Taśmy LED
Analizując rynek oświetlenia LED, nie sposób pominąć taśm ledowych, czyli pasków samoprzylepnego podłoża elastycznego z zamontowanymi do niego diodami. Są one sprzedawane w kilku– kilkunastometrowych rolkach, pozwalają na zasilanie ze standardowych zasilaczy 12/24V i są dostępne w wielu wersjach różniących się szerokością, wydajnością świetlną z metra (mocą), kolorem lub odcieniem barwy światła białego.
Kolejne możliwości zapewniane przez taśmy to możliwość emisji bocznej światła, tj. równolegle do podłoża, a także dostępność wersji wielokolorowych i wielo barwnych (RGB i RGB-W) umożliwiających tworzenie światła dekoracyjnego lub dopasowującego się do warunków, np. odcień ciepły wieczorem, a w dzień barwa naturalna. Są wersje zawierające pojedyncze diody LED, wykonania typu COB zawierające wspólny luminofor nałożony w postaci jednolitego paska żywicy, a także wersje uszczelnione silikonem, które są odporne na wilgoć (np. do akwariów/terrariów). Jeszcze inne rozwiązania mają wbudowane scalone sterowniki pozwalające zapalać, zmieniać kolor krótkich wybranych fragmentów lub nawet pojedynczych diod.
Zestawienie głównych problemów rynku
Główne problemy rynku to nienajlepsza sytuacja w gospodarce europejskiej i patrząc w węższej skali także w krajowej. Firmy sygnalizują, że rosnące koszty pracy i materiałów przy wysokich cenach energii hamują ich konkurencyjność, a wojna w Ukrainie też oczywiście nie pomaga w rozwoju biznesu. Dodatkowo wiele inwestycji w nowoczesne oświetlenie zostało zrealizowanych w ostatnich dwóch latach, co zapełniło luki i potrzeby klientów i ograniczyło chłonność rynku na nowe projekty. Pozytywne jest natomiast to, że długie czasy dostaw w obszarze LED wróciły do normalności.
Asortyment taśm LED jest ogromny i dzisiaj jest to produkt dopracowany: trwały, łatwy w montażu, wydajny energetycznie i o długiej żywotności.
Na rynku taśmy są postrzegane jako produkty do realizacji oświetlenia reklamowego, meblowego, ale zakres ich zastosowań cały czas się poszerza. Powodem jest to, że taśmy są łatwe w aplikacji i proste w dopasowaniu do warunków instalacyjnych, stąd wynika ich duża popularność. Można je ciąć na segmenty, a montaż polega na przyklejeniu do podłoża. Zapewniają one coraz lepsze parametry świetlne, a jakością optyczną niczym nie ustępują innym źródłom, zwłaszcza te markowe. Na ich korzyść przemawia ponadto możliwość zasilania ze standardowego zasilacza napięciowego, co pozwala ograniczyć koszty. Na koniec trzeba powiedzieć o cenach, których rozrzut jest bardzo duży i daje możliwość dopasowania produktu do budżetu i zastosowania.
Branże i obszary aplikacyjne dominujące wśród klientów
Komponenty do oświetlenia diodowego (moduły, emitery, zasilanie, optykę) kupują głównie producenci oświetlenia, co oczywiście jest naturalne, niemniej drugą równie istotną z punktu widzenia dostawców kategorię są firmy z przemysłu. Tacy odbiorcy kupują zarówno gotowe źródła światła (oprawy), jak też komponenty, za pomocą których realizowane są projekty. Znaczącym odbiorcą są także producenci reklam, wyświetlaczy wielkoformatowych, paneli do komunikacji wizualnej i podobnych rozwiązań z branży reklamowej.
Sterowniki do taśm LED
Wykorzystanie możliwości kryjących się w taśmach LED związane jest z koniecznością użycia specjalnego sterownika i oferta takich urządzeń dostępnych na rynku szybko się zwiększa. Sterownik włącza się między wyjście zasilacza a źródło światła LED, np. taśmę. Jego podstawową funkcjonalnością jest regulacja jasności za pomocą modulacji PWM, a także włączanie i wyłączanie oświetlenia z powolnym rozjaśnianiem/ściemnianiem. Wersje wielokanałowe sterowników są przeznaczone do taśm RGB i dają możliwość regulacji i ustawienia barwy światła (koloru dla RGB, odcienia światła białego dla taśm zawierających diody ciepłe i zimne).
Sterowanie parametrami odbywa się za pomocą sensora dotykowego, przycisku instalacyjnego, pokrętła, pilota radiowego, a nawet aplikacji na smartfona łączącej się ze sterownikiem przez Wi-Fi/Bluetooth. Oprogramowanie i piloty umożliwiają tworzenie scenariuszy oświetleniowych, programowania ustawień z możliwością przywołania jednym guzikiem, a także łączenia wielu sterowników w rozbudowany system obejmujący wiele pomieszczeń.
Ocena stopnia specjalizacji dostawców
Dla dwóch trzecich dostawców oświetlenie LED komponenty z nim związane oraz usługi są jedną z wielu pozycji asortymentowych w ofertach, a więc omawiana tematyka nie stanowi ich specjalizacji. Mniej więcej co piąta firma postrzega siebie jako dostawcę specjalizowanego, a dla co dziesiątej ten sektor jest znaczącym pionem biznesowym. Mała specjalizacja dostawców jest efektem szerokiego asortymentu produktów oświetleniowych, wielu obszarów aplikacyjnych i spektrum branż odbiorców. Jest to też efekt zmian na rynku, na którym wszystkie produkty typowe i popularne wytwarzane są w Chinach i importowane.
Sterowniki takie są kluczową częścią oświetlenia domowego i uważane są za element inteligentnego domu. W zastosowaniu ich w większych systemach, np. obejmujących budynki, wadą jest brak standaryzacji i interoperacyjności, gdyż każdy producent promuje swój koncept. Niby wiele z produktów ma wbudowany moduł Wi-Fi lub BLE i pozwala na obsługę z poziomu smartfona, ale zwykle tylko współpracuje ze specjalną aplikacją, wymaga połączenia z chmurą itd. Z tego powodu sterowniki najczęściej nie są wykorzystywane do niczego innego poza regulacją jasności za pomocą pilota. Dodatkowo najtańsze wersje sterowników, dostępne w postaci "gołej" płytki, mają też problemy jakościowe.
