wersja mobilna
Online: 393 Piątek, 2016.12.02

Raporty

Płytki drukowane - wymagania ofertowe i technologiczne cały czas rosną

wtorek, 19 lipca 2016 08:37

Płytki drukowane były, są i będą potrzebne i można z góry założyć, że z czasem potrzebnych ich będzie coraz więcej. Wzrost gospodarki w dużej mierze opiera się na elektronizacji, a wiele nowych otwarć, takich jak oświetlenie LED oraz aplikacje IoT, bazuje na masowym, konsumenckim kliencie i popularnych aplikacjach, co dla rynku płytek drukowanych jest dobrą wiadomością.

Spis treści » Kurs dolara jest istotnym parametrem dla PCB
» Import przestał być prostym biznesem
» Najmniejsze firmy powoli się wykruszają
» Rośnie zaawansowanie technologiczne
» Usługa kompleksowa cały czas istotna
» Zlecenia eksportowe
» Jaka jest koniunktora w biznesie?
» Obroty i stopień specjalizacji
» Struktura sprzedaży PCB
» Dostawcy płytek
» Zestawienie w tabelach
» Pokaż wszystko

Cały czas do Polski transferowany jest biznes z krajów Europy Zachodniej i w mniejszym stopniu także innych rejonów, który w pogoni za niższymi kosztami często znajduje w naszych firmach partnerów zapewniających korzystne warunki z dobrze wyważonymi proporcjami między kosztami a jakością, odległością a możliwością sprawnej komunikacji itd. Krajowa branża EMS w ostatnich latach mocno się rozwinęła i stała się dla rynku PCB ważnym odbiorcą płytek zarówno tych pochodzenia krajowego, jak i dalekowschodnich.

Rosnące zaufanie do firm polskich na rynkach zachodnioeuropejskich jest widoczne na targach, konferencjach oraz w statystykach uzyskiwanych obrotów z pracy na rzecz zagranicznych kontrahentów. W ostatnim okresie dynamika w tym obszarze zauważalnie się zwiększyła, a każdy wzrost w dowolnym sektorze to dobra wiadomość.

Rynkowi obwodów drukowanych w Polsce sprzyja ponadto ogólny rozwój branży elektronicznej, a zwłaszcza powstawanie małych i średnich firm produkujących specjalistyczne urządzenia przemysłowe i użytkowe. Firmy takie często są też beneficjentami środków z wielu funduszy i programów rozwojowych dostępnych w UE, które pozwalają na sfinansowanie wydatków na innowacje.

Kurs dolara jest istotnym parametrem dla PCB

Trudno o inny bardziej jaskrawy przykład, jak bardzo kursy walut mogą wpływać na biznes, niż rynek obwodów drukowanych. Przez długi czas kurs dolara, a więc waluty, w której rozlicza się znakomitą większość transakcji z Dalekim Wschodem, był niski, w latach 2010-2013 kształtował się w pobliżu 3 złotych, a więc na tyle mało, że był czynnikiem odpowiedzialnym w znacznej części za rynkową przewagę producentów chińskich.

Ta sytuacja zmieniła się w połowie 2014 roku, kiedy to zapowiedź podwyżek stóp procentowych w USA przełożyła się na stopniowy wzrost kursu aż do ok. 4 zł. To dla rynku bazującego na niewielkich marżach handlowych była duża zmiana, która dała krajowym producentom nieco wytchnienia. Wydaje się, że aktualnie procesy te stabilizują się, bo kurs dolara ustalił się na ok. 3,85 zł, tworząc trwały punkt odniesienia i póki się to nie zmieni, warunki biznesowe będą poprawne. A jak długo to potrwa, oczywiście nie wiadomo.

Ubocznym skutkiem wzrostu kursu dolara i spadku rentowności płytek importowanych jest to, że firmy handlowe w walce o swoją pozycję na rynku zmuszone zostały do weryfikacji źródeł dostaw. Poza dużymi brokerami działającymi w skali międzynarodowej rynek ten penetrują też mniejsze firmy oraz producenci EMS, który także próbują organizować bezpośrednie dostawy.

Różnie to wygląda, choć specjaliści w ankietach sygnalizują zalew płytek pochodzących od tanich, słabych jakościowo producentów azjatyckich oraz dużą aktywność agentów i pośredników importujących płytki z Azji. Prawdopodobnie w walce o udziały w rynku i wzrost sprzedaży skutkiem wzrostu kursu dolara jest niestety to, że jakość spada na dalszy plan.

Jest to typowy trend biznesowy - importerzy, którzy wyczuli wcześnie ten trend i nawiązali kontakty z dobrymi producentami w Azji po to, aby zaoferować niedrogie produkty zaawansowane technicznie, nie mają problemów z jakością. Takie firmy z reguły nie zajmują się też płytkami 1- i 2-warstwowymi. Ale w ślad za nimi poszło wielu naśladowców, których nie fascynuje technologia, ale duża marża handlowa i zysk krótkoterminowy.

Import przestał być prostym biznesem

Tabela 1. Przegląd ofert krajowych dostawców obwodów drukowanych

Coraz bardziej agresywna polityka producentów PCB z Chin zdaniem specjalistów prowadzi nawet do dumpingowych ofert zarówno dostawców komponentów, jak i podwykonawców EMS. Ponieważ wiele firm importowych chce za wszelką cenę utrzymać wzrost obrotów, konkurencja dzisiaj staje się nie tylko prosta, dotycząca prostej relacji producent krajowy-importer, ale także między importerami. Konkurencja między firmami krajowymi też jakaś jest, jednak znacznie słabsza, bo z reguły nasi wytwórcy bazują na stałych klientach i relacjach wypracowanych przez wiele lat.

Wynika z tego, że rynek krajowych producentów obwodów robi się trudny, co w sumie jest banalnym stwierdzeniem, które mogłoby nawet sugerować, że jeszcze niedawno rynek trudny nie był. To oczywiście nieprawda, bo klimat dla biznesu jest niełatwy od lat, aktualnie widać kolejną odsłonę rynkowych zmagań prowadzącą do polaryzacji dostawców na dwie grupy.

Pierwsza obejmuje większych producentów krajowych, którzy wypracowali sobie stabilną pozycję w biznesie, a także importerów, którzy działają w dużej skali, dbają o jakość oraz relacje na rynku. Druga grupa obejmuje mniejszych producentów krajowych, często łączy firmy o słabszej kondycji, niewiele inwestujące w park maszynowy i często konkurujące ceną. To także importerzy, którzy niedawno dostrzegli okazję do zarobku i szukają okazji.

Efekt jest taki, że coraz trudniej zapewnić sobie dobre i niedrogie płytki, obojętnie, czy krajowej produkcji, czy też importowane. Miejscowi producenci PCB w pogoni za klientem potrafią zupełnie zapomnieć o jakości produktu, a importerzy zamawiają płytki gdziekolwiek. Niestety PCB zamawia się w Chinach stosunkowo prosto, ale największe wyzwanie to zapewnienie wysokiej jakości przy krótkich terminach dostaw.

Najmniejsze firmy powoli się wykruszają

Rys. 1. Udział płytek drukowanych importowanych z Dalekiego Wschodu - dla 66% pytanych ich znaczenie na rynku obecnie jest duże i jeszcze rośnie

Zmiany koniunktury gospodarczej wpływają pośrednio na zmianę sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw działających w branży PCB, podobnie zresztą jak w większości innych sektorów. Do tej pory dobra dostępność funduszy unijnych pozwalających na inwestycje i modernizacje infrastruktury plus dobre warunki gospodarcze w sektorze elektroniki były stymulatorem harmonicznego wzrostu w biznesie.

A jak będzie w kolejnych miesiącach? Takie pytanie z pewnością zadają sobie przedsiębiorcy i na razie trudno cokolwiek prognozować. Utrzymujący się popyt ze strony drobnych firm elektronicznych utrwala status quo i powoduje, że większych zmian w krajobrazie na razie nie ma. W 2015 roku w Warszawie zaprzestało działalność kilku drobnych producentów obwodów.

Opisane zjawiska potwierdzają się w wynikach badania ankietowego przeprowadzonego w trakcie zbierania materiałów do niniejszego opracowania. Zgodnie z rysunkiem 1 dwie trzecie ankietowanych specjalistów jest zdania, że płytki importowane z Chin wiele znaczą na rynku krajowym i ich potencjał cały czas rośnie. Niemniej trzeba odnotować, że w porównaniu z analogicznym badaniem sprzed trzech lat przybyło głosów w drugiej kategorii, a więc że udział płytek importowanych się stabilizuje.

Producenci chińscy nie są w stanie opanować wszystkich segmentów rynku PCB, poza ich zasięgiem jest głównie produkcja w krótkim czasie, to samo dotyczy niewielkich i różnorodnych serii, z którymi tam nie jest wcale prosto i tanio. Wiadomo, że projektantom i firmom zawsze się spieszy, przez co podstawą działalności wielu producentów PCB jest błyskawiczna obsługa krótkich serii w zakresie obwodów dwuwarstwowych.

Marzena Laren

Softcom

  • Jaka jest rola płytek importowanych z Chin na rynku polskim?

Obwody drukowane importowane z Chin cenione są przez producentów wielu urządzeń. Wymagania odnośnie do PCB skupiają się na bardzo wysokiej jakości i znacznym stopniu skomplikowania przy zachowaniu niskiej ceny. Miniaturyzacja i zwiększenie gęstości upakowania pozostają nadal trendem rozwojowym, determinującym rozwój technologii produkcji PCB.

Wiele projektów wymaga obwodów wielowarstwowych, HDI, z układami BGA o małym rastrze, technologią ślepych i zagrzebanych przelotek i kontrolą impedancji, czego nie oferują krajowi producenci. Istotna jest także dostawa średnich i dużych serii w niskich cenach obwodów co najmniej dwustronnych, w krótkim terminie. Należy mieć na uwadze, że podstawą gwarancji jakości, sprawnej współpracy i dostaw jest audyt chińskiego producenta i weryfikacja parku maszynowego.

  • Jakie znaczenie biznesowe ma usługa dostaw płytek i montażu jako całości?

Produkcja obwodów, jak i montaż, są gałęziami przemysłu, które wymagają ciągłych, wysokonakładowych inwestycji i rozwoju technologii procesów. Coraz więcej klientów decyduje się na wygodny i elastyczny outsourcing kompleksowej usługi firmom, które się wyłącznie w tym specjalizują, mają własny park maszynowy do montażu i diagnostyki oraz odpowiednie zaplecze techniczne, monitorują producentów dostarczanych obwodów drukowanych oraz elementów i posiadają konieczny know-how.

O ile dostawa obwodów drukowanych z Chin jest standardem, o tyle montaż wraca do Europy. Znaczenie ma tu przede wszystkim poufność projektów a także nadal płynna logistyka i lepsza komunikacja. Rzetelna firma EMS oferuje szczególnie cenną pomoc w optymalizacji projektu pod względem kosztów produkcji, dostosowania pod elementy i eliminację problemów przy montażu. Biznesowo jest to realna oszczędność finansowo-czasowa klienta, dla którego moduł elektroniczny sprowadzony jest do gotowego półproduktu wykonanego na jego indywidualne zamówienie.

Rośnie zaawansowanie technologiczne

Rys. 2. Zestawienie czego najbardziej pożądają klienci w zakresie usług i nowych produktów związanych z płytkami

Przez wiele lat obwody wykraczające technologicznie poza sztywne płytki jedno- i dwustronne były w zasadzie tylko niszą i ciekawostką. Jednak teraz widać, że wszystkie globalne trendy, zmieniające światową elektronikę, a więc IoT, komunikacja bezprzewodowa, elektronika mobilna oraz noszona prowadzą do coraz większej miniaturyzacji i szybkiego wzrostu wymagań technologicznych w zakresie obwodów drukowanych.

Oferta technologiczna producentów płytek zawsze odzwierciedla faktyczne zapotrzebowanie rynku i pomijając badania naukowe, nie zdarza się, aby producent inwestował w urządzenia i technologię w przypadku braku portfela zamówień. Stąd, jeśli takie płytki się popularyzują, ma to oparcie w tym, co się dzieje w firmach.

Widoczne jest zainteresowanie obwodami na cienkich laminatach, także płytkami sztywno-giętkimi i elastycznymi oraz oczywiście płytkami wielowarstwowymi. Początek zapotrzebowaniu dają biura projektowe, które coraz częściej oferują takie rozwiązania dla klientów, wraz z tym idą możliwości realizacji prototypów, małych i średnich wolumenów.

Możliwość pozyskania dofinansowania do wdrożenia nowych technologii i inwestycji sprzyja powstawaniu nowych innowacyjnych firm, które często stają się właśnie klientem na nowinki techniczne. Coraz więcej klientów przechodzi na obwody wielowarstwowe, bo tylko one są w stanie zapewnić możliwość ciasnego upakowania złożonych układów cyfrowych.

Przykładem mogą być tutaj firmy związane z sektorem kosmicznym, które są klientami na obwody mikrofalowe, w tym również na konstrukcje hybrydowe. Bazują one na specjalnych laminatach teflonowych, które pokrywa się powłokami z pozłacanego srebra immersyjnego, które nie powoduje pogorszenia parametrów obwodów mikrofalowych. Wyższe wymagania jakościowe i techniczne dotyczą też płytek dwustronnych.

Miniaturyzacja i powszechność montażu powierzchniowego w elektronice powodują, że złocenie ścieżek metodą ENIG staje się coraz bardziej popularne i wypiera pokrycia HAL LF. Płytki złocone mają bardziej płaską powierzchnię i sprawiają mniej problemów przy lutowaniu komponentów z drobnymi rastrami.

Liczne inwestycje w park maszynowy krajowych wytwórców przekładają się na to, że małe i średnie serie dostarczane są w coraz krótszych terminach. Krótkie terminy realizacji to główny aspekt przewagi nad importerami, przez co przykłada się do tego dużą wagę.

Na koniec warto zauważyć, że znaczącym klientem na obwody drukowane są w kraju producenci oświetlenia, którzy inwestują znacząco w technologię LED. Widać to po tym, że nowe materiały, np. na podłożu aluminiowym, które do niedawna stanowiły tylko niewielki udział w rynku, zaczynają odgrywać coraz bardziej znaczącą rolę.

Co jest potrzebne krajowym firmom w zakresie obwodów drukowanych oraz jakie usługi spośród nowości są bardziej popularne, prezentujemy na rysunku 2. Trzy lata temu klienci oczekiwali głównie szybkiego prototypowania płytek, pełnego testowania i wysokiej powtarzalności, a więc innymi słowy zapewnienia jakości.

To się nie zmieniło, ale równie ważna staje się dzisiaj dostępność obwodów na laminatach z rdzeniem metalowym, co przekonuje po raz kolejny, że sektor oświetlenia LED jest oczkiem w głowie wielu krajowych producentów. W wynikach ankiety można dostrzec też rosnące znaczenie płytek wielowarstwowych oraz skomplikowanych obwodów z połączeniami HDI.

Klienci przygotowują często bardzo skomplikowane projekty na małych powierzchniach, gdzie odległości pomiędzy ścieżkami, padami i ringami są coraz mniejsze (nawet 3-milsowe). Pojawiają się również potrzeby w zakresie ślepych i zagrzebanych przelotek, niestandardowe grubości laminatów i miedzi lub materiałów o wyższych niż standardowe wartościach parametrów Tg czy CTI. Część klientów zleca wycenę również projektów ze złoceniem selektywnym.

Agnieszka Klejmont

TS PCB

  • Czego oczekują obecnie klienci od dostawców PCB w zakresie technologii?

Wymagania klientów w zakresie technologii stale rosną. Wiele firm rezygnuje z płytek dwustronnych na rzecz coraz bardziej skomplikowanych obwodów wielowarstwowych, często ze ślepymi i zagrzebanymi przelotkami, ciasno upakowaną mozaiką i precyzyjnie określonym układem warstw przewodzących.

Wzrasta zapotrzebowanie na wysokie grubości warstw miedzi (powyżej 70 µm po procesie galwanizacji) oraz laminaty o ponadstandardowych wartościach CTI i TG. Na znaczeniu zyskują również walory estetyczne obwodów, czego dowodzi w szczególności niesłabnące zainteresowanie kolorowymi maskami antylutowniczymi i farbami do opisu.

  • Jakie są najważniejsze cechy ofert brane pod uwagę przy wyborze dostawcy płytek?

Jednym z ważniejszych czynników pozostaje wciąż korzystna cena, aczkolwiek klienci wiedzą, że koncentracja wyłącznie na aspekcie kosztowym może przynieść więcej szkody niż pożytku. Obok ceny na znaczeniu zyskały jakość i niezawodność obwodów, elastyczność dostawcy, wysoki poziom obsługi klienta oraz pewne, krótkie terminy realizacji. Dostawca musi więc wyjść poza schemat i dopasować się do indywidualnych potrzeb zleceniodawcy, za co może jednak wymagać rozsądnego wynagrodzenia.

  • Jakie nowości i trendy są warte zauważenia?

W projektach obserwujemy dalsze zagęszczanie projektów mozaik w wyniku coraz mniejszych układów scalonych m.in. w obudowach µBGA o rastrach 0,65 oraz 0,5 mm, które wymuszają użycie najmniejszych przelotek, także ślepych. Upowszechnia się także stosowanie zatykanych płasko przelotek umieszczanych w padach SMD, które umożliwiają dalszy wzrost stopnia upakowania pakietów. Jednocześnie zauważamy wzrost liczby projektów obwodów dwustronnych na cienkich laminatach (poniżej 1 mm), o niewielkich rozmiarach, w których zastosowana jest technologia RFID, Bluetooth, Wi-Fi (tagi, beacony).

Usługa kompleksowa cały czas istotna

Cały czas rośnie zapotrzebowanie na kompleksowe usługi (produkcja PCB, montaż, konfekcjonowanie) ze strony firm elektronicznych. Czynników zmieniających rynek pod tym kątem jest wiele, od tego, że na rynku jest coraz więcej firm elektronicznych nowych, nierzadko małych i bez zaplecza produkcyjnego, po to, że cały czas trzeba walczyć o obniżkę kosztów.

Możliwość pozyskania dofinansowania do wdrożenia nowych technologii i inwestycji zachęca do aktywności, niemniej kurs dolara wzrósł, poprawiając pozycję krajowych producentów płytek, ale jednocześnie oznacza on wyższe koszty zakupu komponentów, bo wiadomo, że są one importowane i ich ceny się zmieniają.

Wzrost cen elementów skutkuje ograniczeniem rozwoju projektów, co się przekłada również na zakup PCB. Realizacja usługi kompleksowej częściowo rozwiązuje takie problemy, bo łatwiej jest walczyć o obniżkę ceny całości niż poszczególnych składowych. Dostawcy usług kompleksowych - firmy EMS - muszą gdzieś zamawiać do nich płytki, nierzadko u lokalnych wytwórców, którzy mają produkcję certyfikowaną pod względem jakości i są w stanie w krótkim czasie dostarczyć obwody drukowane.

Przy widocznych obecnie trendach do maksymalnego skracania czasu wprowadzania produktu na rynek, w praktyce zawsze na montaż zostawia się minimum czasu, dlatego wiele krajowych firm EMS, chcąc sprostać różnym wymaganiom klienta, współpracuje z kilkoma producentami krajowymi i importerami PCB, elastycznie korzystając z ich możliwości.

Firmy EMS wyewoluowały także z branży PCB, rozszerzając ofertę o montaż (np. Techno-Service, Kompania, Printor). To z pewnością jest dobra metoda na poprawę rentowności w zakresie produkcji PCB i szansa na dotarcie do innej grupy klientów za pomocą kompleksowej usługi produkcyjnej. I należy docenić, że firmy te zajęły się taką działalnością bardzo wcześnie, nierzadko wiele lat temu.

Michał Kopcewicz

NCAB

  • Co pod uwagę biorą klienci, selekcjonując dostawców?

Zawsze najbardziej istotne są trzy cechy: jakość, czas dostawy i cena. Dodatkowo można mówić o relacjach pomiędzy klientem a dostawcą, współpracy międzynarodowej, wytycznymi dotyczącymi ochrony środowiska, etyką i odpowiedzialnością w biznesie. Koncentrując się na trzech najważniejszych punktach, najważniejsza jest gwarancja powtarzalności i utrzymanie jakości oczekiwanej przez klienta. Czas dostawy może różnić się w zależności od etapu projektu i indywidualnych ustaleń z klientem, a cena powinna być optymalna przy założeniu omówienia i zgody dotyczącej dwóch pierwszych punktów.

  • Gdzie kieruje się rozwój tego biznesu?

Dla NCAB rozwój to aktualnie inwestycja w zrównoważony rozwój, rozumiana jako całościowe podejście do troski o środowisko i zrównoważony rozwój społeczny przy jednoczesnej dbałości o aspekty finansowe. Przez przyjęcie zdecydowanego i kompleksowego podejścia do prac związanych ze zrównoważonym rozwojem w oparciu o normę ISO 26000 NCAB Group deklaruje wolę przejęcia odpowiedzialności za społeczne i środowiskowe konsekwencje swojej działalności.

Obszary, które obejmuje ta norma, to zarządzanie przedsiębiorstwem, przestrzeganie praw człowieka, praktyki dotyczące traktowania pracowników, uczciwe zasady działalności, ochrona środowiska, właściwe traktowanie konsumentów/klientów oraz zaangażowanie społeczne i w rozwój społeczności lokalnych.

  • Jakie nowości i trendy są warte zauważenia?

Są to niewątpliwie płytki elastyczne (fleksy) stosowane w elektronice użytkowej, noszonej, czyli chociażby w produktach dla branży fitness lub medycznej. Zapotrzebowanie na elastyczne płytki na pewno będzie rosło, ale część prostych produktów pozostanie przy tradycyjnych PCB. W Polsce jesteśmy dopiero na początku wprowadzania tej technologii do naszego przemysłu elektronicznego.

Konsumenci używają produktów, w których montowane są płytki elastyczne, jednak w naszym kraju nie ma fabryki, która produkuje takie komponenty. Płytki elastyczne są zamawiane, głównie z Azji. Obserwujemy, że coraz więcej zaawansowanych produktów przychodzi do Polski i są tu montowane, ale to wciąż ułamek procenta w stosunku do całości produkcji.

Na naszym rynku mamy przewagę produkcji prostych lub średnio zaawansowanych urządzeń, a skomplikowane technologie często zatrzymywane są w krajach Europy Zachodniej. Tamte firmy mają większe doświadczenie, tymczasem u nas wciąż brakuje ekspertów w dziedzinie produkcji elektroniki high-tech, co ogranicza przerzucanie skomplikowanych projektów do Polski. Na szczęście to się zmienia, przykładowo firmy EMS mają coraz częściej świetnych ekspertów, ale na widoczne efekty pod tym względem trzeba czekać latami.



 

Powiązane artykuły

» Szablony laserowe SMT, uwarunkowania technologiczne

» BaZeKo, czyli płytki i montaż

» Prototypowe płytki uniwersalne

» Kono, czyli solidne płytki zawsze na czas

» 35 lat specjalizacji w obwodach dwustronnych i jednostronnych - solidnie zapracowane zaufanie

» Proces galwanicznego miedziowania obwodów drukowanych

» Odpowiedzialność jako pojęcie biznesowe - zrównoważony rozwój jako integralna część działalności NCAB

» Hatron, czyli jakość i zaawansowane technologie

» Printed Circuit Board Technology

» Raf-Tronik Plus - warto z nami produkować

» Velocity Electronics - jakość na najwyższym poziomie

» Zaawansowane technologie w PCB

» Novec 1700 - preparat do pokryćochronnych dla obwodów drukowanych

» PADS Professional - nowe narzędzie do projektowania PCB od Mentor Graphics

» System technologiczny CAM350

» Nowy OrCAD PCB Designer

» Solitech - wiodący dostawca usług EMS/CEM

» Elmatica włącza się w procesy standaryzacyjne IPC

» Eurocircuits - 25 lat w biznesie PCB

» Obwody drukowane w branży motoryzacyjnej - wymagania, normy jakości, problemy przy wysokich temperaturach oraz zalecenia

» Testowanie obwodów drukowanych - część I

» Testowanie obwodów drukowanych - część II - testery igłowe

» Rynek sprzętu do produkcji elektroniki drukowanej w Europie się nasycił

» Obwody drukowane kluczowe, niezbędne i atrakcyjne dla biznesu

» Projektowanie obwodów drukowanych dla złożonych układów elektronicznych

» Kryteria dopuszczenia płyt drukowanych

» Grube warstwy miedzi w obwodach drukowanych - zastosowanie i projektowanie

» Naprawa i modyfikacja pakietów elektronicznych oraz płytek drukowanych

» Obwody drukowane - typowe nieprawidłowości dokumentacji produkcyjnej, część 2

» Obwody drukowane – typowe nieprawidłowości dokumentacji produkcyjnej, część 1

» Wpływ parametrów laminatów na trwałość i działanie obwodów drukowanych

» Metody optymalizacji cen obwodów drukowanych

» Kryteria oceny płyt drukowanych stosowanych w ekologicznym montażu elektronicznym - szkolenie

» Jakość obwodów drukowanych oraz podstawowe metody jej oceny

» Obwody drukowane - zaawansowane technologie


Prezentacje firmowe