wersja mobilna
Online: 401 Czwartek, 2016.09.29

Raporty

Krajowi dostawcy diod LED dużej mocy i komponentów zasilających

wtorek, 19 stycznia 2010 14:16

Na przestrzeni ostatnich lat pojawiało się wiele technologii, które uważane były za przełomowe takie, które uważano za zdolne do jakościowej zmiany współczesnej elektroniki. Ich pojawianie się na rynku zawsze zapowiadane było przełom i wielkie wydarzenie, niemniej zwykle im większa była promocja ze strony marketingu, tym zwykle trudniej im było się przebić. W odróżnieniu od ogniw paliwowych, które ciągle stoją tuż za rogiem, zdalną radiową identyfikacją, która powoli i ewolucyjnie od lat umacnia się na rynku, diody LED dużej mocy tworzą rynek nowy, szybko rozwijający się, niewątpliwie przełomowy dla wielu aplikacji i zastosowań oraz na dodatek silnie wspierany marketingiem.

Spis treści » Co sprzyja rozwojowi branży?
» Czynniki spowalniające
» Trendy
» Zmiany w technologii
» Układy zasilania
» Diody LED a krajowy rynek dystrybucji
» Struktura rynku
» Krajowi dostawcy diod
» Ankiety i tabele
» Pokaż wszystko

Oświetlenie bazujące na diodach LED wysokiej jasności wpisuje się i pozytywnie wspiera kilka ważnych trendów w gospodarce. Za najważniejszy należy zapewne uznać wzrost znaczenia ekologicznej świadomości społeczeństwa, co przekłada się na zainteresowanie technologiami i produktami pozwalającymi zmniejszyć zużycie energii elektrycznej.

Obecna sytuacja gospodarcza i wzrost cen paliw spowodował gwałtowny rozwój produktów oświetleniowych. Kryzys w pewnym stopniu napędza ten rynek, bo zmianom sprzyjają zmiany w prawie dotyczące wycofywania z rynku tradycyjnych żarówek, nacisk instytucji rządowych na rozwój alternatywnych źródeł światła, co w połączeniu z dostępnością funduszy proekologicznych łamie szereg barier ekonomicznych.

Poza ekologią liczy się też moda na oświetlenie LED-owe, wielu osobom kojarzące się z nowoczesnością oraz wysoka funkcjonalność, za którą wielu klientów jest w stanie zapłacić dodatkowe pieniądze. Możliwość regulacji jasności, uzyskiwanie efektów świetlnych, różne barwy światła, długi czas życia i związany z tym brak kosztów serwisu, są niewątpliwie ważnym atutem sprzyjającym rozwojowi tego rynku.

Co sprzyja rozwojowi branży?

Od strony technicznej szybkim zmianom sprzyjają coraz lepsze parametry diod, gdyż producenci wkładają wiele wysiłku w badania i rozwój i co chwila biją kolejne rekordy wydajności świetlnej. Doskonałym przykładem do obserwacji jest wydajność białych diod 1-watowych, która trzy lata temu, gdy przygotowywany był poprzedni raport na ten temat, sięgała 80 lumenów. Dzisiaj już przekracza 150lm. Tempo rozwoju technologicznego jest więc ogromne i nieporównywalnie duże do większości innych dziedzin elektroniki.

Z punktu widzenia zastosowań oświetleniowych, zmiany wydajności dynamicznie przekładają się na spadek cen gotowych produktów. Cena przeliczeniowa na jeden lumen jest głównym drogowskazem w zakupach i warto zauważyć, że parametr ten zmienia się jeszcze szybciej niż wydajność. Coraz większa dostępność produktów, szybko rosnąca liczba producentów diod, skutkują spadkiem cen diod i akcesoriów, co z pewnością akceleruje popyt na tę technologię.

Czynniki spowalniające

Rys.1. Skala wzrostu obrotów dla krajowych dostawców diod LED dużej mocy za ostatnie trzy lata, w podziale na cztery przedziały procentowe. Źródło wszystkich wykresów: ankieta redakcji

Mimo wielu pozytywnych znaków, krajowy rynek jest w fazie zapoznawania się z omawianą technologią. Widać to po licznych eksperymentach i próbach, jakie podejmują firmy elektronicznej starając się wykorzystać nowe możliwości. Wiele działań można uznać nawet za kontrowersyjne, albo można podważać ich sens wykazując, że bazują one na fascynacji i modzie, a nie realnych potrzebach i biznesplanie.

Na to przyjdzie zapewnie czas później, gdy zostaną zaspokojone potrzeby najbardziej zafascynowanych klientów lub wtedy, gdy kolejne generacje dopracowanych produktów oświetleniowych na tyle rozszerzą ofertę produktów gotowych, że punkt ciężkości wyboru klientów przeniesie się z diod i układów scalonych, na gotowe moduły oświetleniowe.

Na razie po stronie czynników przeszkadzających w rozwoju rynku diod LED dużej mocy zapisuje się przede wszystkim wysokie ceny diod. W realiach Polski dodają się do tego wahania cen walut zwiększające ryzyko realizacji większych i rozciągniętych w czasie projektów oraz to, że w porównaniu z okresem rok wcześniej kursy euro i dolara są dzisiaj gorsze dla krajowych nabywców.

Drugim trendem ostatnich miesięcy jest to, że najlepsze produkty pochodzące od czołowych producentów diod cieszą się tak wielkim powodzeniem na rynku światowym, że na dostawy trzeba dość długo czekać. W komunikatach płynących od dystrybutorów pojawia się słowo „alokacja”, czyli innymi słowy ograniczenia dostępności i wynikająca z tego konieczność oczekiwania na dostawy oraz w konsekwencji wzrost cen.


Rys.2. Ocena jaki był rok 2009

Brak odpowiedniej ilości produktów na rynku sprzyja napływowi tanich wyrobów niskiej jakości z Dalekiego Wschodu, które mogą pogorszyć opinię o LED-ach na rynku i mogą być źródłem rozczarowań dla tych, którzy poszli na skróty lub przesadzili z oszczędnościami. Na rynku nie brakuje klientów, którzy chcieliby jednocześnie mieć nowoczesne produkty, ale nie chcą za nie płacić, co nierzadko kończy się zabrnięciem w ślepą uliczkę.

Niestety na Dalekim Wschodzie produkowane są zarówno diody najlepsze markowe, jak i te najtańsze, których trwałość jest wyjątkowo niska. O ile elektroników nie trzeba w większości zarażać entuzjazmem dla diod pełniących funkcje oświetleniowe, o tyle w przypadku instalatorów brak wiedzy na temat tego rodzaju oświetlenia jest już łatwo zauważalny.

W wielu przypadkach ograniczeniem stają się przyzwyczajenia i niechęć do pogłębiania wiedzy. Rozwiązania oświetleniowe bazujące na diodach świecących postrzegane są jako drogie i skomplikowane, co wymaga od dostawców cierpliwości i inwestycji w dokumentację, szkolenia i reklamę.

Trendy

Trudny okres, w jakim jest ostatnio gospodarka zaostrzył kryteria wyboru produktów dla wielu nabywców diod oświetleniowych. Większość zwraca uwagę nie tylko na wydajność i jakość, ale i na cenę, dlatego popularne są chińskie produkty nawet, jeśli dają one namiastkę oszczędności i nowoczesności. Niemniej dystrybutorzy zgodnie zauważają, że w porównaniu do innych grup podzespołów elektronicznych, diody okazały się w zasadzie odporne na zawirowania i spadki. Zapewne powodem jest to, że jak na razie spora część produktów trafia do zastosowań profesjonalnych i aplikacji luksusowych. W takich obszarach w czasie kryzysu zwykle inwestuje się a nie oszczędza, czemu sprzyjają niższe ceny towarów i usług w tym okresie.

Mariusz Kaczor Inżynier aplikacyjny firmy Contrans TI

Na jakie parametry należy zwrócić uwagę przy wyborze elementów zasilających do diod LED?

Zasilacze LED to najczęściej regulatory prądu, których istotnym parametrem jest stabilność jego średniej wartości oraz niski poziom tętnień. Sprzyja to uzyskaniu długiej żywotności diod LED, choć nie wpływa na jakość percepcji światła przez użytkownika. Duże znaczenie dla naszego komfortu ma, by poziom świecenia nie fluktuował w widoczny sposób, co jest częste w „przeregulowanych” układach. Znacznie lepiej radzą sobie te z otwartą pętlą regulacji. Istotna jest też trwałość zasilaczy, znacznie ograniczana przez czas życia kondensatorów elektrolitycznych. Regulatory niewymagające ich zastosowania zyskują dodatkowy kredyt zaufania.

Co zmienia się w technologii tych produktów? Jakie porady można dać klientom?

Dużą uwagę zwraca się ostatnio na prawidłową wartość współczynnika mocy, którą osiąga się dwojako. Zastosowanie aktywnego korektora PFC jest nieodzowne w dużych zasilaczach i wymaga zastosowania nietrwałych kondensatorów elektrolitycznych. W mniejszych „domowych” zasilaczach można stosować topologię o dobrych naturalnych właściwościach, jak boost-buck (Cuk) lub buck, która pozwala uniknąć większości problemów. Producenci zwracają też uwagę na sprawność energetyczną układów, szczególnie w trybie oczekiwania. Produkty o „zielonych” właściwościach są szczególnie godne polecenia z uwagi na ich mniejszą szkodliwość dla środowiska.

Co w największym stopniu ogranicza rozwój rynku?

Ceny źródeł światła pozostają na wysokim poziomie, kilkukrotnie przewyższając wartość zasilacza. Oświetlenie półprzewodnikowe jest kosztowne, a redukcja nakładów na serwis, energooszczędność i wysoka funkcjonalność nie zawsze równoważy wyższy koszt zakupu. Nowoczesne oświetlenie pozostaje najczęściej rozwiązaniem dla klientów instytucjonalnych. Istnieją też ograniczenia technologiczne. O ile budowa zasilacza modułowego nie jest kłopotliwa to integracja zasilacza w oprawę żarówki wciąż jest wyzwaniem dla inżynierów.


Tab.1. Przegląd ofert krajowych dostawców diod LED dużej mocy i układów zasilających

Powoli rośnie liczba firm, które wykonują profesjonalny sprzęt oświetleniowy. Trzy lata temu taka firmą było w raporcie w zasadzie tylko wrocławskie Lediko, obecnie takich firm jest już cała czwórka. Na krajowym rynku elektroniki zmiany nigdy nie następowały szybko, co widać właśnie przy okazji pracy nad kolejnymi edycjami raportów, jakie następują z cyklem mniej więcej trzyletnim.

W przypadku diod LED i produktów z nimi związanych tempo to jest imponująco duże. Do produkcji lamp ulicznych bazujących na LED przymierzają się polskie firmy działające w branży oświetleniowej, jak na przykład Brilux, a nawet niektórzy producenci kontraktowi. Niestety barierą dla tych planów jest słabe zainteresowanie ze strony samorządów i inwestorów wynikające z wysokiej ceny początkowej.


Tab.1.cd Przegląd ofert krajowych dostawców diod LED dużej mocy i układów zasilających

Ogromne zainteresowanie diodami przejawiają dystrybutorzy podzespołów elektronicznych. O LED-y i zasilacze poszerza swoje oferty wiele krajowych, widząc w tym szansę na wczesne zajęcie pozycji na otwierającym się rynku. Diody są też przykładem produktu, pozwalającego na wybicie się ze sprzedaży tzw. commodities, a więc całego spektrum elementów popularnych, wytwarzanych przez wielu producentów.

Marże na nich są na tyle niewielkie, że wiele firm dystrybucyjnych woli specjalizować się w dostawach specjalistycznych i złożonych komponentów, takich jak na przykład diody LED, których sprzedaż jest bardziej rentowna.

Zajęcie się diodami ułatwia duża liczba producentów i związana z tym możliwość znalezienia partnera, dobrze spenetrowane źródła zaopatrzenia na Dalekim Wschodzie przez krajowych dystrybutorów oraz to, że optoelektroniką zajmuje się wielu dystrybutorów. Dla klientów oznacza to duży wybór i lepsze ceny.

Mimo, że rynek LED określany jest jako nowy, dostawcy zauważają, że klienci zaczynają odchodzić od tanich chińskich rozwiązań do bardziej sprawdzonych firm i produktów wytwarzanych przez renomowanych producentów. Wynika to przede wszystkim z doświadczenia firm, gdyż wiele negatywnych zjawisk widocznych na rynku diod, można było obserwować w innych produktach, na przykład złączach. Firmy wyciągają wnioski z wcześniejszych lekcji, co na pewno cieszy.