wersja mobilna
Online: 446 Piątek, 2016.09.30

Raporty

Przełączniki, przyciski i klawiatury. Polscy producenci i dystrybutorzy

poniedziałek, 12 października 2009 11:04

Wśród konstruktorów i projektantów elektroniki utarła się opinia, że wszystko, co mechaniczne, jest złe i należy to eliminować, nawet kosztem wzrostu złożoności urządzeń i ich ceny. Z pewnością trwałość elementów przełączników i klawiatur nie jest nieskończona i wielu konstruktorów zmierzyło się kiedyś w pracy z ich niedoskonałością, niemniej jak na razie rozwiązania bezstykowe obejmują jedynie drobny fragment rynku, tam gdzie istnieją specyficzne wymagania niezawodnościowe i nietypowe potrzeby. Co więcej, jakość, trwałość i funkcjonalność nowoczesnych przełączników i klawiatur stale się poprawia, gdyż producenci wkładają wiele wysiłku w doskonalenie ich konstrukcji mechanicznej, inwestują w nowe materiały i pokrycia galwaniczne styków oraz starają się o atrakcyjne wzornictwo.

Spis treści » Nowe technologie zmieniają powoli rynek
» Nowości w klawiaturach
» Czynniki rynkowe w klawiaturach
» Chiny
» Nowości techniczne w przełącznikach
» Zjawiska rynkowe w przełącznikach
» Krajowy rynek elementów przełączających - obroty i koniunktura
» Struktura rynku i ofert handlowych
» Wielkości rynku
» Firmy - dostawcy elementów przełączających
» Ankiety i tabele
» Pokaż wszystko

Mimo silnego powiązania z koniunkturą gospodarczą krajowy rynek elementów elektromechanicznych ma się nieźle, a duża liczba firm zajmujących się tytułową tematyką dowodzi jego atrakcyjności także od strony dystrybucyjnej. Przełączniki i klawiatury to także produkt, który jak niewiele innych łączy w całość wiele branż i aplikacji będąc pierwszym i chyba najważniejszym ogniwem interfejsu człowiek-maszyna. Dlatego po trzech latach przerwy powracamy do tej tematyki, analizując zmiany, jakie zaszły w tym okresie i przyglądając się nowym trendom.

Nowe technologie zmieniają powoli rynek

Najwięcej zmian w technologii dotyczy oczywiście klawiatur. Wynika to z rosnącej ich roli we współczesnej elektronice oraz jest konsekwencją zjawisk zachodzących w urządzeniach elektronicznych, m.in. coraz większej złożoności funkcjonalnej.


Tab.1. Przegląd ofert krajowych dostawców przycisków, przełączników i klawiatur

Największym zagrożeniem dla rynku klawiatur są nowe technologie takie, jak ekrany dotykowe. Takie rozwiązania pojawiają się głównie w elektronice powszechnego użytku, sprzęcie mobilnym, zapewniając duży komfort obsługi przy coraz mniejszych wymiarach zewnętrznych.

Inne zastosowania dotyczą automatów sprzedaży, kiosków informacyjnych, paneli operatorskich w przemyśle, a nawet elektroniki medycznej. Ekrany dotykowe zamiast klawiatury to także moda kreowana przez elektroniczne gadżety oraz duża pomoc dla mniej świadomych użytkowników nowoczesnej elektroniki, którzy często nie mają tak wielkich zdolności manualnych, nie dostrzegają drobnych napisów lub też potrzebują większej pomocy.

Ważnym aspektem wpływającym na tempo rynkowej ekspansji ekranów dotykowych jest to, że zapewniają one konstruktorom największy stopień elastyczności projektu, dają możliwość wypływania na kształt interfejsu użytkownika w trakcie eksploatacji urządzenia poprzez wymianę oprogramowania oraz pozwalają na tworzenie indywidualnych projektów interfejsu użytkownika bez konieczności inwestowania w przygotowanie produkcji.

Na razie ceny paneli dotykowych są jeszcze na tyle duże, że tempo zastępowania przez nie klawiatur nie jest szybkie, ale wiele inwestycji poczynionych w budowę fabryk na Dalekim Wschodzie, jak też postępująca integracja wyświetlaczy LCD-TFT z ekranami dotykowymi i elektroniką sterującą w jeden uniwersalny produkt pozwalają przypuszczać że jest to zjawisko, które w przyszłości zmieni rynek.


Tab.1.cd. Przegląd ofert krajowych dostawców przycisków, przełączników i klawiatur

W przypadku przycisków i przełączników zmiany technologiczne zapowiadają także technologie przełączników pojemnościowych, zapewniające możliwość sterowania urządzeniem przez dotknięcie palcem, poprzez grubą warstwę izolacji. Ich zaletą jest możliwość działania przez szybę, grubą plastikową obudowę lub inne podobne materiały, z jakich wykonuje się płyty czołowe.

Na rynku dostępnych jest coraz więcej specjalizowanych podzespołów półprzewodnikowych zapewniających wygodną (jednoukładową) realizację takich elektronicznych przełączników. Zasięg oddziaływania rozwiązań pojemnościowych sięga obecnie najczęściej aplikacji, które muszą zapewnić odporność na celowe uszkodzenia i akty wandalizmu, urządzeń, gdzie przycisk musi zostać zintegrowany w ramach niewielkiej ilości miejsca dostępnego na płycie czołowej lub tam, gdzie trzeba zapewnić wysoką trwałość i odporność na narażenia środowiskowe oraz bezpieczeństwo. Przykładem takiego obszaru zastosowań może być sprzęt AGD lub przycisk żądania zielonego światła dla pieszych współpracujący z sygnalizacją uliczną.

W nowych rozwiązaniach wykorzystuje się tam opcję pojemnościową, gdyż tylko ona jest w stanie zapewnić trwałość działania w warunkach silnych narażeń klimatycznych i przy podatności na dewastację. W oparciu o technologię czujników pojemnościowych na rynku są dostępne klawiatury i pojedyncze elementy. Rośnie też liczba półprzewodników realizujących pojemnościowe przełączanie, wytwarzają je m.in. Atmel, Microchip oraz Cypress Semiconductor.

Nowości w klawiaturach

Tab.2. Przegląd ofert krajowych dostawców przycisków, przełączników i klawiatur

Jeśli chodzi o nowe technologie wykonania elementów przełączających, to w ostatnich latach nie zaszły żadne istotne zmiany ani nie pojawiły się inne rozwiązania elementów przełączających. Większość dużych producentów klawiatur oferuje wszystkie popularne technologie, z tym że największe znaczenie na rynku mają klawiatury foliowe i gumowe.

Mniejsze firmy skupiają się na tych najpopularniejszych, na przykład foliowych. To dlatego, że są one stosunkowo tanie, a przy tym jednocześnie trwałe, niewielkiej głębokości i dające duże możliwości indywidualizacji.

Klawiatury foliowe i gumowe wybijają się na rynku także swoją elastycznością technologiczną, gdyż mogą być wykonywane w wielu różnych opcjach związanych z kształtem klawiszy, sygnalizacją naciśnięcia (klikiem), a nawet pozwalają na instalację podświetlenia dla całości klawiatury lub selektywnej iluminacji pojedynczych przycisków. Innym przykładem popularyzujących się modyfikacji są wersje z powłoką antybakteryjną przeznaczone do sprzętu medycznego.


Tab.2.cd. Przegląd ofert krajowych dostawców przycisków, przełączników i klawiatur

Dochodzą nowe warstwy realizujące ekranowanie elektromagnetyczne, także w obrębie okienka wyświetlacza wpasowanego w jednolitą elewację, a cała konstrukcja jest zabezpieczana przed wpływem czynników środowiskowych lakierami i warstwami ochronnymi.

W połączeniu z nowymi materiałami, trwałymi tworzywami sztucznymi i silikonami daje to możliwość stworzenia trwałych klawiatur do wielu aplikacji. Nowością są również moduły podświetlające wykonywane na bazie mat światłowodowych i płytek dyfuzyjnych zapewniające równomierne rozprowadzenie światła z podświetlaczy LED.

Zainteresowaniem cieszą się także folie podgrzewające wyświetlacze LCD pracujące w niskich temperaturach, gdyż integracja klawiatur i wyświetlaczy jest powszechna i naturalna. Warto zauważyć, że technologie produkcji klawiatur częściowo przenikają się i oprócz podstawowych wersji są jeszcze wykonania pośrednie, w których gumowe klawisze współpracują z zestykami foliowymi lub mikroprzełącznikami, co dowodzi, że w praktyce technologia wykonania styków jest luźno powiązana z klawiszem. Zapewnia to niewątpliwie wysoką elastyczność konfiguracji i możliwość dopasowania się do mniej typowych wymagań.

Czynniki rynkowe w klawiaturach

Mimo że opisane zmiany technologiczne prowadzą powoli do ograniczenia zapotrzebowania na klasyczne klawiatury i elementy przełączające, rozwój przemysłu elektronicznego i liczby krajowych producentów elektroniki oraz stały trend elektronizacji niemalże każdej dziedziny techniki powodują, że wypadkowe zapotrzebowanie na elementy elektromechaniczne stale wzrasta.

Być może, gdyby w Polsce dominowała produkcja elektroniki powszechnego użytku i długie serie, byłoby inaczej, niemniej w naszych realiach klawiatura foliowa lub dobrej jakości przełączniki są podstawą wielu aplikacji. Przeglądając oferty krajowych dostawców, zauważyć można z pewnością bardzo wysoką jakość klawiatur polskiej produkcji.


Rys.1. Najbardziej rozpoznawalni krajowi producenci klawiatur. Źródło wszystkich wykresów: ankieta redakcji

Nasze firmy oferują je w wielu popularnych technologiach, mają innowacyjne rozwiązania w zakresie szczegółów technologicznych związanych z podświetleniem, zapewnieniem kompatybilności elektromagnetycznej, a nawet łączeniem w ramach całości panelu czołowego elementów stykowych ze specjalizowanymi przełącznikami do nawigacji (joysticki, trackballe).

Krajowi wytwórcy doskonale wpasowali się także w potrzeby naszego rynku, co widać po zrealizowanych inwestycjach w sprzęt do druku cyfrowego, pozwalający na obsługę krótkich serii, a nawet pojedynczych sztuk. To samo dotyczy dużej zdolności naszych producentów do szybkiego reagowania na zapotrzebowanie płynące z rynku, zaangażowanie w tworzenie indywidualnych projektów oraz duży nacisk na to, aby tworzone klawiatury i panele czołowe urządzeń były atrakcyjne dla oka oraz miały interesujące wzornictwo.

Polskim producentom udało się połączyć te wszystkie cechy, jakimi charakteryzują się współczesne klawiatury, w warunkach produkcji krótkich serii oraz bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów, charakterystycznych dla zamówień indywidualnych i długiego oczekiwania na prototypowanie. Nic dziwnego, że w omawianym zakresie zdominowali krajowy rynek. Potwierdzają to dane pokazane na rysunku 1, gdzie na bazie danych zebranych w redakcyjnych ankietach, wyłonieni zostali najbardziej znani krajowi dostawcy klawiatur.


Rys.2. Najpopularniejsze marki zagraniczne w zakresie klawiatur

Jak łatwo zauważyć, trzy czołowe miejsca na wykresie przypadły dużym i znanym producentom, takim jak LC Elektronik, Qwerty i Irga, a kolejne wskazania były na tyle rozproszone, że musiały zostać sklasyfikowane jako „inne”. Znamienne jest, że wśród wyłonionych dostawców klawiatur nie ma żadnej firmy dystrybucyjnej. Na rynku polskim, gdzie w zakresie komponentów elektronicznych dominuje import, jest to sytuacja bardzo rzadka i potwierdzająca wysoką pozycję rynkową firm wymienionych na rys. 1.

Do podobnych wniosków można dojść, przyglądając się zestawieniu najpopularniejszych marek zagranicznych. W przypadku klawiatur w zestawieniu pokazanym na rys. 2 niewielką przewagę wskazań ponad „inne” zdobyły jedynie dwie firmy: Cherry i EAO.