wersja mobilna
Online: 565 Sobota, 2016.12.10

Raporty

Anteny i osprzęt antenowy

czwartek, 08 listopada 2012 08:31

Anteny to produkty o bardzo szerokim spektrum zastosowań, trafiające na wiele rynków i do różnych aplikacji. Ich rozwojowi sprzyja wiele z trendów we współczesnej elektronice, najbardziej oczywiście zainteresowanie rynku bezprzewodową komunikacją, dostępem do globalnej sieci danych i mobilnością urządzeń. W takich obszarach anteny są elementem łączącym w całość większość nowości i nierzadko elementem decydującym o ich ważniejszych parametrach, stąd mimo prostoty i powszechności poświęca im się sporo uwagi w projektach. Anteny są też jedną z naszych krajowych specjalności po stronie produkcji, co już jest wystarczającym powodem, aby po czterech latach przerwy wrócić do tej tematyki na łamach "Elektronika".

Spis treści » Segment RTV
» Anteny w M2M
» WLAN i transmisja danych
» Radioemisja,radiodyfuzja i GSM
» Radiokomunikacja
» Wersje specjalistyczne i nowości
» Rozwój rynku anten
» Problemy i ograniczenia
» Osprzęt i akcesoria instalacyjne
» Krajowy rynek anten w liczbach
» DVB-T i Chiny a rynek polski
» Struktura ofert
» Producenci anten i osprzętu
» Dystrybutorzy anten radiokomunikacyjnych
» Firmy dystrybucyjne o profilu radiokomunikacyjnym
» Firmy dystrybucyjne o szerokim profilu
» Aparatura pomiarowa związana z antenami
» Ranking dostawców anten
» Przegląd ofert w tabelach
» Pokaż wszystko

Anteny nie są produktem, którego rozwój od strony technologicznej można by określić jako dynamiczny. Ich konstrukcja jest uwarunkowana od strony fizycznej, dlatego miniaturyzacja anten w największym stopniu wynika z tego, że rosną częstotliwości pracy układów radiowych.

Praca w górnych pasmach widma sprzyja też integracji tych elementów wewnątrz obudów, tworzeniu wersji planarnych (panelowych) oraz systemów wieloantenowych lub rozwiązań o elektrycznie regulowanej kierunkowości.

W obszarze anten do zastosowań w sprzęcie powszechnego użytku dominują konstrukcje typowe bazujące na sprawdzonych konstrukcjach. Widać to po tym, że anteny oferowane przez wielu producentów, również zagranicznych, są do siebie podobne zwłaszcza w sektorze RTV i produktach do transmisji danych. Dlatego, aby mieć kompletny obraz, jak wygląda rynek anten w Polsce, trzeba przyjrzeć się poszczególnym segmentom rynku, gdyż nierzadko obszary te diametralnie różnią się od siebie.

Segment RTV

Rys. 1. Wzrosty i spadki obrotów zanotowane przez krajowych dostawców anten w ostatnich trzech latach w rozbiciu na cztery przedziały

W zakresie anten radiowo-telewizyjnych po okresie lat chudych ostatnio nadeszło wyczekiwane znaczące ożywienie. Przyczyną odbicia rynku jest oczywiście zakończenie testów i rozpoczęcie emisji naziemnej telewizji cyfrowej w standardzie DVB-T pełną mocą nadajników oraz ustalona na połowę przyszłego roku data wyłączenia nadajników analogowych.

Zmiana ta zmienia w dość znacznym stopniu układ sił na rynku i sprzyja sprzedaży anten RTV. Gdy cyfryzacja telewizji była tematem odległym, rynek anten rozwijał się z wielkim trudem lub częściej notował spadki sprzedaży. Użytkownicy, którym telewizja analogowa wystarczała, zwykle nie kupowali i nie modernizowali instalacji antenowych, a osoby, które potrzebowały lepszej jakości, kierowały się ku rozwiązaniom satelitarnym lub telewizji kablowej.

Zakończenie testów DVB-T i uruchomienie normalnej emisji zmieniło rynek, gdyż okazało się, że za pomocą zwykłych i prostych anten daje się odbierać telewizję wysokiej jakości, także w rozdzielczości HD. Tym samym bezpłatna oferta emisji naziemnej zaczęła konkurować z płatną ofertą platform satelitarnych i kablowych, co zapewne może stać się początkiem szeregu zmian w ofertach.

Można oczekiwać, że dobra oferta od strony technicznej może spowodować powrót użytkowników do tradycyjnego odbioru, nie przez kabel lub czaszę, ale przez zwykłą antenę, bo wynika to z prostoty rozwiązania i braku dodatkowych kosztów. Dla rynku anten jest to zatem nowe otwarcie, bo do niedawna strumień sprzedaży wyrobów RTV na rynku krajowym nie był duży i branża ratowała się eksportem. Dzisiaj producenci łapią oddech.

Anteny w M2M

Tabela 1. Przegląd ofert krajowych dostawców anten, akcesoriów i sprzętu pomiarowego

Ostatnia dekada na rynku elektroniki to okres, kiedy bardzo szybko rozwijały się technologie komunikacji bezprzewodowej pomiędzy urządzeniami, jak telemetria, zdalny monitoring, rozproszone sieci sterowania i inne podobne aplikacje określane wspólnie terminem M2M.

Wprawdzie określenie to nie dotyczy wyłącznie komunikacji radiowej, ale w praktyce tematyka ta tak jest postrzegana i bazę dla niej stanowi w większości sieć telefonii komórkowej oraz nielicencjonowane pasma radiowe. Dla rynku anten bezprzewodowa komunikacja pomiędzy urządzeniami jest ważnym i jednym z głównych czynników prowzrostowych, niemniej jest to segment całkowicie inny od rynku RTV i Sat.

Większość aplikacji komunikacji radiowej opiera się na łączności przez sieć komórkową, stąd anteny wykorzystywane to zwykle proste i standardowe konstrukcje prętowe lub nawet wersje paskowe zintegrowane wewnątrz obudowy urządzeń. Obszar bardziej atrakcyjny z punktu widzenia biznesu antenowego dotyczy aplikacji pracujących z dala od nadajników GSM, tych, które opierają się na łączności bez korzystania z infrastruktury komórkowej.

To także aplikacje przemysłowe bazujące na radiomodemach pracujących w pasmach licencjonowanych, zwykle w zakresie VHF. Rozwojowi rynku anten w takich zastosowaniach sprzyjają też zmiany technologiczne w sieciach komórkowych, m.in. wchodzące na rynek nowe technologie 4G i LTE.

Wprawdzie sektor M2M rzadko wykorzystuje sieci o największej przepływności, bo nie ma takich potrzeb, jednak coraz lepsza dostępność modemów wielopasmowych, plus wsparcie ze strony operatorów sieci poprzez wsparcie dla sprzętu i taryfy telemetryczne, którzy są zainteresowani rozwojem takich aplikacji, sprzyja popytowi na anteny do takich zastosowań.

Częścią aplikacji M2M jest też obszar związany z ochroną mienia i systemami alarmowymi. Większość central alarmowych korzysta z łącza radiowego do powiadamiania o zdarzeniach i taki kanał komunikacyjny realizowany jest za pomocą radiomodemów. Ponieważ warunki pracy systemów alarmowych są różne, urządzenia te pracują w różnych pasmach i na różnych antenach.

WLAN i transmisja danych

Rys. 2. Ocena, jaka była koniunktura na rynku anten w Polsce przez pierwsze trzy kwartały 2012 roku. Zdaniem blisko połowy ankietowanych firm była ona dobra

Kolejnym wyraźnie rysującym się segmentem rynku anten jest obszar radiowej transmisji danych wykorzystywany przez małych i dużych providerów Internetu, firmy usługowe i telekomunikacyjne, które są aktywne zwłaszcza na terenach słabo zurbanizowanych, tam gdzie potrzeby firm i osób prywatnych są słabo zaspokajane ze strony dużych firm telekomunikacyjnych.

Dostęp do Internetu drogą radiową dotyczy też dużych miast, bowiem często infrastruktura telekomunikacyjna nie nadąża za nowymi inwestycjami i budownictwem. Spora aktywność firm pomagających w uzyskaniu dostępu do usług internetowych przenosi się na rynek anten.

Wiele takich instalacji bazuje na urządzeniach WLAN o funkcjonalności podobnej do tych znanych z rynku konsumenckiego, ale o lepszych parametrach, które, wyposażone w anteny kierunkowe i maszty, dają pożądany zasięg. Taki sposób budowy sieci jest relatywnie najtańszy, bo bazuje na seryjnym sprzęcie sieciowym, nielicencjonowanych pasmach i sprawdzonej technologii.

Radioemisja, radiodyfuzja i GSM

Jeszcze inne systemy antenowe potrzebne są do zadań związanych z emisją sygnałów w telewizji, radiofonii, w stacjach bazowych telefonii komórkowej oraz do budowy radiolinii łączących rozproszone po kraju nadajniki. Obszar ten w zasadzie można uznać za wydzielony z normalnego rynku, gdyż klienci tworzą maleńkie i znane grono, a dostawcy to wyspecjalizowane firmy.

Anteny do takich zastosowań nierzadko trafiają na rynek polski bezpośrednio wraz ze sprzętem z za granicy przywożonym w ramach wielkich kontraktów na budowę sieci lub w komplecie razem z nadajnikami. Jest to z pewnością wartościowy sektor rynku po stronie dochodów ze sprzedaży, jednak nie ma danych ani też dostępnych wiarygodnych źródeł pozwalających ocenić jego wartość.

Radiokomunikacja

Rys. 3. Struktura obrotów firm sprzedających anteny na rynku krajowym. 26% dostawców ma obroty roczne zawierające się pomiędzy 100 a 250 tys. zł, ale co dziesiąta firma osiąga sprzedaż przekraczającą 10 mln

Obszar ten obejmuje systemy łączności służb profesjonalnych (policja, karetki, straż, transport drogowy, lotnictwo), urządzenia łączności służb ochrony państwa i sztabów kryzysowych, komunikację pracowników ochrony mienia realizowaną za pomocą radiotelefonów. To także łączność amatorska stacjonarna i mobilna - krótkofalarska i CB.

Sprzętu komunikacyjnego w takim obszarze w Polsce pracuje dużo, to samo dotyczy anten. W odróżnieniu od wcześniej wymienionych obszarów, ten zwraca uwagę swoją różnorodnością asortymentu, wynikającym z różnych pasm częstotliwości, bogactwa zadań i celów, jakie stoją przed taką komunikacją i zasięgu działania.

Rynek anten do radiokomunikacji jest szeroki od strony asortymentu, niemniej ta różnorodność jest też wadą, bo sprzyja rozproszeniu dostawców na wiele nierzadko małych firm o specjalistycznym profilu. Obsługują one wąskie segmenty, nierzadko łącząc sprzedaż anten z pokrewną działalnością: usługami, sprzedażą radiotelefonów, gdyż same anteny w tym tak silnie okrojonym i specjalistycznym przepadku są za małym biznesem.

Wersje specjalistyczne i nowości

Poza antenami popularnymi, a więc do typowych zadań i pasm częstotliwości, na rynku funkcjonują wersje specjalistyczne, wytwarzane zgodnie z indywidualnym potrzebami odbiorców lub z wymaganiami rynku krajowego. Są to rozwiązania, w których nacisk położono na niską wagę i rozmiar lub parametry elektryczne związane z zyskiem energetycznym, kształtem wiązki lub pasmem pracy oraz płaskością charakterystyki.

Nierzadko takie antenowe nisze bywają atrakcyjne, na wsi i w małych miastach dostęp do usług i zasięg sieci bywa kiepski, ale wysokiej klasy antena synfazowa jest w stanie uratować projekt i przesądzić o sprzedaży. Nowości w antenach nierzadko wiążą się z nowymi technologiami, jak LTE.

To samo dotyczy anten do RFID oraz wersji integrowanych wewnątrz obudów, które wymagają starannego zaprojektowania i symulacji za pomocą specjalistycznego oprogramowania.

Rozwój rynku anten

Rys. 4. Udział procentowy sprzedaży anten i osprzętu antenowego w biznesie. Dla największej części (32%) firm jest to dodatek przynoszący najwyżej 10% obrotów

Patrząc na rynek całościowo, można powiedzieć, że rozwojowi rynku anten sprzyja ogólny rozwój technologii komunikacyjnych, rozbudowa infrastruktury, poszerzanie się liczby dostępnych usług i popyt na szybką informację. Są to bardzo ogólne czynniki, niemniej w przypadku tak ogólnego i uniwersalnego charakteru, ich znaczenie jest nierzadko decydujące.

W omawianej branży brakuje spektakularnych nowych otwarć na rynku ani nie ma też przełomowych zmian, będących w stanie przełożyć się na silne impulsy zakupowe.

Aktualnie widoczny wzrost zainteresowania DVT-T można uznać za wyjątek, zresztą także o ograniczonym znaczeniu do jednej grupy dostawców. Rynek anten rozwija się ewolucyjnie, a z uwagi na prostotę technologiczną tych podzespołów nierzadko bywa zmienny i podatny na wpływy zjawisk dziejących się na rynku światowym (np. wzrosty cen metali i tworzyw).

Marek Cichowski

Radmor

  • Jakie zmiany na rynku anten można zaobserwować w ostatnich latach?

Asortyment anten zmienił się niewiele, ceny również. Lekko zwiększyło się zapotrzebowanie. Podobnie jak dawniej głównym kryterium zakupu anten jest ich jakość oraz parametry techniczne, dopiero później cena.

  • Jaką rolę odgrywa eksport anten?

W naszym przypadku praktycznie eksport anten nie istnieje. Anteny stacjonarne, kierunkowe i dookólne za granicę sprzedają się słabo ze względu na małe zapotrzebowanie i wysokie koszty transportu anten związane z gabarytami. Często przy niewielkich ilościach koszty transportu porównywalne są z ceną samych anten. Istnieje też duża konkurencja na rynku anten przewoźnych, np. ze strony firm włoskich.

  • Które branże w warunkach krajowych są najbardziej wartościowymi odbiorcami tych produktów?

Największym odbiorcą naszych anten jest sfera budżetowa, w niej policja lub dostawcy pracujący dla niej, straż pożarna, urzędy miast i gmin, kolej, telekomunikacja kolejowa, służba zdrowia, duże zakłady przemysłowe.