Kontekst pomiarowy
Gdy praca w strefie EPA wykonywana jest na stojąco, to zgodnie z treścią normy PN-EN 61340-5-1 rezystancja w układzie "człowiek / obuwie / podłoga" musi mieć wartość mniejszą niż 1 GΩ. Parametr ten ocenia odprowadzanie ładunków przez obuwie ESD i system podłogowy, gdy pracownik stoi w miejscu. W trakcie chodzenia stopy mają chwilowy kontakt z podłogą, a każdy kolejny krok generuje potencjał elektrostatyczny. Pomiar samej rezystancji nie jest wystarczający, bo mamy tutaj pewną dynamikę zależną od skali tryboelektryzacji (tarcie), wilgotności powietrza, czystości posadzki i rodzaju podeszew obuwia. Walking test pozwala ocenić, czy napięcie na ciele poruszającego się personelu utrzymuje się na poziomie poniżej ±100 V. Innymi słowy, sprawdzamy, czy system podłogowy w danych warunkach nadąża z odprowadzaniem ładunków.
Elektrometr WT5025
W ofercie LAFOT Elektronik znajdą Państwo kilka specjalistycznych urządzeń przeznaczonych do walking testu. Najnowszą pozycją w katalogu jest zestaw pomiarowy WT5025 niemieckiej firmy Wolfgang Warmbier. To elektrometr nowej generacji, wyposażony w kolorowy wyświetlacz i port USB 2.0. Miernik umożliwia pomiar napięcia na ciele ludzkim w zakresie ±200 V lub ±2000 V, a dołączone oprogramowanie Digilloscope pozwala na zapis rzeczywistych przebiegów tego napięcia oraz ich późniejszą analizę. Urządzenie dostarczane jest w wytrzymałej walizce z tworzywa przewodzącego, w której znajduje się również ręczna elektroda pomiarowa, niezbędne okablowanie oraz ładowarka. Trzy w pełni naładowanie akumulatory AA 3,7 V wystarczają na ok. 6 godzin pracy.
Przebieg badania
W trakcie badania pracownik trzyma w dłoni ręczną elektrodę pomiarową i porusza się w naturalnym tempie około dwóch kroków na sekundę. Nie musi przy tym iść po linii prostej. Wzorzec badania sugeruje wykonywanie kroków w przód, w tył oraz w bok, co ma symulować faktyczne poruszanie się pracownika przy stanowisku. Sekwencję kroków należy powtarzać przez 10‒20 sekund, wyraźnie odrywając stopy od podłoża. Ważne, aby podczas testu nie dotykać innych osób ani żadnych elementów wyposażenia. Jeżeli w danej lokalizacji zastosowano różne typy podłogi (np. mata antyzmęczeniowa na posadzce epoksydowej), to warto sprawdzić, co dzieje się w momencie przejścia pomiędzy nimi. Zdarza się, że potencjał ciała ludzkiego chwilowo wzrasta, jeśli pracownik przechodzi akurat po taśmie do znakowania podłogi.
Podsumowanie
Wynik badania oceniamy poprzez obliczenie średniej geometrycznej z pięciu peaków napięcia. Wartość poniżej ± 100 V oznacza, że z układem "człowiek / obuwie / podłoga" jest wszystko w porządku. Jeśli rezultat walking testu jest negatywny, niezbędne jest podjęcie dalszych działań. Sytuację może poprawić umycie posadzki lub zastosowanie specjalistycznego wosku do podłóg antyelektrostatycznych. W niektórych przypadkach konieczna może okazać się wymiana obuwia ESD na inny model lub zmiana systemu podłogowego. Walking test jest badaniem, które warto przeprowadzać również w trakcie szkoleń personelu strefy EPA. Uświadamia ono, że elektryzowanie się ludzkiego ciała zachodzi często poniżej progu naszej percepcji i stanowi realne zagrożenie dla wrażliwej elektroniki. Wszystkie osoby zainteresowane tematyką pomiarów w strefach EPA zachęcamy do kontaktu.
Dariusz Basiński
LAFOT elektronik
tel. 61 819 40 15
www.lafotelektronik.com
