Badania Kompatybilności Elektromagnetycznej w Laboratoriach OBR CTM SAC 10 - normy ogólne i obronne oraz nowe metody EMC dla urządzeń trójfazowych, medycznych i laboratoryjnych

SAC 10 – znak rozpoznawczy CTM

Najbardziej rozpoznawalnym elementem infrastruktury pozostaje komora bezodbiciowa SAC 10. Umożliwia ona pomiary emisji zaburzeń przewodzonych i promieniowanych oraz badania odporności na promieniowane pole elektromagnetyczne. Dziesięciometrowa odległość pomiarowa, stół obrotowy o średnicy 5 m i nośności 5 t oraz rozbudowane instalacje techniczne pozwalają prowadzić badania również dla urządzeń o dużych gabarytach i nietypowych wymaganiach eksploatacyjnych.

Komorę wyposażono m.in. w system zasilania i odprowadzania wody oraz układ detekcji gazów. Pozwala to przygotowywać konfiguracje zbliżone do rzeczywistych warunków pracy, także w przypadku obiektów wydzielających spaliny. SAC 10 stanowi dzięki temu centralny element infrastruktury do oceny kompatybilności elektromagnetycznej wymagających urządzeń i systemów.

Normy ogólne dotyczące emisji i odporności

Dla urządzeń przeznaczonych do pracy w środowiskach przemysłowych Laboratorium realizuje badania odporności zgodnie z PN-EN IEC 61000-6-1:2019-03 oraz PN-EN IEC 61000-6-2:2019-04. W zakresie emisji stosowane są PN-EN IEC 61000-6-3:2021-08, odnosząca się do urządzeń w środowiskach mieszkalnych, oraz PN-EN IEC 61000-6-4:2019-12, przeznaczona dla środowisk przemysłowych.

Normy ogólne stosuje się wówczas, gdy dla danego wyrobu nie ustanowiono właściwej normy wyrobu lub grupy wyrobów. Program badań jest dobierany do przyłączy urządzenia, sposobu zasilania, przewidywanego środowiska pracy oraz kryteriów jakości działania. Może obejmować pomiary emisji przewodzonej i promieniowanej, a także badania odporności na zaburzenia przewodzone, promieniowane i zjawiska przejściowe.

Normy obronne NO-06-A200:2012, NO-06-A500:2012 i MIL-STD-461

Zakres działalności CTM obejmuje również wybrane badania kompatybilności elektromagnetycznej uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Norma obronna NO-06-A200:2012 określa wymagane poziomy emisji i odporności, natomiast NO-06-A500:2012 opisuje odpowiadające im procedury badawcze. W zależności od badanego obiektu program może obejmować ocenę emisji i odporności na narażenia przewodzone oraz promieniowane, w tym badania związane z impulsem elektromagnetycznym NEMP.

Połączenie kompetencji cywilnych i obronnych umożliwia realizację programów dla urządzeń pracujących w zróżnicowanych środowiskach elektromagnetycznych – od aparatury przemysłowej po specjalistyczne systemy elektroniczne przeznaczone na potrzeby obronności.

Wsparcie już na etapie prototypu

Współpraca z Laboratoriami może rozpocząć się przed badaniami końcowymi. Próby konstruktorskie pomagają zidentyfikować źródła emisji, ocenić skuteczność filtracji i ekranowania oraz sprawdzić odporność urządzenia przed zamknięciem projektu. Wczesna weryfikacja ogranicza ryzyko kosztownych zmian i ułatwia przygotowanie wyrobu do właściwego programu badań.

Fot 1. Badanie w komorze SAC 10

Rozszerzanie zakresu badań EMC

Jednym z przygotowywanych rozszerzeń zakresu badań jest wdrożenie metody odporności zgodnie z PN-EN 61000-4-39:2017-07. Badanie dotyczy odporności urządzeń na oddziaływanie pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez źródła znajdujące się w niewielkiej odległości od badanego obiektu. W Laboratoriach Badawczych OBR CTM planowane jest prowadzenie tych badań w zakresie częstotliwości od 9kHz do 26 MHz.

Badanie uzupełnia klasyczne próby odporności na promieniowane pole elektromagnetyczne. Odpowiada warunkom, w których aparatura jest użytkowana w sąsiedztwie telefonów, radiotelefonów, systemów RFID, urządzeń NFC lub innych bezprzewodowych środków łączności. Ma to szczególne znaczenie, gdy chwilowe zakłócenie może wpływać na realizację funkcji urządzenia.

Harmoniczne prądu i migotanie światła dla urządzeń trójfazowych

Dotychczas badania emisji harmonicznych prądu oraz zmian napięcia, wahań napięcia i migotania światła (flicker) były objęte zakresem akredytacji CTM dla urządzeń jednofazowych. Nowy system pomiarowy umożliwi — po zakończeniu procesu wdrożenia, walidacji metod i rozszerzeniu zakresu akredytacji — prowadzenie tych badań również dla urządzeń trójfazowych, o prądzie wejściowym do 32 A.

Dla urządzeń o fazowym prądzie zasilającym nieprzekraczającym 16 A zastosowanie mają normy PN- EN IEC 61000-3-2:2019-04 oraz PN- EN 61000-3-3:2013-10 wraz z właściwymi zmianami i poprawkami. Pierwsza z nich określa dopuszczalne poziomy emisji harmonicznych prądu, natomiast druga dotyczy ograniczania zmian napięcia, wahań napięcia i migotania światła w publicznych sieciach zasilających niskiego napięcia. Rozszerzenie możliwości pomiarowych do 32 A pozwoli CTM objąć badaniami również urządzenia o większym zapotrzebowaniu na moc, w tym bardziej wymagające konstrukcje trójfazowe.

Fot. 2. Metoda PN-EN 61000-4-39:2017-07

Nowe stanowisko dla zasilania trójfazowego

Rozszerzenie na urządzenia trójfazowe ma istotne znaczenie dla producentów aparatury przemysłowej, laboratoryjnej i medycznej. Pozwoli objąć badaniem grupę urządzeń, których nie można było dotychczas oceniać na istniejącym stanowisku, a jednocześnie ograniczy konieczność dzielenia programu badań pomiędzy kilka ośrodków.

PN-EN IEC 61326-1:2021-10 – aktualne wymagania dla aparatury

Kolejnym kierunkiem rozwoju jest dostosowanie i rozszerzenie zakresu badań do aktualnego wydania PN- EN IEC 61326-1:2021-10. Norma określa wymagania dotyczące emisji i odporności wyposażenia elektrycznego przeznaczonego do pomiarów, sterowania i użytku w laboratoriach.

Rozszerzenie odpowiada potrzebom producentów systemów automatyki, aparatury kontrolno-pomiarowej oraz wyposażenia laboratoryjnego. W przypadku tych wyrobów program badań jest dopasowywany do przeznaczenia urządzenia, środowiska jego pracy i funkcji realizowanych podczas narażenia elektromagnetycznego.

Fot. 3. Stanowisko do harmonicznych i migotania światła

Jeden ośrodek – spójny program badań

Komora SAC 10 pozostaje znakiem rozpoznawczym Laboratoriów Badawczych OBR CTM, lecz o ich wartości decyduje połączenie infrastruktury, metod i doświadczenia personelu. Wdrażane rozszerzenia są kolejnym etapem budowy kompleksowej oferty – od weryfikacji prototypu i badań przedzgodnościowych po końcową ocenę gotowego wyrobu według właściwego dokumentu odniesienia. Laboratoria badawcze OBR CTM S. A. wyróżniają się specjalistyczną ofertą badań urządzeń przeznaczonych do zastosowań morskich, w szczególności dla statków i okrętów. Kluczowym obszarem naszej działalności jest kompatybilność elektromagnetyczna (EMC), obejmująca badania pozwalające ocenić odporność urządzeń na zakłócenia elektromagnetyczne oraz poziom emitowanych przez nie zakłóceń.

Prowadzimy badania urządzeń i systemów stosowanych na jednostkach pływających, wspierając producentów oraz integratorów w procesie weryfikacji ich niezawodności, bezpieczeństwa i zgodności z wymaganiami obowiązującymi w branży morskiej. Nasze zaplecze laboratoryjne oraz specjalistyczna wiedza pozwalają na prowadzenie badań dostosowanych do specyfiki urządzeń wykorzystywanych w wymagającym środowisku morskim.

Dzięki doświadczeniu w obszarze EMC nasze laboratoria stanowią wsparcie na każdym etapie rozwoju urządzenia – od prac projektowych i badań prototypów, po końcową weryfikację zgodności przed wdrożeniem produktu na rynek.

OBR CTM
https://ctm.gdynia.pl