Usługi projektowania elektroniki

Ciągły rozwój branży elektroniki wymusza coraz większy stopień specjalizacji wśród inżynierów zajmujących się tworzeniem urządzeń, na skutek czego większość projektów, szczególnie tych złożonych, wymaga współpracy całych zespołów fachowców o różnych specjalizacjach oraz doświadczeniu. Zajmując się elektroniką profesjonalną, bardzo trudno jest obecnie zachować ogólny profil, zaś niemal każde nowe zadanie wymaga pogłębiania wiedzy przez wszystkich członków zespołu. W takiej sytuacji w wielu przypadkach rozsądna może się okazać decyzja o szukaniu możliwości konstrukcyjnych poza firmą.

Posłuchaj
00:00

Za projektowanie urządzeń elektronicznych odpowiada nie tylko personel ze swoją wiedzą i doświadczeniem, ale również aparatura pomiarowa, posiadane narzędzia oraz specjalistyczne oprogramowanie. Zakup takiego wyposażenia jest kosztowny i nie do końca uzasadniony w przypadku rzadkich i jednorazowych projektów. W takich sytuacjach z pomocą przyjść mogą biura inżynierskie, oferujące kompleksowe usługi związane z projektowaniem urządzeń elektronicznych, często poszerzane o m. in. tworzenie oprogramowania, konstrukcji mechanicznej, projektu obudowy, systemów chłodzenia, właściwego poziomu ochrony elektromagnetycznej i środowiskowej, jak również wzornictwa i projektu plastycznego. Pomoc ekspertów z zewnątrz może być szczególnie przydatna w obszarach wymagających dużej wiedzy specjalistycznej, jak np. szybkie układy analogowe, integralność sygnałowa, przetwarzanie sygnałów cyfrowych, technika mikrofalowa, komunikacja radiowa czy zagadnienia antenowe. Próg wejścia do każdej z tych dziedzin jest bardzo wysoki, zaś czas zawsze pozostaje jednym z najcenniejszych i najbardziej deficytowych zasobów każdego zespołu projektowego.

Projekty z jakich branż są najczęściej zlecane do biur zewnętrznych? #12
 
W warunkach krajowych najwięcej zleceń projektowych płynie ze strony sektora przemysłowego oraz takich odbiorców, dla których funkcjonalność urządzeń bazuje na komunikacji bezprzewodowej (IoT, AMR, sieci telemetryczne i podobne). Liczą się też medycyna, elektronika konsumencka oraz aparatura i systemy pomiarowe. Dostępnych dla firm inżynierskich projektów z obszarów e-mobilności praktycznie nie ma.

Potrzeba outsourcingu w projektowaniu

Wraz z każdą rynkową technologią i rozwiązaniem projektowanie staje się coraz trudniejsze i wymaga więcej doświadczenia i wiedzy. Potrzebna jest orientacja w nowościach, rozwiązaniach wykorzystywanych przez konkurencję czy też wiedza na temat badań i procedur prawnych, dopuszczających formalnie urządzenie na rynek. Współczesne systemy łączą w jednym produkcie wiele technologii, np. komunikację, przetwarzanie cyfrowe sygnału, multimedia, a nawet obwody dużej mocy z niskosygnałowymi czujnikami itd. Układy są złożone od strony sprzętowej i projekty wymagają podziału kompetencji w zespole projektantów. Coraz rzadziej udaje się też znać dobrze na wszystkim. O ile w ogóle jest to jeszcze możliwe.

Kto zwykle zleca projektowanie? #1
 
W dwóch trzecich przypadków projektowanie zlecają małe firmy, gdzie zasoby kadrowe są zbyt szczupłe, aby udźwignąć takie zadanie. Często są to firmy, których główny profil jest słabo powiązany z elektroniką, tymczasem w ostatnich czasach stała się ona niezbędną częścią ich pracy. Połowa odpowiedzi padła też na to, że kooperacja w projektach dotyczy przedsiębiorstw średniej wielkości, bo one prowadzą wiele takich zadań, często różnorodnych i wymagających, stowarzyszone biuro pomaga im spiąć pracę w czasie lub skupić się na najważniejszych aspektach.

Mniejsze firmy, w tym z reguły większość startupów, szukają na rynku wsparcia w zakresie projektu i prototypowania, a w dalszej kolejności certyfikacji, m.in. u producentów EMS lub w wyspecjalizowanych biurach inżynierskich. W każdym przypadku, a więc projektowania we własnym zakresie lub z wykorzystaniem biura, projekt oznacza spore koszty, które trzeba ponieść na przygotowanie założeń, wykonanie części sprzętowej, przygotowanie oprogramowania, a potem dopiero na prototyp i jego badania.

Niemniej wydaje się, że outsourcing w zakresie projektowania, o ile ma być zrobiony dobrze i szybko, nie może i nie będzie tani. Dzisiaj w tych usługach raczej chodzi o kompetencje, kadrę i doświadczenie, którego szuka się u partnerów zewnętrznych. Klienci oczekują wysokiej jakości usług w rozsądnej cenie i są gotowi zlecać pracę na zewnątrz, aby móc skupić się na rozwoju i sprzedaży samego produktu. To już kolejny etap rozwoju branży, gdyż jeszcze dekadę temu chodziło głównie o oszczędności.

Zlecenia projektowe dotyczą najczęściej #13
 
Próba oceny, które zlecenia projektowe można uznać za najbardziej typowe i popularne w kraju, zakończyła się remisem bez wskazywania na zwycięzcę. Kooperacja w projektowaniu dotyczy zarówno zleceń prostych jak i złożonych. Sporą częścią są też modernizacje i przeróbki, najczęściej pod nowe elementy: nowsze technologicznie jak wyświetlacze, mniejsze jak komponenty pasywne lub alternatywne półprzewodniki – takie które udało się kupić.

Tomasz Górecki


FlowCAD

  • Jak braki w podzespołach i wojna na Ukrainie wpływają na krajową elektronikę?

Problemy z dostawami elementów elektronicznych zaczęły się długo przed pandemią, która ostatecznie doprowadziła do przerwania łańcuchów dostaw. Wpływ wojny w Ukrainie z pewnością tej sytuacji nie poprawi. Tymczasem niezaspokojony popyt na elementy elektroniczne prowadzi do zastoju w branżach, które były lokomotywami rozwoju. Jest to widoczne przede wszystkim w branży motoryzacyjnej, która szczególnie cierpi na niedoborach części, wie to każdy, kto próbował ostatnio zakupić nowy, a nawet używany pojazd. Widocznym efektem tych zmian jest przestawianie się wielu firm z rozwoju nowych produktów na strategiczne przeprojektowywanie najważniejszych konstrukcji w ten sposób, aby były oparte na dostępnych materiałach i ciągłość produkcji mogłaby być kontynuowana, co często jest warunkiem utrzymania się firmy na rynku. Nie jest to łatwe zadanie, ponieważ oferta dostępnych elementów ulega ciągłym i bardzo dynamicznym zmianom. Z tego powodu oprogramowanie używane do projektowania musi być uzupełnione o systemy pozwalające na śledzenie zmian na rynku komponentów oraz pozwalające na szybkie odnalezienie odpowiedników szukanych elementów.

Problemy z komponentami

Długie czasy dostaw negatywnie oddziaływają na całą branżę elektroniki, a na część związaną z projektowaniem urządzeń elektronicznych wpływ ten jest niestety bardzo duży. Pisać na temat terminów można bez końca – w przypadku czasów realizacji zamówień na poszukiwane mikrokontrolery jeszcze niedawno szokowały wartości rzędu 50 tygodni, teraz bijemy kolejne rekordy, a wielu dystrybutorów zaczęło podawać jedynie wartości szacunkowe, aby części odbiorców nie straszyć, a innym nie robić złudnych nadziei. Według ECIA niestety nie widać końca problemów w łańcuchu dostaw, producenci i dystrybutorzy nadal stoją w obliczu niezwykle ryzykownej i niepewnej przyszłości. W Chinach nadal sytuacja związana z pandemią nie jest ustabilizowana. Niedawno zablokowany został Szanghaj, w którego okolicach są centra produkcyjne kondensatorów MLCC. Na skutek ograniczonego reżimu pracy czasy dostaw tych elementów mogą się znowu wydłużyć. Z uwagi na takie i podobne wąskie gardła kryzys podaży komponentów będzie trwał przez następne dwa lata. Opóźnienia są niestety splotem wielu problemów, które trudno szybko rozwiązać.

Zlecający projekty oczekują najbardziej #2
 
Zlecający projekty elektroniczne patrzą na wybór biura inżynierskiego utylitarnie, zarówno w znaczeniu ekonomicznym, jak i technicznym. W tym drugim liczy się wiedza (kompetencje) i doświadczenie, szybkość realizacji zleceń pozwalająca dotrzymać terminów oraz kompleksowość usług umożliwiająca na współpracę z jednym zewnętrznym partnerem, a więc wyraźnie zarysowanym podziałem obowiązków i zadań. Oczywiście jak to zawsze bywa, oczekiwania są takie, że ma być dobrze, szybko i najlepiej też tanio. Na szczęście zlecający zadowalają się, jak uda się "dobrze i szybko".

Wydłużenie czasu dostaw komponentów elektronicznych w wyniku pandemii zdecydowanie wydłużyło czas, w jakim można rozpocząć produkcję np. modeli próbnych dla nowo pozyskanych projektów. Rośnie też nakład pracy, jaki trzeba poświęcić w jego przygotowanie, w tym zapewnić możliwość użycia alternatywnych rozwiązań podzespołów. W skrajnych przypadkach najpierw kupuje się elementy, potem siada do projektowania w oparciu o to, co leży na stole. To dla elektroników jest nowa rzeczywistość.Paradoksalnie, wojna w Ukrainie i ograniczenia narzucone Rosji przyczyniły się do poprawy sytuacji w ostatnich dwóch miesiącach, gdyż część elementów, która trafiłaby na tamtejszy rynek, stała się dostępna w Polsce. Niemniej zmiany jakościowej to nie zapewnia.

Kamil Grabowski


CEO FastLogic

  • Jakie są główne czynniki przeszkadzające w rozwoju rynku usług projektowych?

Kluczowym elementem odciskającym niekorzystne piętno na sektorze projektowym polskiego przemysłu elektronicznego jest obecnie dostępność odpowiednio przygotowanej do zawodu kadry inżynierskiej. Wydaje się, że jednym z głównych przyczyn tego problemu jest aktywność korporacji z sektora IT dążących do zatrudniania właściwie nieograniczonej liczby inżynierów na stanowiskach związanych głównie z wytwarzaniem oprogramowania, a niestety bardzo rzadko sprzętu. Oddziaływanie IT rozpoczyna się już na bardzo wczesnym etapie planowania kariery zawodowej przyszłych inżynierów i przyjmuje różnorakie formy. Gdy obserwujemy trend rekrutacji na polskich uczelniach, gros kandydatów wybiera obecnie kierunki informatyczne często kosztem elektronicznych, choć jeszcze 10–15 lat temu studia o profilu elektronicznym były postrzegane jako bardziej prestiżowe. Promocja tego kierunku na polskich uczelniach zdaje się zawodzić.

W rezultacie głównym czynnikiem realnie ograniczającym badania i rozwój w polskim przemyśle elektronicznym są braki kadrowe nie tylko w mniejszych i ambitnych przedsiębiorstwach, ale także u większych graczy, których rdzeń działalności to elektronika. A zapotrzebowanie na elektroników jest duże i powszechne. Widzimy to także po liczbie zapytań trafiających do naszej firmy, dotyczących projektów uruchamianych przez rodzime i zagraniczne firmy zorientowane na innowacje. Część zapytań musimy niestety odrzucać z powodu ograniczonego potencjału kadrowego.

  • Jak ocenia Pan przyszłość branży usług projektowych?

Potencjał pomysłów i idei w kraju jest ogromny. Obserwujemy znaczną liczbę zapytań trafiających do naszej firmy, dotyczących projektów uruchamianych przez rodzime i zagraniczne firmy zorientowane na innowacje. Elektronika jest praktycznie wszędzie. Mamy ambicję i potencjał, aby były to rozwiązania polskiej myśli technicznej, wymyślone, zaprojektowane i wykonane w Polsce. Nawet te najbardziej zaawansowane – jak np. rozwiązania telekomunikacyjne, medyczne czy zbrojeniowe. Do tego dochodzi świadomość korzyści outsourcingu usług i gotowość do współpracy większych graczy z mniejszymi firmami w modelu skandynawskim. W modelu tym mniejsze i zwinne firmy wspierają większe firmy o nieporównywalnie większym potencjale sprawczym. Ten model zaczyna działać. Do tego dochodzi nowa sytuacja i większy niż do tej pory wektor badawczo-rozwojowy skierowany na obszar zbrojeniowy.

Lead times zmieniają projektowanie

Długie czasy dostaw istotnie wydłużają czas iteracji projektowych, zmuszają do wykonywania większej liczby prototypów. Rośnie też nakład pracy związany z przygotowaniem założeń i wytycznych dla urządzeń. Duża świadomość klientów na temat problemów z dostępnością podzespołów elektronicznych sprawia, że praktycznie każda rozmowa zaczyna się od pytań, jak to wpłynie na projekt i czy w ogóle możliwe jest projektowanie elektroniki i produkcja w obecnej sytuacji rynkowej. To dodatkowy wysiłek dla wszystkich. Brak stabilności powoduje, że projekty ulegają raczej skróceniu i rozdrobnieniu, np. zamiast finansować rozbudowany projekt, klienci wolą mniejsze urządzenia, ale z możliwością modularnego rozbudowywania w przyszłości. Bo w ten sposób ponoszą mniejsze ryzyko.

Oczekiwania klientów w zakresie oprogramowania projektowego #3
 
Tematyka projektowania urządzeń elektronicznych jest silnie powiązana z rynkiem oprogramowania inżynierskiego (narzędziowego, środowiskowego, pakietów EDA do PCB i CAD-ów mechanicznych). Dostawcy takich produktów blisko współpracują z firmami projektowymi, a czasem rozwijają biznes w stronę usługową, stąd uznaliśmy za zasadne przepytanie takich firm w ankiecie na temat tego, jakie oczekiwania w stosunku do oprogramowania inżynierskiego mają biura, czyli ich klienci. Naturalnie istotna jest możliwość szybkiego rozpoczęcia pracy, bo w dzisiejszych czasach wszystko musi być szybko, ale poza tym liczą się duże możliwości projektowe oraz zdolność wykorzystywania w wielu projektach jako kompleksowe środowisko.

Są też pozytywne aspekty

Wojna i pandemia wywołały zwiększenie zainteresowania pracami R&D w zakresie sprzętu medycznego, a ostatnio także technologii wykorzystywanych w pomiarach środowiska, co sugeruje odczuwanie pewnego zagrożenia, choćby skażeniem. Rośnie liczba projektów wojskowych, w których realizację zaangażowane są głównie większe firmy.

Pozytywnym zjawiskiem jest ponadto to, że coraz więcej firm chce inwestować w rozwiązania specjalizowane, pojawiają się ciekawe, interdyscyplinarne projekty. Rośnie też świadomość klientów, że cena nie powinna być głównym czynnikiem wyboru firmy realizującej projekt. Ponieważ problemy z łańcuchami dostaw elementów wymuszają przeprojektowywanie urządzeń (optymalizację BOM-ów), ponowne badania, certyfikację, pracy i zleceń jest więcej. Stąd, mimo rynkowych turbulencji, branża radzi sobie raczej dobrze.

Ocena stopnia specjalizacji firm w projektowaniu #14
 
Dla prawie 40% firm z tego zestawienia usługi projektowania urządzeń elektronicznych są ważną częścią działalności, często główną i najważniejszą. Dla co trzeciej firmy dalej jest to ważna część aktywności, ale już dowiązana do produkcji na zlecenie, działalności naukowej lub jako wsparcie techniczne dla dystrybucji. W porównaniu do innych obszarów tematycznych, omawianych w naszych analizach, stopień specjalizacji jest duży.
Czynniki przeszkadzające w zlecaniu projektowania poza firmę #4
 
Niezmiennie od lat najwięcej obaw jest o możliwy wyciek własności intelektualnej poza firmę (oprogramowania, szczegółów hardware), a znajdujące się na drugiej pozycji kryterium pt. chęć do integracji kompetencji w firmie, w praktyce wspiera to pierwsze. Firmy wolą, aby projekt tworzył zespół inżynierów pracujących w firmie, ale potrafią się zmierzyć z tym, że nie jest to cel absolutny. Ostatnie kryterium znajdujące się na samym dole wykresu, a więc brak wysokiej jakości usług projektowych na rynku, to natomiast wielki komplement dla branży, która jest w stanie podejmować się realizacji najbardziej złożonych zagadnień.

mgr inż. Edward Michalczewski


kierownik działu projektowania – Bornico

  • Epidemia koronawirusa i problemy z dostępnością. Jak te zjawiska przenoszą się na sferę projektowania?

Wszyscy słyszeliśmy o przestojach producentów samochodów z powodu braku "mikrochipów".

Wciąż wiele kluczowych podzespołów, czyli np. mikrokontrolery, jest na tzw. alokacji. Przed zespołami projektantów stoi wyzwanie: jak zapewnić ciągłość produkcji opracowanych wcześniej urządzeń? Najtrudniejsza sytuacja dotyczy rozwiązań bazujących na mikrokontrolerach, których zamienniki z reguły nie występują.

W obliczu tej rzeczywistości managerowie producentów elektroniki kładą nacisk, aby zapewnić ciągłość dostaw wyrobów końcowych, na które istnieje popyt. Jednym z najistotniejszych zadań staje się ocena przyszłych możliwości zaopatrzeniowych. Dystrybutorzy starają się pomagać i przewidzieć przyszłą sytuację, ale doświadczenia jednak wskazują, że nie zawsze są w stanie pomóc. Typowym działaniem jest próba znalezienia bardziej dostępnych mikrokontrolerów i przeprojektowanie gotowych urządzeń. Dobrą praktyką jest aktualizacja projektów urządzeń z możliwością użycia alternatywnych układów. W grę wchodzi często nie tylko rodzaj konkretnego układu, ale także możliwość zastosowania go w innej wersji obudowy. Skoro mowa o urządzeniach opartych na mikrokontrolerach, to nieodłącznym elementem jest oprogramowanie wbudowane.

Czasem jest potrzeba wykonania kilku alternatywnych płytek drukowanych, aby zależnie od sytuacji zlecić produkcję odpowiedniej wersji. To samo dotyczy wspomnianego firmware. Nowe opracowania wymagają nowych testów, dopuszczeń i certyfikatów. W związku z nadmiarem pracy w tym sektorze nie wystarcza czasu na nowe opracowania. Trudno jest znaleźć nowych pracowników. Proces ich wdrożenia jest zwykle długotrwały. Wymagania finansowe bywają wygórowane. Z kolei nieprzewidywalność w zakresie możliwości produkcji nowych wyrobów oraz koszty wdrożenia stawiają czasami pod znakiem zapytania czy warto zajmować się konkretnym nowym projektem.

Ceny usług rosną

W czasach niedostępności ceny komponentów rosną – to oczywista reguła. Podrożał też znacząco transport, a dodatkowo czas spedycji się wydłużył, bo brakuje kontenerów, obsady pracowniczej w portach, a w przypadku transportu lotniczego w grę wchodzą ograniczenia związane z wojną. Rosną ceny działalności, koszty pracownicze, a więc też ceny usług. Mimo upływu lat nadal duża część klientów nie jest świadoma wysokości kosztów związanych z wdrożeniem urządzenia do produkcji, w tym z wykonaniem projektu, który szczególnie przy małych seriach stanowi znaczący koszt w całym bilansie.

Preferowane przez klientów modele licencyjne oprogramowania #5
 
Nieodłączną częścią naszych analiz, w których tematyka sięga oprogramowania inżynierskiego i projektowania, jest sonda na temat preferowanych modeli licencjonowania oprogramowania. Wykres pozwala na ocenę preferencji klientów, a porównanie z poprzednimi opracowaniami pozwala na analizę ich zmian w czasie. Jak widzimy z wykresu, abonamenty czasowe nie są dla krajowej branży atrakcyjne.

Kłopoty z kadrą i konkurencją

Od wielu lat problemem rynku usług projektowych w zakresie elektroniki są kłopoty z wykwalifikowaną kadrą inżynieryjną. Jest to zjawisko wielowymiarowe, pozytywne lub negatywne, w zależności od wybranego punktu obserwacji rynku i miejsca, które obserwator zajmuje w branży. Braki specjalistów u producentów elektroniki oraz duże koszty zatrudnienia takich osób to jeden z czynników odpowiedzialnych za powstawanie zleceń dla firm zewnętrznych. Z punktu widzenia biur inżynierskich można postrzegać to jako czynnik pozytywny, a więc sprzyjający rozwojowi outsourcingu w projektowaniu. Dla krajowych placówek, zajmujących się projektowaniem, braki kadrowe są jednocześnie kłopotem, bo o pracownika muszą one konkurować z dużymi i silnymi graczami zagranicznymi. Firmy takie przejmują wykwalifikowaną kadrę, tworząc konkurencję płacową i nie tylko, tj. zapewniając warunki rozwoju charakterystyczne dla dużych organizacji.

Biura inżynierskie zmagają się ponadto z konkurencją ze strony freelancerów, a więc zwykle osób, dla których projektowanie jest działalnością dodatkową, dorywczą i często bez umocowania formalnego w działalności gospodarczej, na przykład w domu po godzinach normalnej pracy zawodowej. Osoby takie tworzą konkurencję kosztową, dotkliwą głównie dla małych biur projektowych. Podejmują się z reguły zleceń mniej skomplikowanych oraz adresują swoje usługi zwykle do firm mało związanych z elektroniką jako działalnością główną.

Jak można ocenić warunki biznesowe panujące na rynku elektroniki w 2021 roku? #15
 
90% pytanych oceniło pozytywnie warunki panujące na rynku usług projektowania elektroniki, z czego połowa jedynie jako zadowalające. To znakomity wynik, który wskazuje, że pandemia, kłopoty z niedostępnością komponentów oraz inne ograniczenia praktycznie nie oddziaływały negatywnie na działalność. Projektowanie nowych urządzeń, modernizacje, zmiany konstrukcyjne wywołane niedostępnością elementów zawsze zapewniają pracę i zlecenia.
Która część pracy zlecana jest najczęściej? #6
 
Współpraca z zewnętrzną firmą projektową dotyczy w dwóch trzecich przypadków całości zagadnienia, a więc całego rozwiązania. Kompleksowe rozwiązanie wiąże się z najmniejszym ryzykiem projektowym, bo nie powoduje rozmycia odpowiedzialności. Daje się też łatwiej opisać i można sprecyzować granice, funkcjonalność lub wycenić zakres prac. Z kolei moduł, a więc fragment funkcjonalny, to zapewne adekwatne wyjście z problemu braku specjalisty w ramach firmy oraz chęci zachowania kontroli nad projektem.
Ocena problemów z długim czasem dostaw #7
 
Długie czasy dostaw to problem, który wpływa na wszystkie firmy w branży elektroniki. Dla firm projektowych braki oznaczają przerabianie projektów pod elementy alternatywne, dostępne lub takie, które udało się kupić. Z reguły jest to praca dodatkowa, na którą nie ma czasu i za którą kryje się ryzyko przeoczenia ważnego zagadnienia lub też zwykłej pomyłki z pośpiechu. Braki podzespołowe opóźniają też realizację projektów, gdyż nie wiadomo, co z podzespołów będzie dostępne na rynku za rok czy dwa, jak będą kształtować się ceny oraz czy w warunkach, które mamy w gospodarce, na hipotetycznie tworzony projekt będą chętni klienci.

Konkurencja ze strony freelancerów jest postrzegana negatywnie z uwagi na inne koszty działania, o czym w ankietach napisał nam ze szczegółami Michał Grochowina – właściciel firmy Eleproject. Ale w innej ankiecie znalazł się pogląd, że freelancerzy dla większych biur inżynierskich pozyskują zlecenia, bo wiele firm zawiodło się na współpracy z nimi i wyciągając naukę z błędu, w kolejnych ruchach stawiają na profesjonalistów. Wynika z tego, że problem nie jest de facto z freelancerami, ale z edukacją rynku i podejściem klientów, którzy powinni być ostrożniejsi w decyzjach.

Jeszcze inna opinia Kamila Grabowskiego z firmy FastLogic wskazuje na to, że mamy problem z projektantami, gdyż rynek pracy drenują duże firmy IT. Przedsiębiorstwa te mają wielkie potrzeby kadrowe i zatrudniają właściwie nieograniczoną liczbę inżynierów o profilu IT. Nęcą studentów zarobkami, benefitami, udogodnieniami i gros kandydatów wybiera obecnie kierunki informatyczne często zamiast elektronicznych. Pod ten trend uczelnie tworzą kierunki kształcenia i alokują miejsca, kosztem tych trudniejszych lub mniej popularnych, w tym także elektroniki. Efektem jest to, że nie mamy wielu specjalistów od zaawansowanych technologii, gdyż liczba studentów jest ograniczona.

Krzysztof Torczyński


prezes firmy Printor

  • Epidemia koronawirusa i problemy z dostępnością. Jak to się przenosi na Waszą pracę?

Epidemia koronawirusa wywołała zaburzenia na wielu rynkach po stronie popytu, ale w mojej ocenie najsilniejszy wpływ na branżę elektroniczną mają problemy po stronie podażowej – brakiem komponentów. Oczywiście utrudnia to pracę projektantów i stawia pod znakiem zapytania możliwość realizacji wielu projektów, szczególnie jeżeli bazowały na układach scalonych STM albo Microchipa. Z drugiej strony wzrosło zapotrzebowanie na kreatywne rozwiązania, pozwalające na radzenie sobie z brakiem dostępności. Często pod krytycznymi elementami stosowane są od razu podwójne footprinty, umożliwiające łatwą zmianę chipu.

  • Wojna na Ukrainie – co ona zmienia w Waszym biznesie?

Są spore utrudnienia w transporcie: wagony nie dojeżdżają, spedytorzy nie mogą ubezpieczyć transportu, wzrosły ceny frachtu ze Wschodu. Ukraina jest jednym z głównych dostawców neonu i palladu, używanych w produkcji półprzewodników, co prawdopodobnie pogłębi niedobory na rynku elektroniki. Sankcje blokują dostęp do rosyjskich hut aluminium, niklu i miedzi, które są podstawowymi materiałami w produkcji. Do Polski relokowana jest część produkcji, która realizowana była na Ukrainie, a musiała zostać wstrzymana. Ze względu na bliskość geograficzną i kulturową oraz ułatwienia przygotowywanie przez ustawodawców – możemy spodziewać się, że takich zleceń będzie coraz więcej.

Modernizacje urządzeń

Z uwagi na to, że duża część krajowego przemysłu elektronicznego w skali małych i średnich przedsiębiorstw jest powiązana w znacznej mierze z przemysłem, czas życia na rynku wielu produktów wytwarzanych przez krajowych producentów jest stosunkowo długi. Wiele aplikacji ma uniwersalny charakter wykorzystywany bez większych zmian przez lata. Stąd nierzadko takie projekty trafiają do zewnętrznych biur konstrukcyjnych na tzw. modernizacje. Jest to często korzystne, bo zespół konstruktorów można skierować do nowych zadań, natomiast starsze urządzenia nie wymagają długotrwałych uzgodnień, przygotowywania prototypów, testowania i ich unowocześnienie przez zewnętrzne biuro projektowe wydaje się naturalnym działaniem.

Epidemia koronawirusa/wojna a nasz biznes #8
 
Koniec pandemii i powrót znakomitej większości firm do normalnej działalności wskazywał by na rezygnację z tego pytania w ankiecie, niemniej wybuchła wojna w Ukrainie i w jakimś stopniu oddziałuje ona na branżę elektroniki. Z tego powodu pytamy o oddziaływanie takich wydarzeń na działalność. Jak widzimy na wykresie, wpływ jest niewielki i dotyczy jedynie co piątej firmy. Projektowanie elektroniki można traktować jako zadanie, które można realizować zdalnie, w ramach rozproszonych zespołów i tym samym bardzo odporne na problemy pandemiczno- wojenne, ale żadna firma nie działa w izolacji, ma zleceniodawców, współpracowników, dostawców i warunki u nich przenoszą się na sferę projektową.
Najważniejsze dla klientów cechy ofert brane pod uwagę przy wyborze usługodawcy #9
 
W zakresie najbardziej istotnych czynników branych przez klientów pod uwagę przy zlecaniu projektowania liczy się cena usługi, jakość i możliwości projektowe partnera. Czyli żadnego zaskoczenia nie ma, gdyż wymienione kryteria wydają się najbardziej typowe, ale już kolejna pozycja, tj. doświadczenie z poprzednich projektów, wskazuje, że współpraca z reguły jest długofalowa i firmy wiążą się na lata.

Modernizacja to zwykle przeprojektowanie płytki drukowanej pod elementy SMD zamiast przewlekanych, nierzadko zmiana wyświetlacza lub integracja nowocześniejszego zasilacza, lepszych złączy i podobne zmiany o ograniczonym oddziaływaniu. Przy okazji można dodać nowe funkcjonalności, nawet jeśli będą one tylko usunięciem znanych błędów konstrukcyjnych. Modernizacje zyskały dzisiaj na znaczeniu, bo dotyczą także rozwiązywania problemów zaopatrzeniowych. Stworzenie równoległej małej serii bazującej na innych podzespołach (zdobytych), ale równoważnej funkcjonalnie, jest częstym zjawiskiem i lektura forów dyskusyjnych przekonuje, że oprócz wersji standardowej (pierwotnej, wolumenowej) w obiegu może być jeszcze nawet 5 innych rozwiązań. Takie mamy czasy i należy tylko mieć nadzieję, że taka partyzantka nie wywoła w przyszłości problemów jakościowych (serwisowych, certyfikacyjnych, bezpieczeństwa). Wiadomo, że pośpiech prowadzi do pomyłek.

Tomasz Grzyśka


wiceprezes zarządu ds. rozwoju w Elgór + Hansen S.A.

  • Czego oczekują klienci?

Można zaobserwować pojawiający się trend, który już w innych obszarach gospodarki istnieje, to jest kompleksowość obsługi klienta. Jest to trend, z którym spotykamy się coraz częściej. Klienci oczekują otrzymania gotowego produktu – definiując tylko parametry wejściowe – to jest projektu, montażu i testu końcowego. Takie podejście skraca czas wejścia produktu na rynek, a ze względu na otoczenie biznesowe, szybkość i elastyczność ma kluczowe znaczenie dla konkurencyjności danego podmiotu.

  • Czy krajowe firmy są świadome, że za dobre projekty urządzeń trzeba odpowiednio zapłacić?

Świadomość zależy od branży, do której dany klient należy. Zdarza się, że decyduje czas realizacji a nie cena, ale też bywa, że cena jest kluczowym czynnikiem. Spotykamy się ze skrajnymi podejściami do wymagań i oczekiwań. Odpowiedzialny klient wie, jakie konsekwencje niesie ze sobą wypuszczenie na rynek produktu o niewystarczającej jakości. Zdarza się, że musimy pracować nad taką świadomością i przedstawiamy klientowi poszczególne kroki procesu projektowego i uświadamiamy go z jakimi etapami wiąże się ta praca.

Sektor przyszłościowy, ale rozwija się powoli

Rozwój rynku usług projektowych przebiega ewolucyjnie, a tempo zmian wyznacza w dużej mierze to, co dzieje się w kraju w zakresie nowych inwestycji, współpracy zagranicznej i ogólnego potencjału rynku od strony technicznej. W ostatnich latach rozwój przyspieszył, co jest zapewne wynikiem pandemii i akceptacji dla działań wykraczających poza firmę (praca, zlecenia) oraz dodatkowych zadań wynikających z problemów w łańcuchu dostaw. Jest to branża z pewnością dla cierpliwych, kompetentnych osób, które mimo trudności mogą wypracować trwałe relacje i grono stałych klientów.

Jaka jest aktualna koniunktura na rynku? #10
 
Wykres ilustrujący bieżącą koniunkturę na rynku usług projektowania elektroniki ma strukturę i wielkość poszczególnych pól praktycznie identyczną z tym, co pokazujemy w zakresie oceny ubiegłego roku. Można to odczytywać w taki sposób, że sytuacja w branży jest stabilna (zadowalająca), a bieżące wydarzenia mają niewielki wpływ na biznes.
Czynniki sprzyjające zlecaniu projektowania do biur zewnętrznych #11
 
Za najbardziej istotny czynnik sprzyjający współpracy z zewnętrznymi biurami projektowymi uznano brak kompetencji i odpowiednich specjalistów w zasobach firmy. Na drugim miejscu uplasowały się rosnące koszty działalności, a dalej wzrost złożoności elektroniki i tym samym coraz większa liczba zadań do wykonania, pamiętania i nadzorowania. Warto też zauważyć, że elektronika jest z każdym kolejnym rokiem coraz bardziej specjalistyczna, a wiele tradycyjnych urządzeń w coraz większym stopniu jest elektronizowanych – przykładem może być motoryzacja, która szybkim tempem odchodzi od systemów mechanicznych. Wsparcie się zewnętrznym biurem projektowym jest dla wielu takich przedsiębiorstw naturalnym wyborem.

Zestawienie w tabelach

Zestawienie przeglądowe ofert poszczególnych firm zajmujących się projektowaniem oraz dane kontaktowe pokazane zostały w tabelach 1–2. Pytania do przeglądu ofert zostały tak dobrane, aby można było szybko ocenić potencjał firmy, jej doświadczenie, specjalizację oraz to, jaką częścią biznesu jest dla niej projektowanie elektroniki.

 

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród biur zajmujących się projektowaniem urządzeń elektronicznych w Polsce.

Powiązane treści
Efekt CAF - niebezpieczne zwarcia na płytce drukowanej
Projektuj i produkuj z Elgór + Hansen
Postcovidowa rzeczywistość biur projektowych – praca hybrydowa
Inżynieria zorientowana na integralność sygnałową
Projektowanie płytek z układami BGA – z uwzględnieniem możliwości produkcyjnych i kosztów
Sektor Electronic System Design notuje w drugim kwartale 4 mld dolarów przychodów
Zobacz więcej w kategorii: Raporty
Komponenty
Dystrybucja podzespołów elektronicznych
Produkcja elektroniki
Oszczędność energii w produkcji elektroniki - materiały i urządzenia
Optoelektronika
Oświetlenie LED
Elektromechanika
Przełączniki, przyciski i klawiatury
Optoelektronika
Wyświetlacze i elektroniczny papier
Elektromechanika
Przekaźniki elektromagnetyczne
Zobacz więcej z tagiem: Projektowanie i badania
Gospodarka
Teradyne przejmuje TestInsight, wzmacniając narzędzia testowe dla układów AI i centrów danych
Gospodarka
Nowa metoda syntezy półprzewodników 2D przyspiesza produkcję nawet 1000-krotnie
Gospodarka
Kontekstowa wyszukiwarka komponentów pod projekt

Jak kompensować moc bierną w małej firmie, by płacić mniej za energię bierną?

Z reguły małej firmy nie stać na zakup automatycznego kompensatora mocy biernej. Niemniej, sytuacja nie jest bez wyjścia i w tym artykule na prostym przykładzie pokazane zostało podejście do rozwiązania problemu mocy biernej.
Zapytania ofertowe
Unikalny branżowy system komunikacji B2B Znajdź produkty i usługi, których potrzebujesz Katalog ponad 7000 firm i 60 tys. produktów