Z upływem lat asortyment dostępnych produktów chemicznych stale się poszerza, przy czym nie dotyczy to zwiększanie się liczby głównych kategorii produktowych, a raczej liczby produktów je tworzących. Rośnie też stopień specjalizacji, a w miejsce jednego uniwersalnego preparatu, na przykład do mycia lub zalewania, mamy dzisiaj kilka, a nawet kilkanaście specjalistycznych rozwiązań. Nie ma innej metody, aby spełnić wymagania rynku, zaspokoić potrzeby klientów i zapewnić wysokie parametry.
Podstawowe grupy produktowe to środki do lutowania, do czyszczenia zabezpieczania i przygotowywania, materiały termoprzewodzące oraz spraye serwisowe. Te ostatnie to głownie środki czyszczące styki z brudu i tlenków, sprężone gazy do wydmuchiwania kurzu, zmywacze, rozpuszczalniki. Niemniej w pojemnikach aerozolowych dostępnych jest też wiele środków specjalistycznych: lakiery izolacyjne do PCB, emulsje światłoczułe, zamrażacze i inne.
Produkty chemiczne do czyszczenia i zabezpieczania to głównie zmywacze rozpuszczalnikowe bazujące na alkoholu izopropylowym lub wodzie z dodatkiem substancji aktywnych, takich jak detergenty oraz środki obniżające napięcie powierzchniowe. Są środki do mycia maszynowego i ręcznego, do zanurzania i natryskiwania, na zimno i na ciepło. Środki zabezpieczające to natomiast lakiery akrylowe, uretanowe, silikonowe i epoksydowe. Lakiery wykorzystywane do pokrywania zmontowanych płytek muszą spełnić odpowiednie warunki, takie jak elastyczność powłoki i jej odporność na zmiany temperatury i wibracje. Bardzo ważne jest to, aby były one odporne na wilgoć oraz cechowały się dobrymi właściwości izolacyjnymi, a także miały dobrą odporność chemiczną i przepuszczalność do podłoża. Bardzo ważna jest także zdolność lakieru do zwilżania powierzchni płytki i komponentów na niej umieszczonych. Dzięki temu lakierowanie jest w stanie istotnie poprawić odporność środowiskową PCBA, a dzięki ograniczaniu wchłaniania wilgoci kurzu i pyłu można przedłużyć czas bezawaryjnego działania.
Materiały termoprzewodzące to pasty o różnej gęstości i rezystancji termicznej, a także wypełniacze szczelin, jak też zalewy i żele, które różnią się pomiędzy sobą sposobem aplikacji i zastosowaniem. Są też materiały PCM (z przemianą fazową), które mają lepsze właściwości cieplne w porównaniu do równoważnych rozwiązań tradycyjnych. Poza materiałami w postaci past są jeszcze folie i gotowe podkładki z pianek gąbkowych (gap fillery). Ważnym atutem taśm i folii termoprzewodzących jest to, że zapewniają izolację galwaniczną, co pomaga w zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowania.
Ocena warunków biznesowych panujących w sektorze materiałów chemicznych w pierwszej połowie 2026 roku
Ponad połowa ankietowanych specjalistów oceniło warunki biznesowe panujące na rynku materiałów chemicznych w pierwszej połowie 2026 roku jako zadowalające, a 42% jako dobre. Nie było ocen wskazujących, że warunki były kiepskie, a nawet 4% postrzega je jako bardzo dobre. Bezsprzecznie rynek materiałów chemicznych do produkcji elektroniki tworzy wartościowy i stabilny segment rynku. Sprzedaż materiałów chemicznych jest ściśle powiązana z rynkiem produkcji elektroniki, usługami EMS, a więc także pośrednio sytuacją w gospodarce. Znakomita część sprzedaży jest efektem realizacji zadań produkcyjnych, projektów rozwojowych i zleceń. W mniejszym stopniu wolumen sprzedaży tworzą zastosowania kojarzone z utrzymaniem ruchu, serwisem itp. Stąd ocena warunków biznesowych w tym segmencie rynku jest de facto wskazaniem tego, co dzieje się na rynku w szerszym zakresie.
Podobnie jest w przypadku zalew, którymi wypełnia się wnętrza obudów. Takie zalewy poprawiają właściwości elektryczne (izolacyjne), poprawiają odprowadzanie ciepłą i zabezpieczają elektronikę przed wilgocią. W przypadku systemów impulsowej konwersji energii elektrycznej zalewanie zapewnia jeszcze jedną ważną korzyść – likwiduje piski wywołane drganiem dielektryków i magnetyków. W przypadku zaawansowanej elektroniki mocy są to cztery bardzo istotne właściwości, stąd zalewanie obudów staje się w elektronice mocy codziennością.
Dzisiaj wiele urządzeń elektronicznych jest zamykanych w małych obudowach plastikowych bez otworów wentylacyjnych. Na płytkach ciepło nie jest też generowane w sposób punktowy, a więc przez jeden gorący element. Dzisiaj takich pojedynczych gorących punktów często już nie ma, stąd chłodzenie w takiej sytuacji należy zapewnić dla całego pakietu. Dzięki zalaniu wnętrza obudowy tworzywem o własnościach termoprzewodzących cała obudowa staje się radiatorem, a rozpraszanie ciepła jest równomierne.
Najważniejsze czynniki negatywne dla rynku
Zestawienie czynników negatywnie oddziałujących na tempo rozwoju rynku otwierają rosnące koszty biznesu wymuszające presję na niskie ceny i zmuszające do oszczędności zakupowych. Zaostrza to warunki konkurencji na rynku oraz w wielu wypadkach kieruje zainteresowanie na produkty tańsze i gorsze jakościowo. Trzecim czynnikiem negatywnym są nadal długie czasy dostaw. One się stopniowo poprawiają, ale jak widzimy na wykresie – nadal nie wróciliśmy do stanu pełnej stabilizacji.
Kolejna ważna grupa produktowa to środki do ochrony antystatycznej. W tym obszarze wyróżniamy środki ochronne dla pracowników, czyli odzież, obuwie, rękawiczki, opaski, maski. Druga grupa to materiały chroniące proces produkcyjny, czyli maty, podłogi, pojemniki, meble ESD i elementy wyposażenia stanowisk pracy. Ostatnia grupa dotyczy ochrony urządzeń, a więc są to opakowania (folie, torebki strunowe, pianki, pudełka).
Materiały do lutowania to druty lutownicze, pasty oraz topniki. Za każdym z tych terminów kryje się kilkadziesiąt różnych produktów, składów definiujących przeznaczenie, aktywność i sposób neutralizacji resztek oraz wielkość opakowania.
