Polska część lasera XFEL prawie gotowa

Międzynarodowe przedsięwzięcie European XFEL - X-ray free-electron laser - to jedna z największych inwestycji naukowo-badawczych na świecie. Budowę lasera rentgenowskiego pod Hamburgiem prowadzi 11 europejskich państw. Polska zrealizowała już 96% wartości swoich zobowiązań, przy czym nasz wkład do budżetu XFEL wynosi niemal 29 mln euro. W ubiegłym tygodniu główny udziałowiec inwestycji - niemiecki ośrodek DESY (Deutsches Eletronen Synchroton) oraz Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) podpisały kolejną umowę dotyczącą projektu XFEL. Urządzenie ma oficjalnie rozpocząć działanie w 2017 r.

Posłuchaj
00:00

Polska, jako pierwsze z państw-udziałowców, zbliżyła się do pełnej realizacji swoich dotychczasowych zobowiązań. Umowa o kontynuacji współpracy przewiduje wymianę doświadczeń i dalszą realizację projektów dotyczących powstawania i użytkowania budowanego obiektu badawczego. Jak podkreślił prezes zarządu DESY Helmut Dosch, choć finansowo wkład Polski stanowi tylko 2% wartości całego przedsięwzięcia, to prowadzone w jego ramach prace są bardzo istotne. Dyrektor NCBJ dr hab. Krzysztof Kurek zwrócił uwagę, że będziemy współwłaścicielem nie tylko unikatowej infrastruktury badawczej, ale również przyszłych odkryć i wyników prac doświadczalnych.

Od 2012 r. Polska oddała już do użytku linię kriogeniczną do transportu ciekłego helu w stanie nadkrytycznym z dwoma kriostatami koniecznymi do testowania komponentów akceleratora, a także wykonała testy nadprzewodzących rezonatorów oraz kriomodułów dla akceleratora elektronów XFEL oraz nadprzewodzących magnesów ogniskujących i sterujących wiązką wraz z zestawami przewodów prądowych. W dniu podpisania umowy o kontynuacji współpracy polscy naukowcy przekazali absorbery oraz anteny, które pomogą w usunięciu zakłóceń powodujących niestabilność działania lasera. Realizując ostatnią z dotychczasowych umów, NCBJ dostarczy w pierwszych miesiącach 2017 r. dwieście modułów do układów sterowania w obszarze linii optycznych oraz stanowisk badawczych lasera XFEL.

źródło: naukawpolsce.pap.pl

Powiązane treści
Laser European XFEL rozpoczął pracę
W Poznaniu opracowano pierwszy na świecie laser polimerowy
W europejskim gigalaserze XFEL uruchomiono polskie urządzenia
Polski wkład w budowę największego europejskiego lasera XFEL
Polacy uczestniczą w budowie największego na świecie lasera XFEL
Zobacz więcej w kategorii: Gospodarka
Projektowanie i badania
Z uczelni do świata centrów danych. 360 tys. euro na innowacyjny program stypendialno-stażowy PLDCA, DCD Academy i PW
Komponenty
Elon Musk chce stworzyć w Teksasie własne centrum produkcji chipów dla SpaceX, xAI i Tesli
Produkcja elektroniki
Sztuczna inteligencja mierzy się z trudnymi realiami przemysłu
Produkcja elektroniki
Chips Act 2.0 – być albo nie być Unii Europejskiej na rynku półprzewodników
Komponenty
Mouser Electronics rozszerza ofertę: globalna umowa dystrybucyjna z firmą Transtector
Produkcja elektroniki
TSMC wzmacnia produkcję chipów w USA. Branża mówi o inwestycjach do 250 mld dolarów
Zobacz więcej z tagiem: Artykuły
Magazyn
Maj 2026
Magazyn
Kwiecień 2026
Targi krajowe
Targi Euro Target Show 2026

Jak kompensować moc bierną w małej firmie, by płacić mniej za energię bierną?

Z reguły małej firmy nie stać na zakup automatycznego kompensatora mocy biernej. Niemniej, sytuacja nie jest bez wyjścia i w tym artykule na prostym przykładzie pokazane zostało podejście do rozwiązania problemu mocy biernej.
Zapytania ofertowe
Unikalny branżowy system komunikacji B2B Znajdź produkty i usługi, których potrzebujesz Katalog ponad 7000 firm i 60 tys. produktów