Nowe technologie na liście
Aktualizacja dotyczy załącznika I do rozporządzenia (UE) 2021/821, który zawiera wspólną dla wszystkich państw członkowskich listę produktów podwójnego zastosowania podlegających kontroli eksportu.
Zmiany dostosowują unijne przepisy do decyzji podjętych w 2025 roku w ramach wielostronnych systemów kontroli eksportu: Porozumienia z Wassenaar, Grupy Australijskiej oraz Grupy Dostawców Jądrowych. Aktualizacja uwzględnia również zobowiązania przyjęte przez państwa członkowskie należące do Porozumienia z Wassenaar dotyczące jednolitego kontrolowania dodatkowych produktów.
Komisja Europejska wskazuje, że celem zmian jest objęcie skuteczną kontrolą na poziomie Unii kolejnych nowych technologii oraz ujednolicenie zasad stosowanych wobec produktów podwójnego zastosowania.
Półprzewodniki i EUV
Jedną z najważniejszych grup technologii dodanych do listy są urządzenia i materiały wykorzystywane w produkcji oraz testowaniu półprzewodników.
Kontrolą mają zostać objęte m.in. urządzenia do osadzania warstw atomowych (Atomic Layer Deposition, ALD), przeznaczone do nanoszenia molibdenu i rutenu. Lista obejmuje również wyposażenie służące do opracowywania i kontroli masek oraz retikuli stosowanych w litografii Extreme Ultraviolet (EUV), a także urządzenia do czyszczenia pojedynczych wafli półprzewodnikowych.
Aktualizacja obejmuje zatem technologie wykorzystywane na różnych etapach wytwarzania struktur półprzewodnikowych – od procesów nanoszenia materiałów po przygotowanie i kontrolę elementów stosowanych w litografii.
Zaawansowane układy scalone
Na unijną listę kontroli eksportu trafią również zaawansowane układy scalone przeznaczone do obliczeń oraz zespoły elektroniczne.
Wśród nowych pozycji Komisja Europejska wymienia m.in. układy scalone zawierające jedną lub kilka jednostek Digital Processing Unit (DPU). Oznacza to rozszerzenie wykazu również o określone rozwiązania z obszaru zaawansowanego przetwarzania danych.
Aktualizacja obejmuje jednocześnie zmiany wybranych parametrów kontrolnych, a także modyfikacje części definicji technicznych i opisów stosowanych w unijnym wykazie.
Enkodery i kompozyty
Zmiany wykraczają poza sektor półprzewodników. Do listy dodano również obrotowe enkodery wykorzystujące indukcyjną technologię detekcji.
Kontrolą zostaną objęte także kompozyty o osnowie ceramicznej (Ceramic Matrix Composites, CMC) wzmacniane mullitem, przeznaczone do zastosowań wysokotemperaturowych.
Kolejna grupa obejmuje urządzenia do wytwarzania przyrostowego materiałów energetycznych oraz sprzęt do chemicznego osadzania z fazy gazowej (Chemical Vapour Deposition, CVD), wykorzystywany do produkcji włókien z węglika krzemu (SiC).
Technologie dla turbin
Na zaktualizowanej liście znalazły się również technologie związane z rozwojem sprężarek osiowych stosowanych w silnikach turbin gazowych.
Zmianom w zakresie konkretnych produktów i technologii towarzyszy aktualizacja części parametrów, definicji oraz opisów technicznych wykorzystywanych przy kwalifikowaniu pozycji podlegających kontroli eksportowej.
Wspólne zasady kontroli
Kontrola eksportu produktów podwójnego zastosowania w Unii Europejskiej opiera się na wspólnej liście obowiązującej we wszystkich państwach członkowskich. Wykaz stanowi załącznik I do rozporządzenia UE dotyczącego produktów podwójnego zastosowania i jest zazwyczaj aktualizowany co najmniej raz w roku w drodze aktu delegowanego.
Zmiany są przygotowywane na podstawie decyzji oraz zobowiązań podejmowanych w ramach międzynarodowych systemów nieproliferacji i kontroli eksportu.
Zaktualizowana lista zacznie obowiązywać po publikacji rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wcześniej dokument przejdzie standardowy, dwumiesięczny okres kontroli ze strony Rady Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.
Źródło: European Commission
