Z uwagi na coraz większe nasycenie otoczenia sprzętem elektronicznym, który odpowiada za działanie wiele istotnych dla życia instalacji, nieustanny wzrost znaczenia usług i technologii opartych na komunikacji i większą rolę jakości, systemy zasilania gwarantowanego stają się dziś obowiązkowe.
Przedstawiamy wszystkie ważne zagadnienia techniczne wiążące się z zasilaniem bezprzerwowym, dostawców krajowych takich urządzeń, omawiamy ofertę tych firm i trendy kształtujące rynek.
Ankietowani specjaliści zgodnie sygnalizowali w ankietach, że polski rynek zasilania gwarantowanego z każdym kolejnym rokiem staje się coraz trudniejszy. Pojawia się na nim coraz więcej firm, o nastawieniu wyłącznie handlowym, które nie zapewniają odpowiedniego wsparcia technicznego lub nawet konsultacji, a nastawione są na sprzedaż tanich produktów azjatyckich.
Ich aktywność widać najbardziej w zakresie zasilaczy buforowych i prostych zasilaczy bezprzerwowych, a więc tych wyrobów, które nie bazują na zaawansowanych technologiach i jednocześnie nie są na tyle duże, aby stwarzały problemy w transporcie. Najsłabsze oddziaływanie ci dostawcy mają w zasilaczach UPS dużej mocy, bo są to produkty zaawansowane techniczne, skomplikowane, ciężkie i duże od strony rozmiarów.
W ostatnich kilku latach, gdy rynek zmagał się ze spowolnieniem w gospodarce, importerzy zaktywizowali się znacznie, korzystając z tego, że cena stała się głównym kryterium selekcji produktu. Efekt tych procesów jest taki, że niestety większość produktów słabszej jakości psuje rynek ze względu na niską cenę i nieświadomość klientów końcowych co do zasady funkcjonowania tego typu urządzeń.
Gdyby był to jedyny trend kształtujący rynek zasilania w Polsce, sytuacja byłaby bardzo trudna, ale szczęśliwie ponieważ nieustannie przybywa sprzętu wymagającego podtrzymania lub stałego zasilania, per saldo całość branży jest rozwojowa.
Co przeszkadza, a co pomaga?
Warto przez chwilę skupić się na czynnikach sprzyjających rozwojowi rynku i zjawiskach negatywnych dla tego biznesu. Poza wymienionym powyżej wzrostem liczby urządzeń wymagających nieprzerwanego zasilania, liczy się też ogólny wzrost wymagań i jakości, jakiej wymaga się od współczesnych urządzeń przemysłowych.
 
Tabela 1 i 2. Przegląd ofert dostawców produktów do zasilania gwarantowanego |
Coraz większa jest świadomość użytkowników związana ze stratami w przypadku przerwy w dostawie energii, rośnie liczba ekstremalnych zjawisk pogodowych, wywołujących spektakularne awarie sieci energetycznych. Takie zdarzenia, zwłaszcza po nagłośnieniu w mediach, zmieniają świadomość i budzą zainteresowanie tematyką zasilania gwarantowanego nie tylko u specjalistów. Skutek jest taki, że gwarantowane zasilanie z podtrzymaniem bateryjnym wraz ze zdalnym monitoringiem staje się standardem nie tylko w aplikacjach krytycznych, ale także w zastosowaniach półprofesjonalnych.
W zakresie urządzeń dużej mocy czynnikiem napędowym jest budowa nowych serwerowni. Wraz z popularyzacją usług dostępnych w chmurze, rozwojem Internetu i wzrostem szybkości łączy telekomunikacyjnych, zwiększa się liczba obiektów infrastrukturalnych. W nich gwarantowane zasilanie to po prostu obowiązek, ale widać, że podobne instalacje pojawiają się w obiektach użyteczności publicznej, zakładach i to nie tylko przemysłowych, a nawet obiektach, które nie pełnią funkcji strategicznej i mogłyby bez nich funkcjonować. Wszystko zależy od inwestorów i ich podejścia do jakości.
Po stronie czynników negatywnych poza wymienioną aktywnością tanich dostawców produktów azjatyckich, ograniczeniami w finansowaniu i cięciami kosztów, należy dopisać jeszcze wysokie ceny tych urządzeń związane m.in. z kosztownym transportem akumulatorów, ich utylizacją oraz składowaniem zużytego sprzętu.
Nowości na rynku zasilania gwarantowanego
Rys. 1. Zestawienie wzrostów i spadków obrotów dla krajowych dostawców systemów zasilania bezprzerwowego za lata 2011-2013
Wraz z kolejnymi generacjami urządzeń wchodzących na rynek zasilania gwarantowanego podnosi się sprawność, z jaką przetwarzają one energię. Kiedyś 90% przy pełnej mocy wyjściowej wydawało się granicą trudną do pokonania, dzisiaj takie współczynniki ma wiele produktów będących na rynku, a rekordy przesunęły się jeszcze o minimum 5%. Wyższa sprawność przenosi się na mniejsze wymiary urządzeń zasilających i wagę lub większą moc dostępną w takiej samej obudowie. To także dłuższy czas podtrzymania zasilania z akumulatorów o tej samej pojemności, czyli same korzyści.
Szybki postęp technologiczny w zakresie efektywnej konwersji energii elektrycznej równoważy trochę umiarkowane lub nawet słabe tempo rozwoju rynku chemicznych źródeł prądu. Cały czas podstawowym elementem systemów zasilania gwarantowanego są akumulatory kwasowo-ołowiowe, które niechętnie ustępują miejsca chemii litowej, lżejszej, pojemniejszej, ale sporo droższej. Stąd baterie litowe pojawiają się głównie w zasilaczach buforowych małej mocy.
Do zasilaczy bezprzerwowych aplikuje się także ultrakondensatory, które zwiększają chwilową moc, jaką mogą oddać takie zasilacze, co zapobiega przewymiarowaniu UPS-ów i pozwala na zapewnienie możliwości chwilowego przeciążania bez zmian w akumulatorach.
Upowszechniają się także konstrukcje modułowe, w których ułatwiono rozbudowę i zapewniono możliwość pracy równoległej przez dodawanie kolejnych jednostek. Takie skalowalne systemy mają wiele zalet, bo pozwalają na stopniową rozbudowę systemu bez konieczności ponoszenia od razu dużych kosztów. Gdy moduły można wymieniać podczas pracy, takie funkcje zapewniają też łatwość serwisu.
Sporo się dzieje w zakresie możliwości komunikacyjnych. Zasilacze bezprzerwowe zawsze miały mniejsze lub większe możliwości połączenia z komputerem, chociażby po to, aby zamknąć bezpiecznie system podczas długiej przerwy w zasilaniu. Ale z czasem zwykłe połączenie zamieniło się w możliwość zdalnego zarządzania wieloma zasilaczami i systemami przez sieć. Takie opcje nie tylko ograniczają koszty obsługi technicznej, ale i pozwalają na szybsze diagnozowanie potencjalnych problemów.
Zasilacze buforowe
Rys. 2. Ocena stopnia konkurencji na rynku, aktualnych tendencji w koniunkturze oraz podsumowanie sytuacji na rynku na początku 2014 roku dla rynku zasilaczy bezprzerwowych
Poza UPS-ami na rynku zasilania gwarantowane funkcjonuje wiele produktów ukierunkowanych na wybrane aplikacje lub uzupełniające oferty, jak chociażby filtry sieciowe lub urządzenia do kompensacji mocy biernej. Ale z pewnością drugim ważnym produktem są zasilacze buforowe, które współpracują z akumulatorem i pozwalają utrzymać dopływ energii do wyjścia przy braku zasilania sieciowego.
W miarę jak w naszym otoczeniu rośnie liczba urządzeń i aplikacji elektronicznych związanych z infrastrukturą komunikacyjną, systemami bezpieczeństwa, monitoringu i kontroli dostępu, oświetleniem, automatyką budynkową i innymi podobnymi obszarami, rośnie też potrzeba zapewnienia podtrzymania zasilania.
Wprawdzie jakość sieci energetycznych stale się poprawia, a modernizacje w branży energetyki spowodowały, że wyłączenia prądu nie są już dzisiaj tak częste jak dawniej, niemniej nie da się jednak uniknąć problemów wywoływanych przez pogodę albo celowe działanie. Systemy zasilania z podtrzymaniem stają się coraz popularniejsze także dlatego, że są coraz dostępniejsze i tańsze.
Książkowym przykładem takiego produktu jest zasilacz buforowy. Jest to typowa sieciowa jednostka zasilająca oparta na przetwornicy impulsowej, do której zapewniono możliwość dołączenia akumulatora. Przy obecności zasilania sieciowego jest on ładowany i utrzymywany w stanie gotowości, po zaniku energia zgromadzona w ogniwach kierowania jest na wyjście.
Ta ogólna idea przekłada się na wiele typów produktów dostępnych na rynku i wykonań: w obudowie, w formie modułu do montażu w skrzynce instalacyjnej lub całkowicie bez obudowy, do montażu na szynie, z wbudowanym akumulatorem lub z ogniwami dołączanymi do zasilacza. Często obudowa zasilacza ma wydzielone zatoki pozwalające na montaż 1-2 akumulatorów, przez co całość tworzy gotową jednostkę. Niekoniecznie też konstrukcja musi bazować na zasilaczu impulsowym - wiele jednostek mniejszej mocy opiera się na klasycznym transformatorze sieciowym - liczba wariantów funkcjonujących obok siebie jest spora, dzięki czemu bez problemu daje się dobrać najbardziej pasujące rozwiązanie.
Charakterystyczną cechą zasilacza buforowego jest układ ładowania i kontroli stanu akumulatora z kontrolkami, czasem dostępny jest też interfejs komunikacyjny z możliwością zarządzania. Drugą cechą charakterystyczną jest to, że typowy zasilacz buforowy ma jedno napięcie wyjściowe o wartości powiązanej z napięciem znamionowym akumulatora.
Na dodatek nierzadko jest to napięcie niestabilizowane, bowiem akumulator dołącza się wprost do zacisków wyjściowych. Wybrane modele mają napięcie wyjściowe regulowane stabilizatorem LDO o wartości mniejszej, niż dają ogniwa. Niemniej dołączony do wyjścia akumulator ma sporo zalet - zapewnia dużą moc chwilową i znacznie upraszcza konstrukcję zasilacza, dzięki czemu w obudowie więcej miejsca jest dla akumulatorów.
|
Piotr JasińskiUPS-DC
Rys. 3. Struktura obrotów dostawców zasilania gwarantowanego - około jednej trzeciej firm ma sprzedaż przekraczającą 10 mln złotych rocznie, podobnie firm znajduje się w kategorii do 100 tys. zł
Podobne własności przy lepszych parametrach i funkcjonalności w porównaniu z zasilaczami buforowymi dają zasilacze UPS-DC. Taką nazwą określa się często zasilacze buforowe dostarczające stabilizowanego napięcia wyjściowego o mocy dochodzącej do ok. 500 W. Jednostki te mają znacznie rozbudowaną część odpowiadającą za współpracę z akumulatorem.
Ich ładowarka pozwala na ładowanie szybkie ogniw i nierzadko obsługuje różne typy akumulatorów. Dodatkowo testowany jest stan baterii, także w zakresie dostępnej pojemności, gdyż wraz z kolejnymi cyklami ładowania i rozładowywania i latami pracy stale się zmienia. W zasilaczach UPS-DC napięcie wyjściowe jest stabilizowane za pomocą wysokosprawnej przetwornicy, co rozszerza obszar ich zastosowań. Mają one z reguły znacznie większą moc od opisanych wcześniej jednostek i pozwalają na współpracę z akumulatorami o znacznej pojemności. Pozwala to dobierać czas podtrzymania zasilania przez wybór odpowiedniego akumulatora.
Akumulatory ważnym uzupełnieniem oferty
Rys. 4. Część obrotów, jakie firmy osiągają z zasilania gwarantowanego - 46% firm uzyskuje z nich maksymalnie 10% swojej sprzedaży
Omawiając branżę UPS-ów przemysłowych, wspomnieć należy o akumulatorach oraz bateriach, które także stanowią istotny element systemów zasilania gwarantowanego. W przemyśle często stosowane są szczelne akumulatory bezobsługowe VRLA (Valve Regulated Lead-Acid Battery), które wykonywane są w jednej z dwóch technologii: AGM oraz żelowej. Dzięki swoim zaletom (długi czas pracy, odporność na wibracje, niska rezystancja wewnętrzna, brak konieczności pracy w pozycji pionowej) oraz właściwościom eksploatacyjnym, takim jak brak konieczności częstego uzupełniania elektrolitu, akumulatory te powszechnie zastępują tradycyjne, otwarte wersje kwasowe.
Elektrolit w akumulatorach żelowych ma formę żelu. Lepiej odprowadzają one ciepło i są bardziej odporne na wstrząsy i wibracje. Najważniejszą zaletą akumulatorów żelowych jest odporność na głębokie rozładowania. Wszystkie te cechy sugerują ich zastosowanie do pracy cyklicznej (ładowanie-rozładowanie). Akumulatory żelowe stosuje się głównie w aplikacjach mobilnych, gdzie stanowią główne źródło energii, rzadziej do pracy buforowej w dużych systemach zasilania awaryjnego.
Akumulatory zbudowane w technologii AGM (Absorbed Glass Mat), które mają elektrolit uwięziony w macie szklanej znajdującej się między płytami, doskonale nadają się do pracy buforowej. Oznacza to, że cały czas ładowane są niewielkim prądem, a w przypadku zaniku energii przez krótki czas mogą stanowić główne źródło energii.
Elektrolit uwięziony jest w macie szklanej znajdującej się między płytami. Niska rezystancja wewnętrzna umożliwia pobór prądu chwilowego o dużej wartości, co przydaje się przy współpracy np. z silnikami. Akumulatory tego typu znajdują zastosowanie w zasilaczach buforowych, w zasilaniu awaryjnym, UPS-ach, itp.
Jeżeli zaś chodzi o mniejsze ogniwa, to sytuacja jest analogiczna jak w przypadku urządzeń konsumenckich - wykorzystuje się tutaj przede wszystkim akumulatory litowo-jonowe. Stosuje się je w zasilaczach buforowych małej mocy, wersjach przeznaczonych do pracy w niskich temperaturach oraz tam, gdzie potrzebne są dobre parametry długoterminowe.
Zasilacze bezprzerwowe UPS
Zasilacze bezprzerwowe UPS są stosowane przede wszystkim w centrach danych, systemach komunikacyjnych, w energetyce i przemyśle. Na rynku dostępne są urządzenia różnych typów. Gdy bezprzerwowa dostawa energii o odpowiednich parametrach staje się wymaganiem podstawowym, naturalnym wyborem jest UPS online.
Niezależnie od pracy sieci zasilającej, dostarcza on energię o wysokiej jakości (pozbawioną zaburzeń sieciowych), a w razie awarii bezprzerwowo przełącza się na pracę z baterii. Aplikacje o mniej krytycznych wymaganiach mogą z kolei korzystać z tańszych rozwiązań typu offline lub pośredniej wersji tego urządzenia z tzw. interaktywną linią sieciową.
W skład większości UPS-ów, niezależnie od ich wielkości i topologii, wchodzą akumulatory, ładowarka i przetwornica zamieniająca niskie napięcie stałe w przemienne. Różnice między topologiami dotyczą tego, czy przetwornica pracuje cały czas, czy jest załączana podczas awarii. Cechą UPS-a online jest podwójna konwersja, z sieci do napięcia akumulatora i dalej z powrotem na sieć.
Dzięki temu przetwornica zasila obciążenie czystym i dokładnie przez UPS stabilizowanym napięciem przemiennym. Oprócz tego w prostowniku jest dokonywana korekcja współczynnika mocy, przez co UPS online jest w istocie też filtrem, który chroni urządzenia przed zakłócającymi wpływami sieci energetycznej, optymalizując równocześnie obciążenie w stosunku do sieci.
W UPS-ie offline w trakcie normalnej pracy obciążenie jest zasilane bezpośrednio z sieci energetycznej, przez co napięcie na obciążeniu nie jest stabilizowane ani filtrowane. Gdy napięcie zasilania wykracza poza ustalone granice, zasilanie obciążenia jest przełączane przekaźnikiem na przetwornicę i akumulator. Spowodowana tym przerwa może trwać typowo kilka milisekund.
Według operatorów wrażliwych urządzeń UPS offline nie spełniają wymagań jakości zasilania. Nie kompensują one wahań napięcia, a na każde przekroczenie dopuszczalnych granic muszą reagować natychmiastowym przełączeniem. Jeżeli stabilność napięcia sieci jest niewysoka lub dopuszczalne granice ustalone wąsko, przełączenia mogą być częste.
Istnieją jeszcze UPS-y offline, wyposażone w system stabilizacji napięcia zmiennego, co poprawia ich parametry. Rozwiązania te nazywa się z interaktywną linią i bazują one na transformatorach obniżająco-podwyższających lub ferrorezonansowych. Utrzymują napięcie wyjściowe nawet z dokładnością do ±3% przy zmianach wejściowego od -40% do +20%, ograniczają też zaburzenia nadchodzące z sieci. Ale ich główną zaletą jest łagodzenie przełączeń zasilania dzięki zgromadzonej energii magnetycznej, co częściowo upodabnia skutki ich działanie do działania UPS-ów online.
Typów UPS-ów dostępnych na rynku jest wiele, bo do tego podstawowego podziału trzeba dodać szereg technologii własnościowych poszczególnych producentów, którzy tworzą własne wersje systemów konwersji, zbliżone funkcjonalnie, w jednym miejscu lepsze, w innym gorsze, ale z pewnością pozwalające na nazwanie ich jakimś mało zrozumiałym określeniem i na opatentowanie.
|
Konrad GurtatNie tylko zasilacze, ale całe systemy
Rys. 5. Zestawienie kryteriów selekcji oferty handlowej, które są w największym stopniu brane pod uwagę przy wyborze dostawcy. Na samej górze znalazła się cena
Coraz częściej termin zasilania gwarantowanego odnosi się nie do pojedynczych jednostek, ale do całych systemów obejmujących wiele różnych elementów. Przykładem może być zasilacz UPS połączony z generatorem spalinowym, który przedłuża okres podtrzymania zasilania. Czasami buduje się też układy z dwoma sekcjami zsynchronizowanych systemów z UPS, które podłączone są do odpowiednich przełączników i zapewniają bardzo wysoki poziom dostępności energii elektrycznej. Spalinowe agregaty prądotwórcze są ważnym elementem szpitali, systemów transportu publicznego i wielu innych strategicznych miejsc. Takie urządzenia o mocach od kilku kVA do wersji na zakres MVA produkują i dystrybuują m.in. CES, Eaton Power Quality i inne.
Elementem uzupełniającym systemy są wreszcie narzędzia sprzętowe i programowe do komunikacji zapewniające personelowi utrzymania ruchu zdalne monitorowanie pracy urządzeń poprzez system nadrzędny. Dostawcy działający na rynku oceniają, że klienci coraz częściej poszukują kompleksowej oferty.
Dotyczy to szczególnie UPS-ów przemysłowych - o ile jeszcze kilka lat temu były one często kupowane osobno, a do tego odbiorca dobierał baterie, rozdzielnice i pozostałe elementy od innych dostawców, o tyle obecnie coraz częściej nabywa je "z jednej ręki". Jest to o tyle istotne, że UPS stanowić może jedynie część kompletnego systemu pod względem wartościowym.
Rynek zasilania gwarantowanego
Tabela 3. Dane kontaktowe do firm
Urządzenia zasilania gwarantowanego trafiają na wiele różnych rynków i aplikacji. Ogólnie produkty te mają szerokie spektrum zastosowań, przez co należy przypuszczać, że ich sprzedaż powinna charakteryzować się tempem wzrostu słabo powiązanym z tym, co dzieje się w gospodarce. Zwykle w takich warunkach zła koniunktura w jednym sektorze wyrównywana jest lepszą w innym i odwrotnie.
Z kolei duża liczba dostawców omawianych produktów na rynku prowadzi do zaostrzenia konkurencji i ogranicza roczne wzrosty sprzedaży na niewielkim poziomie. Na rysunku 1 pokazano zestawienie wzrostów i spadków obrotów dla dostawców urządzeń zasilania gwarantowanego. Wykres potwierdza to, że zmiany pomiędzy kolejnymi latami są niewielkie, co uwiarygodnia tezę o szerokich możliwościach aplikacyjnych.
Ale jednocześnie maksymalne wskaźniki wzrostu są dość wysokie, co mogłoby sugerować, że konkurencja na rynku nie determinuje relacji. Faktem jest, że dla każdego kolejnego roku słupki wyglądają nieco gorzej, ale nie na tyle, żeby ułożyły się one w jakiś wyraźny trend. Prawdopodobnie dobry rok 2011 wynikał z przygotowań do mistrzostw Euro 2012, a kolejne lata są po prostu odreagowaniem po tym okresie.
Na rysunku 2 pokazano wykres ilustrujący sytuację na początku 2014 roku, tendencje w koniunkturze i ocenę stopnia konkurencji. Ilustracja potwierdza, że na rynku nie widać na razie odbicia i widoczny trend to niestety niewielki spadek sprzedaży. 25% ankietowanych uważa, że jest coraz gorzej, jeśli chodzi o sprzedaż, ale jednocześnie 41% uważa, że koniunktura na rynku jest lepsza niż wcześniej. Oznacza to, że trendy rynkowe nie oddziaływają jednakowo na wszystkich i przy dużej konkurencji, którą aż 41% oceniło jako bardzo silną, część firm jest po prostu brutalnie wypychana z rynku.
Jeśli chodzi o obroty osiągane przez dostawców to przybliżony rozkład pokazany został na rysunku 3. Blisko jedna trzecia firm ma sprzedaż przekraczającą 10 mln zł rocznie i tyle samo mniej więcej niewielką, do 100 tys. zł. Ale w rzeczywistości ta pierwsza grupa jest zapewne większa, bo duże firmy odmawiają podawania takich informacji w ankiecie, nawet w przybliżeniu, zasłaniając się tajemnicą.
Generalnie zasilacze bezprzerwowe są urządzeniami stosunkowo drogimi, zwłaszcza jednostki o dużej mocy, przez co należy domyślać się, że niewielka sprzedaż dotyczy handlu uzupełniającego w zakresie akumulatorów i prostych zasilaczy buforowych. Firm, dla których omawiana tematyka nie jest wąską i główną specjalizacją, jest w tym opracowaniu dość dużo - zgodnie z danymi na rysunku 4 dla aż 46% firm zasilanie gwarantowane i związane z nim produkty to drobny dodatek do większej całości.
Zasilanie gwarantowane to czarna magia?
Rys. 6. W rankingu najważniejszych odbiorców dla sektora zasilania gwarantowanego od strony wartościowej zdecydowanie dominują przemysł i IT
Duża konkurencja na rynku, wielu dostawców tytułowych produktów, w tym także sprzedawców tanich jednostek dalekowschodnich, powodują razem, że zestawienie najważniejszych kryteriów handlowych branych przez klientów pod uwagę przy wyborze dostawcy jest pod silnym wpływem ceny (rys. 5).
W świetle powyższych rozważań nie można uznać tego za zaskoczenie, niemniej zgodność ocen uzyskanych w ankietach co do jej wpływu na omawianą branże była bardzo duża. Prawie wszyscy specjaliści byli takiego zdania, co przekonuje, że niestety ten dyktat może mieć wiele negatywnych następstw. Widać już je nawet na tym samym rysunku, bo jakość wykonania poleciała w dół z typowej pozycji 2-3 gdzie mamy w aż na pozycji 8.
Ale za to wysoko oceniono kompetencje techniczne dostawcy, co może mówić, że pojęcie zasilania gwarantowanego dla wielu klientów jest niestety tajemnicą. Wiele technologii, produktów, dostępnych alternatywnych rozwiązań skutkuje niewielką orientacją klientów, częstymi brakami w wiedzy i słabą możliwością weryfikacji tego, co mówią sprzedawcy.
To tylko pozornie korzystna sytuacja, bo niestety w dzisiejszych czasach biznes bazuje na długotrwałych i dobrych relacjach z klientami, a nie jednorazowych kontraktach. Zestawienie z rysunku 5 potwierdza, że z edukacją klientów nie jest najlepiej i ma to negatywne przełożenie na rynek zasilania gwarantowanego w Polsce.
Główni odbiorcy
Rys. 7. Odbiorcami systemów zasilania bezprzerwowego są najczęściej klienci końcowi i integratorzy związani z przemysłem oraz firmy dystrybucyjne
Patrząc na rynek od strony wartościowej, widzimy, że największymi odbiorcami produktów zasilania gwarantowanego jest przemysł, gdzie urządzenia te wspierają niezawodne działanie systemów automatyki, oraz w nieco mniejszym stopniu IT i telekomunikacji jak serwerownie i systemy infrastruktury teleinformatycznej (rys. 6). Na trzecim miejscy sklasyfikowano infrastrukturę obiektów, a więc głównie systemy monitoringu i bezpieczeństwa.
Reszta branży i sektorów ma znacznie słabsze znaczenie od strony wartościowej, łącznie z energetyką. To zapewne dlatego, że w energetyce z uwagi na duże moce stawia się raczej na to, aby awarii zasilania było jak najmniej, bo podtrzymanie zasilania jest wyjątkowo kosztowne. Ubocznym skutkiem tych działań jest małe znaczenie rynku konsumenckiego, bo po co się zabezpieczać, skoro awarii jest dzisiaj znacznie mniej niż np. dekadę temu.
Uzupełnieniem powyższych rozważań jest zestawienie z rysunku 7 ilustrujące, jaki typ przedsiębiorstw stanowią klienci nabywający UPS-y i zasilacze buforowe. Trzy główne grupy tworzą klienci końcowi i integratorzy z obszaru przemysłowego oraz dystrybutorzy odsprzedający zasilacze dalej.
Dostawcy systemów zasilania gwarantowanego
Rys. 8. Najpopularniejsze marki rynkowe z obszaru zasilania gwarantowanego
Szeroki i przekrojowy rynek powoduje, że obecni na nim dostawcy tworzą kilka wyraźnie wydzielonych segmentów, które nierzadko są od siebie na tyle odległe, że firmy te ze sobą nie konkurują. Stąd przegląd dostawców musi tę specyfikę uwzględniać.
W zakresie zasilaczy UPS średniej i dużej mocy do zastosowań w IT i przemyśle na rynku mamy kilku polskich producentów - jak na przykład Medcom, CES, Ever i APS Energia oraz szereg firm zagranicznych - Schneider Electric (APC), Delta Energy Systems, Eaton (Powerware), Emerson, Gamatronic, Socomec, GE i inne.
Firmy te, oprócz dostarczania samych produktów, stawiają na zaoferowanie klientom rozszerzonego pakietu usług związanych z opracowywaniem projektów, oferowaniem kompletnych systemów zasilających oraz wdrożeniami. Struktura sprzedaży dla tej grupy jest uwikłana, bo firmy te działają na rynku samodzielnie, obsługując zwykle największych klientów i wspierają strategiczne projekty integratorów, plus dodatkowo mają swoich dystrybutorów/resellerów, ukierunkowanych na sektory rynku lub obsługujących mniejsze zamówienia. Często też dystrybutorzy to firmy integracyjno-usługowe zajmujące się projektowaniem i wykonywaniem systemów zasilania bezprzerwowego, jak AG IT Project, Anmaro, Camco, Comex.
Zasilacze UPS dostępne są też w firmach oferujących komponenty i systemy automatyki, komputery przemysłowe i podobne urządzenia oraz u różnych dystrybutorów, jak Siemens, Phoenix Contact, Weidmüller lub Murrelektronik. W zakresie zasilaczy UPS małej mocy do zastosowań biurowo-domowych na rynku mamy dwóch krajowych producentów - spółdzielnie ETA i Fideltronika. Jednostki tego typu mają w ofercie ponadto firmy znane na rynku przemysłowym, jak APC, Eaton, Ever.
Z kolei zasilacze buforowe współpracujące z akumulatorami i wersje rozbudowane pełniące funkcję opisywaną jako UPS-DC znaleźć można w ofertach wielu firm dystrybucyjnych związanych z automatyką przemysłową i elektroniką, jak Dacpol, Astat, Elmark, Elhurt, BNS. Ich dostawcami są także firmy katalogowe: TME, Farnell element14, Conrad Electronics.
Zasilacze buforowe oraz specjalistyczne jednostki zasilające współpracujące z akumulatorami wytwarza też kilku naszych krajowych producentów, jak Merawex, Polwat, Pulsar i kilka innych. Poza typowymi i popularnymi systemami zasilania bezprzerwowego rynek uzupełniają też specjalizowani dostawcy akumulatorów i pakietów jak np. Wamtechnik lub EMU, a także dostawcy systemów zasilania dla potrzeb rynku energii odnawialnej. Urządzenia te współpracują z akumulatorami i mają funkcjonalność zbliżoną do tradycyjnych rozwiązań zasilania gwarantowanego. Przykładem może być oferta firmy Victron w Dacpolu prezentowana na stronie 34.
Czołowe firmy i popularne marki
Na rysunku 8 przedstawiamy wykres chmurkowy prezentujący najpopularniejsze marki związane z rynkiem zasilania gwarantowanego. Bazą do tego zestawienia były redakcyjne ankiety, w których pytaliśmy specjalistów o to, jakie ich zdaniem firmy dystrybucyjne i producenci są najbardziej znani i mają najsilniejszą pozycję na rynku. Ponieważ w przypadku omawianego sektora klasyczne podziały na producentów lub dystrybutorów albo marki zagraniczne i krajowe był wyjątkowo trudny, ostatecznie powstał wykres bez podziału, obejmujący wszystkich.
Wiele firm zagranicznych ma swoje biura lokalne w Polsce, przez co ich rola jest dwojaka, nierzadko producenci łączą wytwarzanie jednostek zasilających z uzupełniającą dystrybucją. Układ powiązań i wzajemnych relacji jest zawiły i wydaje się, że inne ujęcia tego rankingu byłyby mniej czytelne. Oglądając wykres warto pamiętać, że marka APC od ponad 7 lat należy do koncernu Schneider Electric.
Zestawienie w tabelach
Tabela 4. Plan raportów "Elektronika" na najbliższe miesiące
Wybór systemu zasilania gwarantowanego to z pewnością niełatwe zadanie wymagające dobrego rozeznania w ofercie rynku, znajomości szczegółów technicznych i wreszcie własnych potrzeb. Zestawienia, które prezentujemy w tabelach, mają na celu ułatwić ogólną orientację w ofercie rynku i pozwolić na wstępną selekcję dostawców, np. po to, aby w kolejnym kroku móc przejść do szczegółowych pytań ofertowych.
Stąd tabele 1-2 zawierają listę najpopularniejszych na rynku produktów do zasilania gwarantowanego w podziale na cztery główne kategorie (UPS-y, zasilacze buforowe, agregaty, akumulatory i usługi), a w tabeli 3 prezentujemy dane kontaktowe wraz z listą reprezentowanych marek.
Robert Magdziak
Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród dostawców systemów zasilania gwarantowanego w Polsce.
