Plan ma szczególne znaczenie dla europejskiej branży technologicznej. Wpłynie między innymi na producentów oprogramowania, firmy półprzewodnikowe, operatorów infrastruktury cyfrowej oraz dostawców usług cyberbezpieczeństwa. Dokument wskazuje również obszary, w których w najbliższych latach mogą pojawić się nowe inwestycje, centra testowe oraz możliwości biznesowe.
Jednym z najważniejszych elementów planu jest powołanie bardziej zaawansowanych mechanizmów testowania i oceny modeli sztucznej inteligencji jeszcze przed ich wprowadzeniem na europejski rynek. Zgodnie z założeniami unijnego AI Act, najbardziej zaawansowane systemy AI będą musiały przechodzić szczegółowe analizy pod kątem zagrożeń związanych z cyberbezpieczeństwem oraz sposobów ich ograniczania. Aby wesprzeć ten proces, Komisja Europejska planuje uruchomienie specjalnego programu mającego stworzyć unijne centrum oceny bezpieczeństwa modeli AI. Nowa infrastruktura ma rozpocząć działalność w 2027 roku i wspierać Europejskie Biuro ds. Sztucznej Inteligencji poprzez niezależną analizę możliwości oraz potencjalnych zagrożeń związanych z najnowszymi systemami AI.
Komisja współpracuje również z European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) nad opracowaniem europejskich wytycznych dotyczących kontrolowanego dostępu do zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji. Dokument ma pomóc zarówno instytucjom publicznym, jak i prywatnym firmom w bezpiecznym wykorzystywaniu najnowszych technologii AI do ochrony cyfrowej infrastruktury.
Dodatkowo ENISA oraz Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej stworzą bezpieczną platformę testową, na której systemy AI będą mogły być sprawdzane w symulowanych środowiskach. Ma ona pomóc firmom działającym w kluczowych sektorach – między innymi energetyce, finansach, ochronie zdrowia, transporcie oraz administracji publicznej – we wdrażaniu sztucznej inteligencji bez zwiększania ryzyka cyberataków.
Security by design
Nowy plan nie skupia się wyłącznie na tworzeniu infrastruktury testowej. Komisja Europejska chce również zachęcić organizacje do poprawy podstawowych zasad bezpieczeństwa cyfrowego, lepszego zarządzania ryzykiem oraz stosowania podejścia „security by design”, czyli projektowania produktów z uwzględnieniem ochrony już na etapie ich tworzenia. Unia Europejska zwraca uwagę, że coraz bardziej zaawansowane modele AI mogą nie tylko pomagać w wykrywaniu zagrożeń, ale również ujawniać nowe podatności w oprogramowaniu.
Dlatego organizacje mają być zachęcane do wykorzystywania istniejących narzędzi sztucznej inteligencji, w tym modeli open source, do szybszego wykrywania luk bezpieczeństwa oraz skuteczniejszego reagowania na ataki. ENISA ma współpracować z administracją publiczną, przedsiębiorstwami oraz społecznościami rozwijającymi otwarte oprogramowanie w celu przygotowania dobrych praktyk, rekomendacji oraz poradników dotyczących bezpiecznego wykorzystania AI.
Nowy plan jest kolejnym elementem rozbudowy europejskiego systemu regulacji cyberbezpieczeństwa. Bazuje między innymi na obowiązujących już przepisach, takich jak AI Act, Cyber Resilience Act, dyrektywa NIS2, Digital Operational Resilience Act (DORA) oraz Cyber Solidarity Act. Wymagania wynikające z AI Act dla dostawców najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji zaczną obowiązywać od 2 sierpnia 2026 roku, natomiast przepisy Cyber Resilience Act mają wejść w życie pod koniec 2027 roku.
