Oczywistą cechą każdego człowieka jest to, że jest podatny na choroby, a jak można zaobserwować w czasie panującej pandemii, jeden zarażony pracownik może spowodować efekt domina zarażając kolejnych i wymuszając objęcie niekiedy całych przedsiębiorstw kwarantanną. Człowiek jest również podatny na zmęczenie, np. wynikające z wielu godzin pracy, będące następstwem monotonii, naturalnego cyklu aktywności dobowej oraz zdarzeń losowych – takich, jak chociażby niewyspanie. Konsekwencją jest ograniczenie czasu, przez jaki pracownik może wydajnie działać w skali dnia, tygodnia i miesiąca. Dodatkowo, w długim czasie, należy uwzględnić efekt starzenia się ludzi i wynikające z tego faktu zmiany w precyzji działań lub widzeniu a także w możliwościach regeneracji.
Kolejnym powiązanym zagadnieniem jest zdrowie psychiczne. Ludzie kierują się emocjami, a w środowiskach pracy tworzą się zawiłe i zmienne struktury pozytywnych i negatywnych relacji. Złe samopoczucie pracownika – niezależenie od jego podłoża – również jest czynnikiem, który może prowadzić do pomyłek czy słabej wydajności, na skutek braku satysfakcji. Elementem łączącym wszystkie omówione wyżej zagadnienia, a tym samym konsekwencją szeroko rozumianego czynnika ludzkiego, jest nieprzewidywalność. Praca człowieka jest nieodłącznie związana z jego naturą – i jest to czynnik, którego nie da się w zupełności wyeliminować, dla się jednak zminimalizować związane z nim ryzyko.
Najważniejszą metodą realizacji tego celu jest automatyzacja rozumiana jako zastępowanie i wspomaganie pracy człowieka przez pracę maszyn. Jest ona przede wszystkim stosowana na tych etapach produkcji, gdzie czynnik ludzki ma największe znaczenie i potencjalnie negatywny wpływ na osiągane rezultaty.
Automatyzacja produkcji elektroniki
W branży produkcji pakietów elektronicznych możemy zauważyć ten proces na niemalże wszystkich etapach, bo dominujący montaż powierzchniowy SMT jest procesem wysoce zautomatyzowanym od wielu lat i dziś trudno znaleźć przedsiębiorstwo, w których znamienita większość produkcji nie byłaby zautomatyzowana. Proces od względnie niedługiego czasu wychodzi również poza linię SMT i dużym zainteresowaniem cieszą się rozwiązania automatyzujące również montaż THT. Wiodącym na rynku rozwiązaniem tego przeznaczenia jest robot lutowniczy REECO i na jego przykładzie możemy przyjrzeć się, w jaki sposób ryzyko wynikające z czynnika ludzkiego jest minimalizowane przez automatyzację konkretnego etapu produkcji.
Zaletą jest to, że robot nie może zachorować ani się zmęczyć. Nie wymaga przerw w działaniu, a jego praca jest jednostajna na przestrzeni dnia, tygodnia i miesiąca. Mimo że to oczywiste, konsekwencje tego są daleko idące i nie zawsze w pełni doceniane. Kluczowym czynnikiem jest tu powtarzalność działań. Człowiek jest w stanie wykonywać te same zadania co robot – nigdy jednak jego praca nie będzie tak przewidywalna, a proces jednakowy.
Jak pokazują statystyki zebrane podczas Mistrzostw Polski w Lutowaniu (RSC) człowiek może rywalizować z robotem i zachować taką samą albo nawet większą prędkość wykonania 256 połączeń, a nawet w wielu przypadkach dorównać mu w jakości wykonania – ale jest w stanie robić to tylko przez około 5–10 minut. Robot, właściwie serwisowany, może w praktyce pracować bez przerwy. Pokazuje to, że kluczowym aspektem automatyzacji jest powtarzalność – zachowanie tego samego tempa, precyzji i jakości niezależnie od tego, jak długo czy o jakiej porze dnia czy nocy wykonywane jest to samo żmudne zadanie. Aspekt ten przekłada się na możliwości planowania – zarządzenie produkcją jest prostsze i dużo bardziej wydajne, chociażby w ramach zarządzania komponentami, jeśli można w precyzyjny sposób – do pojedynczej sztuki – określić, ile produktów czy czynności zostanie wykonanych do końca dnia czy miesiąca. W produkcji opartej na pracy ludzi jest to niemożliwe.
Robot lutowniczy jest przy tym urządzeniem, które może pracować w linii i współpracować z innymi urządzeniami – zarówno innymi robotami: skręcającymi, dozującymi czy etykietującymi, jak i innymi urządzeniami na liniach produkcyjnych. Oczywiście każdy proces produkcji, nawet ten oparty na robotach przemysłowych wymaga udziału ludzi – operatorów i serwisantów, co sprawia, że czynnik ludzki nigdy nie jest do końca wyeliminowany, ale ryzyko z nim związane jest tym niższe, im wyższy poziom automatyzacji.
Doradztwo z zakresu robotyzacji i automatyzacji w Polsce i krajach Europy Środkowo-Wschodniej, zwłaszcza w tym trudnym okresie kryzysu, jest realizowane przez Grupę RENEX w ramach jej misji wpierania rozwoju partnerów biznesowych.
Renex
tel. 54 427 04 00
www.renex.pl
