wersja mobilna
Online: 709 Środa, 2017.08.23

Technika

Coś nie łączy? Krótka encyklopedia doboru przekaźnika, część 3: triki

wtorek, 06 września 2016 10:53

Przedstawiamy ostatnią część poradnika związanego z doborem przekaźników. W pierwszych dwóch artykułach (wydania "Elektronika" z marca i czerwca 2016) zostały opisane zasady poprawnego doboru styków oraz cewek tych elementów. W bieżącej publikacji przedstawiamy niestandardowe wykorzystanie przekaźników elektromagnetycznych oraz wykonania specjalne elementów produkowanych przez firmę Relpol.

Triki, bo tak zatytułowany jest artykuł, mają na celu pokazanie, jak zwiększyć pewność działania układów oraz jak wykorzystać określone cechy przekaźników w nietypowych aplikacjach.

Przeciążanie cewek przekaźników

R3N z cewką na napięcie 24 VDC oraz R4N z cewką 230 VAC

Cewki charakteryzują się tolerancją napięć zasilania, która pozwala bez najmniejszego problemu zasilić przekaźniki napięciem niższym lub wyższym, oczywiście z zachowaniem właściwej temperatury otoczenia. Dla przykładu przekaźnik R4N na 24 VDC zadziała przy 19,2 VDC oraz temperaturze otoczenia 20°C. Można go również zasilać napięciem do 26,4 VDC nawet przy temp. 70°C. Daje to niesamowitą możliwość zmiany napięcia zasilania - o ile oczywiście zaistnieje taka potrzeba.

Weźmy dla przykładu elementy RM84, RM85 i RM87. Przy cewkach o napięciu znamionowym 24 VDC możemy zasilać je napięciami nawet do 61,2 VDC (utrzymując temperaturę otoczenia wynoszącą 20°C). Jest to wartość ponad dwukrotnie wyższa niż napięcie znamionowe! Jeszcze lepiej wypadają wykonania z cewkami "czułymi" - przekaźnik na 24 VDC może pracować nawet z napięciem zasilania 72 VDC.

Wykresy oraz tabele informujące o dopuszczalnych zakresach napięć cewek znajdują się w kartach katalogowych produktów. Mogą się one okazać szczególnie potrzebne, gdy spotkamy się z niestandardowym napięciem lub chcemy zbudować możliwie najbardziej uniwersalny układ.

Łączenie równoległe styków przekaźnika

Przekaźniki RM84, RM85 i RM87

W sytuacji gdy zależy nam na zwiększeniu pewności działania lub zmniejszeniu rezystancji wypadkowej styków, warto pokusić się o połączenie równoległe. Podwojenie punktów zetknięcia wywołane przez taką operację może zmniejszyć ryzyko powstawania błędów nawet o połowę i zapewnić niemal dwukrotny spadek rezystancji wypadkowej.

Jest to idealne rozwiązanie w sytuacji, gdy przewidujemy dużą liczbę cykli pracy przekaźnika przy niskim napięciu i małym prądzie. Nie zaleca się jednak stosowania tej metody przy działaniu elementu na granicy maksymalnych parametrów prądowych. Dużo lepiej w takich warunkach sprawdza się zastosowanie przekaźnika o większej obciążalności, gdyż daje on większe bezpieczeństwo w przypadku wystąpienia stanów nieustalonych i przekroczenia dopuszczalnego obciążenia.

Szczelność przekaźnika i warunki środowiskowe

Przekaźniki R15 wersje DC oraz AC

Stopień ochrony to parametr, na który szczególnie warto zwrócić uwagę podczas projektowania systemów automatyki oraz elektroniki. Warunki środowiskowe mogą bowiem niekorzystnie wpływać na działanie omawianych elementów. Szczególnie groźne są środowiska silnie zapylone oraz te agresywne chemicznie, gdyż mogą one powodować zapylenie i korozję styków oraz elementów metalowych przekaźnika, a co za tym idzie - wzrost rezystancji elementów łączeniowych lub nawet ich uszkodzenie.

W omawianych miejscach najlepiej jest unikać produktów z przyciskami testującymi, które ze względu na konstrukcję mają naturalnie niższą szczelność, natomiast wybierać wersje ze zwiększonym stopniem IP. Firma Relpol, chcąc zapewnić jak najwyższą jakość produktów, na końcowym etapie ich wytwarzania stosuje proces hermetyzacji.

Gdy środowisko nie jest agresywne, a elementy są zabezpieczone przed zapyleniem, warto zastosować wersje o niższym IP lub nawet rozszczelnić przekaźniki przez otwarcie ich kominków. Owocuje to lepszą wymianą termiczną oraz możliwością emisji gazów powstających podczas tworzenia się łuku elektrycznego na stykach.

Szybkość zadziałania

Parametry przekaźników

Kolejne ważne parametry przekaźnika to czas zadziałania i powrotu. Ten pierwszy to czas zamknięcia styków przekaźnika po podaniu napięcia na jego cewkę. Parametr ten jest krytyczny w skomplikowanych układach przekaźnikowych oraz systemach elektronicznych pełniących funkcje zabezpieczeniowe, gdzie liczy się krótki czas reakcji.

Można tutaj przyjąć prostą zasadę - im większy przekaźnik, tym jest on wolniejszy. Sprawdźmy dla porównania parametry przekaźników monostabilnych z cewkami na prąd stały - przedstawiono je w tabeli. Jak widać, mogą się one znacząco różnić od siebie.

Relpol S.A.
www.relpol.com.pl