Rola pamięci RAM w komputerach przemysłowych
W zastosowaniach przemysłowych pamięć RAM odpowiada za sprawne wykonywanie wielu zadań równocześnie, obsługę narzędzi takich jak interfejsy HMI, sterowniki PLC czy aplikacje SCADA oraz buforowanie danych z czujników, kamer i systemów komunikacyjnych. Jej dostępność wpływa nie tylko na wydajność, lecz także na koszty całych systemów – wzrost cen modułów RAM podnosi koszt końcowy urządzeń i utrudnia planowanie wdrożeń.
W praktyce niedobór pamięci oznacza opóźnienia w projektach, ograniczenia w skalowaniu oraz konieczność wcześniejszego podejmowania decyzji dotyczących konfiguracji sprzętu. Ma to szczególne znaczenie w projektach o długim cyklu życia, gdzie stabilność dostaw komponentów jest krytyczna.
Główne przyczyny napięć na rynku
Najważniejszym czynnikiem jest silny wzrost zapotrzebowania ze strony sektora sztucznej inteligencji. Centra danych rozwijające infrastrukturę pod AI wymagają ogromnych zasobów pamięci, co ogranicza dostępność standardowych modułów dla rynku przemysłowego. W części prognoz pojawia się szacunek, że w 2026 roku centra danych mogą konsumować znaczącą część globalnej produkcji układów pamięci, co dodatkowo zwiększa presję na dostępność modułów DDR4 i DDR5.
Drugim elementem jest naturalna transformacja technologiczna: stopniowe wygaszanie DDR4 i przesuwanie mocy produkcyjnych w stronę DDR5 oraz rozwiązań przeznaczonych do systemów AI. Dla firm przemysłowych to wyzwanie, ponieważ wiele wdrożeń i platform nadal opiera się na DDR4, a migracje są kosztowne i czasochłonne.
Sytuację komplikuje także wysoka koncentracja rynku pamięci w rękach kilku producentów oraz geograficzna koncentracja produkcji w Azji Wschodniej. Zwiększa to podatność łańcuchów dostaw na zakłócenia logistyczne, co w warunkach wysokiego popytu może przekładać się na dodatkowe wahania dostępności i cen.
Skutki niedoboru dla rynku i projektów przemysłowych
Najbardziej widoczny skutek to rosnące ceny pamięci RAM, które bezpośrednio wpływają na koszty produkcji urządzeń oraz całych systemów przemysłowych. Szczególnie odczuwalne są podwyżki w konfiguracjach o większej pojemności, takich jak 32 GB czy 64 GB.
Równolegle wydłużają się lead time’y – w wielu przypadkach przekraczają 20–30 tygodni, a część zamówień realizowana jest w trybie alokacji, czyli z ograniczonym przydziałem dostępnych wolumenów. W praktyce oznacza to konieczność wcześniejszego planowania docelowej pojemności RAM oraz harmonogramów zakupowych.
W części zastosowań alternatywą stają się platformy z pamięcią wlutowaną na płycie, co ułatwia długoterminowe planowanie dostaw, choć jednocześnie ogranicza możliwość późniejszej rozbudowy. W projektach wieloletnich rośnie też znaczenie zarządzania cyklem życia komponentów, obejmującego komunikaty PCN, ECN i EOL oraz planowanie tzw. ostatniej możliwości zakupu (LTB) przed wygaszeniem produkcji danego modułu.
Perspektywy na lata 2026–2028
Prognozy rynkowe wskazują, że ograniczona podaż może utrzymywać się co najmniej do 2027 roku, a stabilizacja cen i dostępności jest najbardziej prawdopodobna dopiero w 2028 roku – wraz ze wzrostem mocy produkcyjnych i uruchamianiem nowych fabryk. Do tego czasu firmy powinny zakładać wysokie ceny oraz wydłużone terminy realizacji w planowaniu projektów i budżetów.
W segmencie sprzętu przemysłowego istotne staje się wybieranie platform o deklarowanej długoterminowej dostępności komponentów. Przykładem jest moduł COMe 10M-EHL z pamięcią LPDDR4 (2–16 GB), dla którego wskazywana jest dostępność do 2032 roku. Tego typu deklaracje ułatwiają planowanie inwestycji i redukują ryzyko kosztownych zmian w trakcie realizacji projektu.
Jak firmy mogą ograniczać ryzyko
W warunkach ograniczonej podaży i rosnących cen kluczowe jest podejście proaktywne oraz dobre praktyki zakupowo-projektowe:
-
Planowanie zakupów z wyprzedzeniem – w wielu projektach warto zamawiać pamięć 6–12 miesięcy przed uruchomieniem produkcji i zabezpieczać wolumeny na dłuższy okres.
-
Weryfikacja zastosowanej technologii – szczególnie przy DDR4 oraz nietypowych wariantach DDR5 warto rozważyć alternatywne konfiguracje lub warianty platform.
-
Rozważenie pamięci wlutowanej – w części zastosowań upraszcza to planowanie dostaw, choć ogranicza późniejszą rozbudowę.
-
Monitoring PCN/EOL i plan LTB – wcześniejsze reagowanie na zapowiedzi zmian lub wygaszania produkcji minimalizuje ryzyko przestojów i kosztownych przeróbek.
-
Zarządzanie łańcuchem dostaw – w tym dywersyfikacja źródeł i weryfikacja list kwalifikowanych modułów RAM dla danej platformy.
Źródło: Unisystem
Więcej na unisystem.com
