Każda firma ma w siedzibie własną "kombinację" typów odbiorników energii elektrycznej, którą należy rozpoznać, zmierzyć i następnie skompensować. Zamiast w pełni wyjaśniać tutaj, czym jest moc bierna, niech chwilowo wystarczy stwierdzenie, że za jej powstanie odpowiada charakter naszych nieskompensowanych odbiorników, które oddziałują na prąd i napięcie w sieci, powodując konieczność dostarczenia większej energii z elektrowni, by mogły osiągnąć pełną wydajność, niż faktycznie jest potrzebne. Właśnie za to marnotrawstwo musimy zapłacić w rachunku – po cenach znacznie wyższych niż za energię czynną.
Przykład
Można kupić lampę LED z wbudowanym układem kompensacji współczynnika mocy PFC (Power Factor Correction), która nie generuje mocy biernej, a można kupić tańszą, a potem dopłacać za energię bierną lub być zmuszonym do jej kompensowania.
Gdy automatyczne urządzenie jest poza zasięgiem finansowym, można skompensować zdiagnozowane, oddzielnie obwody i w ten sposób zredukować rachunki. Przyjrzyjmy się, jakie odbiorniki w small biznesie spotkamy najczęściej, przy czym należy przyglądać się tym, które pracują przez długi czas.
- Serwer sieci lokalnej ze słabym zasilaczem tj. bez wbudowanego układu PFC.
- Komputery również z zasilaczami bez wbudowanych układów PFC.
- Oświetlenie LED oparte o tanie lampy bez układów PFC.
- Rozproszona i długa instalacja elektryczna będąca non stop pod napięciem (za energię bierną jest odpowiedzialna jest pojemność tych przewodów).
- Klimatyzacja z napędem pompy opartym o inwerter bez wbudowanego układu PFC.
- Inne tanie urządzenia elektroniczne.
Okazuje się, że w dzisiejszych czasach z powodów energoelektroniki, w instalacjach głównie spotkamy się z mocą bierną pojemnościową, a tę kompensuje się dławikami kompensacyjnymi. Są to relatywnie tanie elementy i co ważne, praktycznie są one bezawaryjne.
Postępowanie jest proste. Dany fragment instalacji czy urządzenie, załączane pojedynczym wyłącznikiem zaopatruje się w równoległy dławik kompensacyjny – najczęściej jednofazowy, dobrany do tego fragmentu, kompensujący moc bierną tylko tego obwodu. Przykładowo, jeśli mamy trzy sekcje oświetlenia LED (oprawy z zasilaczami bez PFC), to tymi samymi wyłącznikami sekcji załączamy również dobrane dławiki.
Dławik dobiera się o mocy indukcyjnej jak najbliższej mocy biernej pojemnościowej danej sekcji. Skąd wziąć moc bierną sekcji? – z pomiarów i obliczeń. Każdy elektryk potrafi je zmierzyć. Nie podamy tu jednak dokładnej formuły, by nie zachęcić do działania osób bez kwalifikacji. Bądź co bądź, trzeba je wykonywać pod napięciem.
Dławiki Breve do kompensacji
W tabeli pokazano asortyment dławików do kompensacji, dostępnych w sprzedaży. Warto zauważyć, że elementy z serii D1K lub D3K można nabyć w wersji z pojedynczą mocą, albo takie, które mają kilka odczepów, umożliwiając dodatkową korektę, na wypadek, gdyby pomiary mocy biernej okazały się niezbyt dokładne. Tego rodzaju podejście może przynieść zadowalające efekty redukcji rachunków przy małym nakładzie finansowym.
mgr inż. Krzysztof Majewski
Breve-Tufvassons Sp. z o. o.
www.breve.com.pl
