wersja mobilna
Online: 454 Środa, 2016.09.28

Raporty

Polscy producenci i dystrybutorzy obudów do urządzeń elektronicznych

poniedziałek, 15 grudnia 2008 01:00

Obudowy do urządzeń elektronicznych to produkty, których znaczenie dla rozwoju elektroniki stale rośnie. Bez względu na stopień zaawansowania technicznego, branżę oraz środowisko pracy, urządzenia elektroniczne muszą zostać umieszczone w jakiejś obudowie. Oznacza to, że rynek na te wyroby jest dość duży i chłonny, różnorodny od strony oferty handlowej, a z uwagi na obecność na wielu rynkach również stabilny. Duży obszar zbytu obudów powoduje, że grupa firm zajmujących się omawianą branżą w naszym kraju jest stosunkowo liczna. Oprócz dystrybutorów produktów importowanych dostawcami obudów są krajowi producenci, a także kilka krajowych przedstawicielstw producentów zagranicznych. Obudowy to wreszcie produkty, na których można w całości oprzeć biznes bez konieczności łączenia go z inną działalnością.

Spis treści » Trendy od strony technicznej
» Rynek krajowy
» Sfera produkcji
» Profile uczestników raportu
» Zestawienie tabelaryczne
» Pokaż wszystko

Biorąc pod uwagę, że liczba dostawców obudów funkcjonujących na rynku powoli rośnie, obudowywanie elektroniki w metal lub plastik można uznać za dochodową i perspektywiczną działalność. Po ponad trzech latach przerwy w grudniowym raporcie „Elektronika” powracamy do tej tematyki przyglądając się zjawiskom zachodzącym na rynku.

Sprzedaż obudów wchodzących w zakres zainteresowania dostawców biorących udział w tym zestawieniu dzieli się na dwa wyraźnie wydzielone nurty. Pierwszy z nich dotyczy sprzedaży dla przemysłu i nowych inwestycji, a więc obudów do systemów przesyłania mocy, sterowania i kontroli procesów czy też urządzeń infrastruktury teleinformatycznej.

W takich zastosowaniach elektronikę integruje się w funkcjonalny system z innymi urządzeniami, elementami wykonawczymi, czujnikami i całość montuje się we wspólnej obudowie. Jednym z bardziej wartościowych odbiorców obudów przeznaczonych do takich zastosowań w warunkach polskich jest energetyka. Obroty, jakie osiąga branża z tej części sprzedaży, są pochodną koniunktury gospodarczej, dlatego przez ostatnie lata, gdy polska gospodarka szybko rosła, można było mówić o korzystnym klimacie sprzyjającym rozwojowi branży.

Obecnie sielanka ostatnich pięciu lat trochę się psuje i dzisiaj trudno wyrokować, jak wpłynie to na rynek w 2009 roku. Na razie nie widać wielu negatywnych zjawisk, co jest w części skutkiem tego, że obudowy kupuje się na końcu realizowanych inwestycji.

Drugi nurt sprzedaży obejmuje obudowy przeznaczone do zastosowań OEM, gdzie stają się one częścią produkowanego seryjnie gotowego urządzenia elektronicznego przeznaczonego do sprzedaży. Odbiorców takich obudów jest w Polsce bardzo, gdyż w praktyce należą do nich wszystkie produkcyjne firmy elektroniczne. Zsumowane obie części sprzedaży są znaczące i niewątpliwie dostawcy obudów mają pokaźną bazę klientów. Ponieważ myśl techniczną zawsze w coś trzeba opakować, nawet przy wahaniach sezonowych i koniunkturalnych uśredniony popyt na obudowy jest stabilny. Co więcej, od wielu lat długofalowość i stabilność są charakterystycznymi cechami biznesu związanego z obudowami w naszym kraju.

W ramach raportu omawiamy tradycyjnie grupę polskich producentów i dystrybutorów obudów, niemniej od pewnego czasu ujmujemy w zestawieniu wszystkie firmy, które oferują omawiane produkty na rynku polskim. Brak granic w ramach Unii Europejskiej powoduje, że nie zawsze konieczne jest otwieranie polskiego oddziału firmy zagranicznej, a czasem wystarczająca wydaje się obsługa zdalna z poziomu firmy macierzystej.

Bezpłatna zagraniczna linia telefoniczna obsługiwana przez osoby mówiące po polsku i strona internetowa coraz częściej okazują się sposobem na rozpoczęcie działalności. W taki sposób działa na przykład firma Farnell i szereg mniejszych dystrybutorów. Tymczasem taka zdalna sprzedaż dotyczy w większości standardowych wyrobów, niewymagających ani wsparcia technicznego, ani rozbudowanej obsługi posprzedażnej, niemniej trzeba mieć świadomość, że zmiany te zapowiadają nowe oblicze rynku dystrybucji na następną dekadę.

Trendy od strony technicznej

Rys. 1. Wzrost obrotów dla uczestniczących w raporcie dostawców obudów w latach 2006-2008. Ponad 40% firm zanotowało wzrosty mniejsze niż 15%

Dojrzałość i stopniową ewolucję rynku obudów najlepiej widać w jakościowych zmianach technologicznych, a więc w rosnącej dokładności wykonania, nowych technikach montażu elementów i w materiałach konstrukcyjnych. W ich wyniku poprawia się odporność mechaniczna, zmniejsza podatność na zarysowania i pękanie obudów plastikowych, co jest podstawowym problemem w przypadku urządzeń przenośnych.

Współczesna elektronika jest coraz bardziej zminiaturyzowana i podatna na uszkodzenia. Miniaturowe podzespoły elektroniczne, złącza, wyświetlacze trzeba chronić nie tylko przed wysoką temperaturą, ale także przed kurzem, wysoką wilgotnością i zaburzeniami elektromagnetycznymi.

Zapewnienie prawidłowej wymiany ciepła wydzielanego w układach elektronicznych i wysokiej odporności środowiskowej nie jest łatwe i przez cały czas stanowi duże wyzwanie dla producentów obudów. Zjawisko to wywołuje nowe sposoby montażu obudów, w których usuwa się elementy łączeniowe, takie jak śruby, lub nawet całkowicie eliminuje się połączenia między poszczególnymi fragmentami. Zmiany takie w efekcie prowadzą do uproszczenia konstrukcji mechanicznej i skutkują coraz większym stopniem ochrony IP zapewnianym przez obudowy dostępne na rynku.

Modyfikacje technologii produkcji obudów wynikają także z nowych norm, przepisów i standardów, które producenci starają się spełnić. Zauważalna jest dbałość o ergonomię obudowy i akcesoriów oraz przykładanie uwagi do nadawania produktom łatwo rozpoznawalnych indywidualnych cech charakterystycznych dla danego producenta. Obudowy o nietypowych kształtach i z ciekawymi akcentami kolorystycznymi oraz wprowadzanie na rynek przez producentów nowoczesnego wzornictwa odróżniającego produkt od konkurencji staje się dzisiaj najważniejszym zjawiskiem zmieniającym krajobraz rynku.

W dalszej kolejności wymienić należy coraz większe znaczenie estetyki wykonania. To, jak urządzenie wygląda na zewnątrz, jest obecnie tak samo istotne, jak spełniane funkcje techniczne. Estetyka w tym samym stopniu decyduje o powodzeniu na rynku, gdyż obecne lata są erą elektroniki konsumenckiej, w której producenci muszą brać pod uwagę preferencje i gusty masowego odbiorcy. T

o samo dotyczy produktów profesjonalnych i specjalistycznych. Nawet gdy seria produkcyjna obejmie tylko kilka sztuk, estetyka wykonania musi pozostać na wysokim poziomie. Wynika to z powszechności elektroniki w naszym życiu, która przyzwyczaiła nas do pewnych standardów wykonania i rozwiązań funkcjonalnych obsługi, które są takie same bez względu na produkt, zastosowanie i branżę.

Brak wystarczającej estetyki obudowy niewątpliwie przeszkadza wielu osobom w dostrzeganiu wysokiej jakości urządzeń. W zakresie obudów przemysłowych dodatkowo dostrzec można zjawisko rosnącej uniwersalności obudów. Ogromna liczba zastosowań, materiałów i rodzajów wykonania mechanicznego, jakie potrzebne są w zastosowaniach profesjonalnych jest dużym kłopotem dla producentów.

Wiele elementów składających się na kompletną i wyczerpującą ofertę handlową jest dużym bagażem dla przedsiębiorców nie tylko po stronie produkcji, ale też magazynu i logistyki. Uniwersalna konstrukcja mechaniczna obudowy, pozwalająca tworzyć różne wersje bazujące na wspólnym chassis, jest szansą na częściową redukcję asortymentu komponentów składowych potrzebnych do wykonania obudów, niższe koszty i większą operatywność działania.

Rośnie też znaczenie modułowości konstrukcji pozwalające na skalowanie umieszczonych w nich systemów, a także na łatwy podział większego systemu na elementarne pod względem funkcjonalności części. Zmiany biznesowe w ofertach dostawców obudów dla elektroniki wynikają w prostej linii z rosnącej dojrzałości rynku. Najbardziej widoczne jest zainteresowanie wysoką jakością wykonania i pośrednio renomowaną marką producenta, która w opiniach dostawców obudów staje się ważniejsza niż tylko niska cena.

Trwałe, funkcjonalne obudowy o wysokich parametrach technicznych potwierdzonych certyfikatami są w stanie w pozytywny sposób kształtować wizerunek producenta wśród klientów. Na kolejnych miejscach wymienić można powtarzalną jakość wykonania, dobrą dostępność bez konieczności długiego oczekiwania na dostawę i terminowość dostaw.

Sprzedaż obudów wymaga obecnie od producentów i dystrybutorów coraz więcej wiedzy i kompetencji. Nie zawsze to klient jest tą stroną, która dokładnie wie czego chce, gdyż wiele osób nie orientuje się w niuansach technologicznych produkcji detali z metalu lub tworzywa, specyfice produkcji mechanicznej oraz w aktualnych możliwościach obróbki.

Powstanie obudowy na zlecenie według powierzonej dokumentacji lub na podstawie ogólnych zaleceń zlecającego jest wielkim wyzwaniem dla dostawców, gdyż to oni muszą przetłumaczyć luźno sprecyzowane potrzeby na ścisły język parametrów technicznych. Rynek jest coraz obszerniejszy i już sama orientacja w ofercie produktów gotowych nie jest łatwa. Konkurencja między dostawcami przenosi się w sferę kompetencji i pomocy w wyborze.

Popularną usługą oferowaną przez wielu dostawców obudów są modyfikacje wyrobów standardowych wykonywane po to, aby dopasować wyroby katalogowe do indywidualnych wymagań i nietypowych projektów. Modernizacje są ważną usługą na rynku, gdyż dają możliwość połączenia w ramach jednego produktu indywidualności projektu od strony mechanicznej z oparciem konstrukcji na standardowej obudowie z katalogu producenta. W efekcie jest to rozwiązanie znacznie tańsze niż obudowa typu full-custom, a więc taka całkowicie tworzona na zamówienie.

Zakres usług modyfikacji oferowany przez dostawców jest różny i z pewnością jest to trochę pojęcie nadużywane na rynku. Czasem może to być wiercenie otworów, innym razem skomplikowane operacje frezowania lub kształtowania wykonywane za pomocą obrabiarek CNC. Możliwości indywidualizacji projektu dają też specjalne drukarki przemysłowe pozwalające wykonywać trwałe nadruki na foliach i elementach obudowy.

Płyty czołowe i napisy do niedawna były problemem w przypadku małych serii lub też wykonań jednostkowych z uwagi na wysokie koszty sitodruku. Współczesne drukarki przemysłowe nie mają tych ograniczeń, dzięki czemu nawet jednostkowa produkcja może dzisiaj wyglądać profesjonalnie.

Rynek krajowy

Rys. 2. Udział sprzedaży obudów w obrotach firm

Na rysunku 1 pokazano wyniki ankiety redakcyjnej przeprowadzonej wśród producentów i dystrybutorów obudów, w której pytaliśmy m.in. o skalę wzrostu obrotów w ostatnich latach w omawianej branży. Wyniki finansowe z pewnością nie są złe, niemniej średnia stopa wzrostu wynosząca około 18% jest zauważalnie mniejsza niż dla podzespołów elektronicznych w tym samym okresie.

Wynika to z kilku czynników, z których pierwszym jest specyfika spolaryzowanego rynku, w którym około połowy obrotów tworzą zastosowania inwestycyjne wiążące się z przemysłem, budownictwem i telekomunikacją. W tych obszarach wzrost nie jest aż tak duży jak dla komponentów, które z natury są uniwersalne i przeznaczone dla wszystkich branż.

Rynek obudów jest niewątpliwie chłonny i przez cały czas się rozwija, niemniej rozwój ma charakter ewolucyjny, bez wielkich otwarć i ofertowych fajerwerków, jakie mamy w podzespołach. Tu nie ma produktów takich jak diody LED dużej mocy lub moduły komunikacji dla systemów M2M, które pojawiają się nagle na rynku i są w stanie zburzyć stare układy sił. Podział na metal i plastik, zastosowania OEM i inwestycyjne wydaje się trwały i ponadczasowy. W takiej przestrzeni rynek rozwija się w tempie umiarkowanym, co nie znaczy oczywiście że w niewystarczającym.

Porównanie trzech ostatnich lat nie przynosi wniosków na temat zmian w koniunkturze, gdyż zdecydowana większość firm notuje stabilny wzrost obrotów nieprzekraczający 15% w skali roku. W dwóch kolejnych grupach widać wprawdzie wahania, głównie między rokiem 2007 i obecnym, niemniej kierunek i tempo tych zjawisk mogą determinować nowe firmy pojawiające się na rynku oraz pojedyncze duże kontrakty.

Prognozowanie, jaka będzie sytuacja na rynku obudów w 2009 roku, jest oczywiście bardzo trudne. Z jednej strony polska gospodarka powoli zwalnia i zaczyna odczuwać skutki wyhamowania wzrostu gospodarczego za naszą zachodnią granicą. Dla rynku obudów jest to z pewnością zjawisko negatywne, gdyż duża część sprzedaży wiąże się z nowymi inwestycjami w przemyśle i budownictwie.

Z drugiej strony trwa modernizacja polskiej energetyki, a w kolejce czeka duża i poważna modernizacja kolejnictwa. Czynniki te powinny w pozytywny sposób wpłynąć na obroty ze sprzedaży dużych obudów przemysłowych. Który trend w przyszłości przeważy, tego niestety nie wiemy, niemniej większym zagrożeniem jest spowolnienie gospodarcze, gdyż wpływa ono na całą branżę, a nie tylko na specyficzny wycinek sprzedaży w kierunku nowych inwestycji.

Rys. 3. Wyniki redakcyjnej ankiety zawierającej zebrane odpowiedzi na pytania o to, jakie cechy ofert dostawców obudów są dla klientów ważne. Słupki na wykresie przedstawiają liczbę głosów oddanych w ankiecie na daną kategorię

Rysunek 2 ilustruje, jak wielką częścią biznesu dla firm biorących udział w raporcie są obudowy. Z wykresu wynika dość silna polaryzacja rynku oznaczająca, że albo firmy specjalizują się wyłącznie w tej tematyce, albo też obudowy stanowią niewielki dodatek do innej działalności o niewielkim znaczeniu. Niemniej przewaga leży po stronie tych pierwszych przedsiębiorstw, co dowodzi, że obudowy są na tyle wartościową częścią działalności, iż można z nich się utrzymać i wokół tego produktu budować biznes. W porównaniu do innych branż związanych z elektroniką jest to niewątpliwie rzadkość.

Rysunek 3 przedstawia wyniki ankiety, w której zebrane zostały głosy na temat ważności poszczególnych elementów oferty handlowej dla klientów. Na pierwszym miejscu znalazła się cena, co jest w sprzeczności z wcześniejszymi rozważaniami i opiniami wyrażanymi w ankietach wskazującymi, że bardziej liczy się jakość wykonania.

Trudno stwierdzić, dlaczego tak się stało, jednak różnice w punktach nie są duże. Czołówkę selekcji tworzą trzy najbardziej uniwersalne kryteria: cena, jakość, termin dostawy, czego nie można uznać za żadne zaskoczenie. Na drugim biegunie ocen znalazły się obsługa posprzedażna, certyfikaty i możliwości rozbudowy obudów. Niewątpliwie obsługa posprzedażna może mieć niewielką wagę, gdyż obudowy są produktem zamkniętym funkcjonalnie, a ewentualny serwis realizowany jest drogą wymiany uszkodzonych elementów.