wersja mobilna
Online: 451 Niedziela, 2017.11.19

Biznes

W europejskim gigalaserze XFEL uruchomiono polskie urządzenia

środa, 20 lutego 2013 11:40

Laser na swobodnych elektronach XFEL od 2009 r. buduje pod Hamburgiem grupa naukowców z 12 europejskich państw, w tym z Polski. Kilka dni temu uruchomiona została linia kriogeniczna XATL1. Została ona wykonana przez Politechnikę Wrocławską i polską firmę Kriosystem w ramach Wrocławskiego Parku Technologicznego. Uruchomiono także dwa polskie kriostaty wykonane przez Kriosystem przy współpracy z firmą KATES z Olsztyna.

Dzięki urządzeniom zbudowanym w Polsce będzie można prowadzić badania w temperaturach bliskich zeru absolutnemu. Jak powiedział dyrektor generalny Konsorcjum European XFEL, prof. Massimo Altarelli - Z chwilą uruchomienia lasera XFEL będzie on jedynym na świecie o tak unikalnych możliwościach. Polska jako pierwszy z ośmiu udziałowców European XFEL z powodzeniem ukończyła niektóre z kluczowych zadań, m.in. linię kriogeniczną do transportu ciekłego helu w stanie nadkrytycznym oraz dwa kriostaty niezbędną do testowania kluczowych elementów akceleratora.

Laser XFEL - wizualizacja przyspieszania - fot. xfel.euUruchomiona w czwartek 14 lutego 2013 r. polska linia kriogeniczna XATL1 to instalacja o długości 160 m, umieszczona na moście o wysokości 8 m. Płynąć będzie w niej ciekły hel schłodzony do temperatury -271°C. Hel w tym stanie jest niezbędny do przeprowadzenia testów pewnych kluczowych elementów lasera XFEL.

Dwa polskie kriostaty to urządzenia w kształcie walca o średnicy 1 m, wysokości 4,5 m oraz wadze 5 ton. Służą do badań nadprzewodzących rezonatorów XFEL. Kriostat ma przebadać aż 800 takich elementów w temperaturach bliskich zera bezwzględnego.

Projekt gigalasera XFEL ma kosztować ok. 1,1 mld euro, z czego około 2,5% to wkład naszego kraju. Zakończenie budowy wszystkich obiektów i rozpoczęcie badań ma nastąpić w 2015 r. Dzięki laserowi XFEL naukowcy będą mogli np. obrazować szczegółową strukturę wirusów, co pomóc ma w opracowaniu przyszłych lekarstw, wnikać w molekularne mechanizmy funkcjonowania komórek czy filmować przebieg reakcji chemicznych, np. proces formowania się lub zrywania wiązania chemicznego. Urządzenie umożliwi też modyfikacje istniejących materiałów i opracowanie zupełnie nowych.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych, będące koordynatorem polskich instytucji działających w XFEL, planuje budowę podobnego lasera w Świerku.

źródło: naukawpolsce.pap.pl

 

World News 24h

sobota, 18 listopada 2017 20:05

Applied Materials Inc reported better-than-expected quarterly results and gave a strong current-quarter forecast as the world’s largest supplier of tools to make semiconductors enjoys strong demand in its chip and display businesses. The company’s shares were up about 1 percent in trading after the bell on Thursday, reversing course from a drop of nearly 2 percent immediately after the results were released. Applied Materials has now topped analysts estimates in each quarter of the latest fiscal year, helping its shares surge about 79 percent this year, making them the fourth best performer on the Philadelphia semiconductor index.

więcej na: uk.reuters.com