wersja mobilna
Online: 585 Czwartek, 2016.12.08

Raporty

Ekspansja oświetlenia specjalistycznego LED w przemyśle

poniedziałek, 19 września 2016 13:30

Najważniejszą przesłanką do inwestycji w oświetlenie LED w warunkach przemysłowych są oszczędności liczone jako całkowity koszt posiadania produktu. Początkowy koszt inwestycji jest tutaj wyższy, bo ceny tych produktów są wciąż wyższe, ale dzięki mniejszemu zużyciu energii jest on równoważony podczas eksploatacji mniejszymi rachunkami za energię elektryczną. Są to bezpośrednie i najważniejsze korzyści, niemniej nie jedyne. Warto zauważyć, że z roku na rok ceny energii elektrycznej rosną, bo rosną opłaty dystrybucyjne, stałe składniki ceny i różne dodatki, jakie płaci się dostawcom prądu na modernizację infrastruktury. Im droższy prąd, tym wszystkie wskaźniki charakteryzujące opłacalność się poprawiają, co jest dobrą wiadomością, bo w praktyce korzyści są większe, niż wynikają z początkowych założeń.

Spis treści » Wiele problemów
» Rynek zmienia się dynamicznie
» Rynek dystrybucji od strony wuników
» Struktura rynku
» Krajowi dostawcy oświetlenia specjalistycznego LED
» Przegląd ofert w tabeli
» Pokaż wszystko

Rys. 1. Wzrosty i spadki obrotów dla krajowych dostawców specjalistycznego oświetlenia LED za ostatnie trzy lata, w podziale na cztery przedziały procentowe

Oświetlenie LED wpisuje się w proekologiczny trend wielu technologii i rozwiązań we współczesnej technice, co coraz więcej osób decyzyjnych bierze pod uwagę. Okazuje się, że nawet jeśli inwestycja nie ma jasnych przesłanek ekonomicznych, firmy decydują się na nią, bo wspierają takie trendy i chcą być postrzegane jako nowoczesne. Świadomość użytkowników i inwestorów jest w tym obszarze ważnym czynnikiem sprawczym dla rozwoju biznesu.

Oświetlenie LED-owe często ma też wyższą funkcjonalność w porównaniu do tradycyjnych źródeł. Lampy takie można łączyć w sieć za pomocą zestandaryzowanego protokołu komunikacyjnego, takiego jak na przykład DALI, co umożliwia dalsze oszczędności poprzez dopasowywanie parametrów oświetlenia do aktualnych potrzeb, selektywne wyłączanie/włączanie i nie tylko.

Oprawy są integrowane ze zdalnym sterowaniem opartym na transmisji przewodowej lub bezprzewodowej, co pozwala na bieżący monitoring oraz inteligentne sterowanie oświetleniem, co zapewnia optymalizację sprawności operacyjnej całego systemu. W przypadku oświetlenia ulicznego jest to jedna z najważniejszych, wręcz zasadnicza funkcjonalność, zapewniająca możliwość nadzoru i sterowania z poziomu centrum operacyjnego oraz będąca głównym składnikiem koncepcji Smart City.

Ponieważ w tym przypadku włączenie do pełnej jasności uzyskuje się w zasadzie natychmiast, a częste gaszenie i zapalanie nie powoduje pogorszenia trwałości, w ten sposób możliwe jest tworzenie systemów oświetlenia na żądanie, a więc zapalającego się tylko na chwilę i w danym miejscu, gdy jest to potrzebne.

Rys. 2. Podsumowanie sytuacji na rynku w pierwszej połowie 2016 roku

W skali pojedynczego źródła to może wydawać się zbyt dużą komplikacją, ale gdy oświetlana jest duża hala magazynowa, korzyści mogą być wymierne. To samo dotyczy serwisu i obsługi technicznej, która w tym obszarze jest potrzebna znacznie rzadziej. W wielu obszarach zastosowań ma to olbrzymie znaczenie, np. w transporcie lotniczym, oświetleniu przeszkodowym, medycznym, nie tylko z uwagi na koszty serwisu, ale także trudny dostęp do miejsc instalacji.

Lampy LED mają coraz większą wydajność świetlną i dzięki temu w wielu aplikacjach potrzeba ich mniej. Są one też mniejsze, bo sam emiter promieniowania (dioda) jest mniejsza i mają większą sprawność. Na koniec warto dostrzec, że oświetlenie w warunkach przemysłowych oraz w wielu aplikacjach profesjonalnych jest dziedziną podlegającą regulacjom prawnym. Spełnienie wymagań nie zawsze jest proste, ale inwestujący w takie źródła biorą pod uwagę przepisy i chcą być z nimi zgodni. Większa uwaga w stosunku do wymagań prawnych, np. BHP, jest oznaką dojrzałości rynku i inwestorów.

Wiele problemów

Tabela 1. Przegląd ofert krajowych dostawców oświetlenia specjalistycznego LED

Jeśli chodzi o stan rynku oświetlenia LED, to można powiedzieć, że jesteśmy w okresie przejściowym pomiędzy dominacją tradycyjnych źródeł światła (żarówek wolframowych i lamp fluoroscencyjnych) a specjalizowanym oświetleniem ledowym.

Tę fazę przejściową widać po tym, że duża część produktów będących na rynku to zamienniki żarówek, świetlówek i innych lamp tego typu, które są używane w starych oprawach, zapewniając możliwość ich szybkiego unowocześnienia. Zamienniki są potrzebne, bo zapewniają płynny rozwój rynku i dają możliwość stopniowych zmian, ale niestety ich skutkiem są problemy z jakością i cenowe wojny między dostawcami.

Zamienniki to produkty w dużej mierze zestandaryzowane i wytwarzane przez wielu azjatyckich producentów. Inaczej niż specjalizowane oświetlenie bazujące na zintegrowanej konstrukcji łączącej źródło światła i oprawę w jedną całość, są one traktowane jako wymienny element dostępny z wielu źródeł, a więc taki, który kupuje się jak najtaniej.

Wiadomo, że najtaniej oznacza w praktyce słabe produkty: awaryjne, o małej żywotności, kiepskim oddawaniu barw, generujące zaburzenia elektromagnetyczne i słabej sprawności, bo zamiast wysoko sprawnego zasilacza ktoś zaoszczędził i zastąpił go rezystorem. Takie oświetlenie nie tylko psuje rynek i pojedyncze kontrakty, ale niestety poprzez złą jakość wywołuje ogólną niechęć do tej technologii.

W eliminacji słabych produktów byłaby pomocna wysoka świadomość techniczna nabywców, którzy znają aspekty techniczne tego typu produktów i są w stanie je zweryfikować. Niestety nie jest z tym dobrze, a kompetencji i rozeznania na razie brakuje.

Za dużo tanich, niezweryfikowanych produktów, z wirtualnymi gwarancjami, jest plagą rynku konsumenckiego i niestety odium tego przenosi się na produkty profesjonalne, psując rynek większości rozwiązań standardowych. Widać także rosnącą konkurencję ze strony dostawców pozaeuropejskich, którzy przez Internet sprzedają dowolne ilości każdemu chętnemu, najczęściej traktując ten biznes jako jednorazowe okazje.

Rys. 3. Ocena aktualnych tendencji w koniunkturze dla oświetlania specjalistycznego LED

Drugą grupą zamienników dla tradycyjnych rozwiązań są oprawy oświetleniowe równoważne funkcjonalnie. Mają one podobne wymiary, system mocowania, przyłącze elektryczne oraz parametry świetlne, ale wykonane są jako konstrukcja zintegrowana, niebazująca na wymiennym emiterze. Takie oprawy oświetleniowe mogą być używane wymiennie z tradycyjnymi, nie wymagają kompletnych przeróbek instalacji i są produktem znanym specjalistom.

Te cechy są ważne, bo pozwalają skorzystać przy projektowaniu oświetlenia ze znanych metod i narzędzi projektowania, a także dają możliwość wyboru dostawcy z wielu źródeł. Przykładem mogą być lampy typu high bay, a więc takie, które zawiesza się pod sufitem magazynów i hal przemysłowych ze sferycznym reflektorem metalowym.

Produkuje je wiele firm, bo są one w pewnym sensie standardem funkcjonalnym. Mimo że trwałość oświetlenia ledowego jest duża, to jednak z wielu przyczyn oparcie instalacji na produktach popularnych pozwala utrzymać w ryzach całkowity koszt posiadania.

Ratunkiem dla producentów i dystrybutorów, którzy nie mają sił ani ochoty walczyć o udział w rynku ceną, jest ucieczka w produkty zintegrowane o dużej funkcjonalności, przeznaczone do oświetlenia budynków, stanowisk pracy, ulic, obiektów publicznych. Takie cenne obszary to również oświetlenie sceniczne, medyczne i podobne.

Takich specjalistycznych obszarów jest całkiem sporo, wiele z instalacji jest efektem projektów realizowanych przez władze samorządowe i jednostki państwowe, nierzadko przy wsparciu ze środków unijnych. Instalacje oświetlenia ledowego są też elementem projektów innowacyjnych finansowanych z programów rozwojowych przez co, dostępność technologii staje się coraz lepsza.

Wybierając tematykę niniejszego opracowania i ograniczając ją do aplikacji profesjonalnych, chcieliśmy się odciąć właśnie od tematyki zamienników żarówek i świetlówek i dyskusji na temat ceny. Podobnie jak wielu renomowanych dostawców oświetlenia ledowego staramy się rozgraniczać te strefy aktywności i koncentrujemy się na tej, w naszym rozumieniu, bardziej wartościowej części.

Francois Mirand

Future Lighting Solutions

  • Jakie są główne czynniki odpowiedzialne za rozwój rynku oświetlenia LED?

Głównym czynnikiem sprawczym jest moim zdaniem szeroki zakres aplikacyjny tego typu produktów obejmujący obszary tak różne jak oświetlenie ulic i parków oraz obiekty, gdzie gromadzone są substancje łatwopalne i wybuchowe, a więc zastosowania przemysłowe. Poza tym technologia oświetlenia LED zapewnia wysoką elastyczność funkcjonalną, jak również sprawność energetyczną.

Dzisiejsze technologie oświetlenia LED łączą w jednym produkcje wysoką wydajność, niski koszt i możliwość elastycznego dopasowania się do wymagań klienta oraz budżetu. To dla innych źródeł są czynniki wykluczające się, które w jednym produkcie nie były możliwe do połączenia.

  • Jakie nowe trendy i zjawiska można zaobserwować w oświetleniu specjalistycznym tego typu?

Rynek oświetlenia specjalistycznego bazującego na LED-ach bardzo szybko się zmienia od strony technologicznej, dzięki czemu parametry użytkowe opraw oświetleniowych szybko się poprawiają. Emitery typu chip-on-board są łączone w całość z układami optycznymi i układami zasilania, co zapewnia wyjątkową prostotę implementacji w przypadku oświetlenia typu high bay.

Z kolei diody średniej mocy budowane w postaci macierzy emiterów pozwalają na precyzyjną regulację kształtu strumienia świetlnego, co upraszcza budowę opraw światła punktowego wykorzystywanego w oświetleniu architektonicznym. Warto też zwrócić uwagę na emitery zasilane wysokim napięciem, które pracują bezpośrednio zasilane z sieci i nie wymagają użycia dodatkowego zasilacza. Jest to proste i efektywne rozwiązanie, które z pewnością będzie coraz popularniejsze.

  • Jakie są największe wyzwania z którymi mierzą się kupujący oświetlenie ledowe?

Podstawowym problemem z jakim mierzą się klienci, jest to, jaką technologię, producenta lub produkt wybrać. To wielowymiarowy wybór, determinowany wieloma czynnikami, w którym trzeba też wziąć pod uwagę przyszłe zmiany techniczne lub prawne.

Dostawca powinien udzielić informacji na temat tego, czy dany produkt nie zostanie niedługo zastąpiony nowym, czy spełnia wymagania eksploatacyjne dla docelowego rynku lub jak bardzo jest podatny na cenową konkurencję. Aby w tym pomóc, opracowaliśmy w dziale Future Lighting Solutions narzędzia internetowe, które pomagają w takich decyzjach i ułatwiają wybór konkretnego produktu spośród wielu. Warto z nich korzystać.

Rynek zmienia się dynamicznie

Rys. 4. Konkurencja na rynku oświetlenia ledowego uznana została przez 60% pytanych za silną

W branży oświetlenia LED zmiany zawsze zachodziły bardzo szybko i na przestrzeni ostatnich lat nic się w tej sprawie nie zmienia. Paliwem zapewniającym dynamikę zmian jest głównie rosnąca wydajność LED-ów, coraz lepsze parametry i poszerzająca się oferta tych produktów, zarówno jeśli chodzi o marki, jak i wykonania.

Nowe lepsze diody przesuwają wiele granic, które decydują o opłacalności, parametrach technicznych, sprawności, wymiarach itp. Rozwój jest na tyle szybki, że podawanie konkretnych danych, np. na temat wydajności świetlnej emiterów uzyskiwanej z pojedynczego wata mocy zasilania, nie ma sensu.

Uważać też trzeba z głoszeniem opinii na temat opłacalności rozwiązań, skuteczności lub innych cech charakterystycznych, bo szybko się one dezaktualizują. To samo dotyczy relacji rynkowych, które nie tylko zmieniają się jako pochodna do ewolucji technicznej, ale także są pochodną wymagań prawnych, dostępności funduszy i innych.

Bezsprzecznie rozwiązania ledowe mają coraz większy udział w strukturze sprzedaży dla oświetlenia specjalistycznego i profesjonalnego, a w obszarze konsumenckim są już dominujące. Ilościowo i asortymentowo dominują rozwiązania oświetleniowe do sklepów wielkopowierzchniowych, magazynów, hal produkcyjnych (głównie lampy high i low bay, oprawy liniowe), w dalszej kolejności są to zapewne lampy oświetlenia ulicznego.

Tabela 2. Dane adresowe do dostawców oświetlenia specjalistycznego LED

Pod względem wartościowym największe szanse kryją się zapewne w specjalistycznych lampach przemysłowych, budynkowych, takich z certyfikatami: Atex, DNV, górniczymi, GOST-R, z wbudowaną "inteligencją" sterowania i komunikacji w sieciach mesh, lampach o wysokiej jakości światła (oddawanie kolorów, temperatura barwowa) i podobnych.

Spory potencjał ma oświetlenie biurowo-budynkowe o nowoczesnym i modnym wyglądzie, które pozwala nadać pomieszczeniom indywidualny charakter i zapewnić wysoką funkcjonalność. Za takie oprawy nabywcy są skłonni zapłacić wyższe sumy, a konkurencja ze strony firm azjatyckich jest niewielka. Takie procesy są w części efektem tego, że klienci kupujący oświetlenie LED do zastosowań poza konsumenckodomowymi, stawiają na jakość i trwałość produktów i interesują się innowacyjnymi projektami.