Urządzenia technologiczne do produkcji elektroniki

Klientami na urządzenia technologiczne są głównie firmy EMS i producenci elektroniki z własnym parkiem maszynowym. Firmy kontraktowe obsługują klientów z różnych branż, także z tych mało związanych z elektroniką klasyczną. Współpracują z klientami z zagranicy i nowo powstającymi startupami, dla których są działem produkcyjnym. Z uwagi na takie uwarunkowania firmy EMS mają relatywnie dużo sprzętu i urządzeń pomocniczych. Z reguły jest to kilka linii po to, aby zapewnić szybką realizację zleceń różnego typu. Z kolei dla firm OEM własne zaplecze produkcyjne jest uznawane za ważny atut zapewnienia jakości i elastyczności oraz nierzadko jest ono wymieniane jako sposób na poprawę tempa i możliwości rozwoju produktów własnych. Razem jest to relatywnie duża grupa przedsiębiorstw, które tworzą fundamenty do rozwoju innowacyjności krajowej elektroniki.

Posłuchaj
00:00

W ostatniej dekadzie koniunktura zawsze sprzyjała branży elektronicznej, a kryzysy w dużej mierze ją wzmacniały zamiast osłabić. Nawet ogólnoświatowe kłopoty gospodarcze powodowały napływ do Polski zleceń montażowych z Europy Zachodniej i Skandynawii, bo nasze firmy EMS są tańsze i jednocześnie mają niezłe kompetencje techniczne nieodbiegające od firm działających na tamtejszych rynkach. Niemniej czy z pandemią finalnie będzie podobnie? Na ocenę związanych z nią niedoborów komponentów i wzrostu cen jeszcze jest niestety odrobinę za wcześnie. Wiadomo, że negatywny wpływ na sektor produkcji elektroniki jest odczuwalny i przekłada się na gorszą zyskowność, mniejsze obroty oraz możliwości inwestycyjne, ale nie wiemy jeszcze, czy wpływ koronawirusa na krajowych przedsiębiorców okaże się większy niż w innych krajach. Do tej pory zawsze problemy dotykały nas w ograniczonym stopniu, gdyż złe warunki wymuszały migrację zleceń na wschód. Jest duża szansa na to, że tak się stanie w ramach zwiększającej się w firmach troski o minimalizację ryzyka, a to powinno dać pozytywny impuls inwestycyjny w zakresie urządzeń. Produkcja blisko rynków zbytu oraz zapasy komponentów na mniej więcej pół roku stają się powoli paradygmatem branży elektroniki na najbliższe lata, dlatego można zakładać, że nasz rynek będzie jeszcze bardziej preferowany przez producentów zagranicznych i z dołka pandemicznego jednak wyjdziemy z tarczą. Wojna w Ukrainie jest kolejną niewiadomą i problemem, który komplikuje logistykę, możliwość prognozowania i może spowodować nasilenie się problemów wtórnych wywołanych przez braki podzespołów. Ale na razie nie ma dostępnych danych na ten temat poza przypuszczeniami.

Automatyzacja remedium na braki kadrowe

Szybki rozwój elektroniki, w tym branży EMS i spora liczba firm, które mają własne działy produkcyjne i linie SMT, powodują, że coraz trudniej na rynku o specjalistów niezbędnych do obsługi parku maszynowego. Brakuje głównie średniego personelu technicznego, który rozumie procesy produkcyjne i ich znaczenie dla zapewnienia jakości. Produkcja elektroniki i procesy związane z montażem podzespołów nie są proste. O jakości, którą wszyscy są zainteresowani, decyduje wiele szczegółów, stąd trzeba znać się na technologii produkcji, elektronice, mechanice a czasem też na fizyce i chemii. Specjalistów takich nie ma wielu i zagadnienia kadrowe stają się coraz ważniejszym czynnikiem determinującym rozwój.

Oczekiwania klientów w stosunku do kupowanych urządzeń #1
 
Wspólnym mianownikiem większości inwestycji w rozwój parku maszynowego producentów elektroniki jest zapewnienie niskich kosztów przy zachowaniu wysokiej jakości usług produkcyjnych oraz w dalszej kolejności możliwość rozwoju biznesu w przyszłości. W tym roku niższe koszty przeniosły się z trzeciej pozycji na pierwszą, co sugeruje, że aspekt finansowy staje się coraz bardziej istotny. Jest to znak, że wzrost cen materiałów, energii, podatków, walut oraz "nowy ład" zmuszają do weryfikacji biznesu pod kątem rentowności.

Wyjściem z wielu problemów kadrowych jest większa automatyzacja, gdyż pozwala ona pogodzić wiele przeciwności, a więc dużą wydajność z precyzją działania i brakiem błędów oraz niskimi kosztami produkcji i uwolnić się od wielu opłat stałych w sytuacji, gdy działalność jest sezonowa. Kolejnym powiązanym zjawiskiem do problemów z personelem jest wzrost zainteresowania producentów elektroniki urządzeniami technologicznymi o uniwersalnej i prostej konstrukcji i oprogramowaniu. Wiele nowości wchodzących na rynek ma interfejs użytkownika ukierunkowany na szybkie i łatwe przygotowanie do pracy oraz zapewniający działanie przy minimalnym nadzorze. W ten sposób inwestycja w nową platformę technologiczną może stać się w jakiejś części remedium na problemy kadrowe.

Mirosław Rozwadowski


prezes zarządu CPS-IEP

  • Jakie główne cele chcą osiągnąć klienci, inwestując w sprzęt technologiczny?

Przydatność w poprawie kontroli jakości produkcji, zastąpienie pracy ludzi, przy czym wspólnym mianownikiem jest poprawa wydajności i jakości produkcji oraz obniżenie kosztów eksploatacji. Przykładem mogą być testery optyczne oraz funkcjonalne typu fly-probe, w które obecnie wiele firm się wyposaża.

  • Co jest ważne w handlu takimi produktami? Jakim czynnikiem jest cena?

Obecnie cena zakupu ma drugorzędne znaczenie, gdyż nie przekłada się na późniejsze koszty eksploatacji, co jak uczy doświadczenie największych klientów, ma wpływ na koszty produkcji. Można powiedzieć, że im droższe urządzenie w zakupie, tym tańsze w późniejszej eksploatacji. To jest zrozumiałe – im bardziej zaawansowane urządzenia, tym lepiej i dłużej będą służyły.

  • Kto kupuje najwięcej sprzętu produkcyjnego w Polsce?

Największe branże to motoryzacja, lotnictwo i medycyna, a w ostatnich miesiącach także przemysł zbrojeniowy.

  • Jakie są największe problemy i bolączki w tym sektorze rynku?

To długi czas oczekiwania od momentu zamówienia do realizacji, który niestety wydłuża się z powodu kiepskiej dostępności chipów i problemów z transportem. Całe szczęście wydaje się, że jeśli chodzi o koronawirusa, to największe problemy mamy już za sobą. Powstał kolejny problem spowodowany wojną. Jak na razie największą bolączką jest logistyka, ale jak będzie w kolejnych tygodniach, tego nie wiemy, zapewne czeka nas dalszy wzrost kosztów produkcji, inflacja, przestoje i spadek wartości złotówki.

Problem z dostępnością komponentów jest znaczący i dokuczliwy

Rynek urządzeń technologicznych, jak każdy inny sektor elektroniki, cały czas jeszcze cierpi na skutek trwającej pandemii. Na skutek licznych trudności z dostępem do podzespołów elektronicznych wiele projektów zakupu nowych maszyn i inwestycji w rozwój parku maszynowego zostało wstrzymanych lub opóźnionych, a skala planowanych inwestycji także została w wielu przypadkach ograniczona. Produkować trzeba mieć dla kogo, a skoro w branży komponentów sytuacja jest daleka od normalności, a znaczna część z produkowanych urządzeń przeznaczona było na eksport, musi to odciskać negatywne piętno na dostawcach urządzeń.

Ocena warunków panujących na rynku urządzeń do produkcji elektroniki w 2021 roku #2
 
Mimo cały czas trwającej pandemii, problemów z dostępnością i innych utrudnień dla biznesu, prawie połowa pytanych oceniła warunki na rynku urządzeń i usług do produkcji elektroniki jako dobre. 16% ankietowanych postrzega ubiegły rok jako bardzo dobry, a 35% (tj. co trzecia firma) jako zadowalający. Taka ocena, w której ponad połowa odpowiedzi związana jest z pozytywnymi opiniami, to oczywiście dobry wynik, który pokazuje, że nawet jeśli firmy elektroniczne w tym okresie nie pracowały jeszcze pełną parą, bo miały problemy z dostępnością podzespołów, to jednak inwestycje były realizowane. W stosunku do naszego poprzedniego zestawienia z 2020 roku ocena pokazana na wykresie ma słabszą wymowę, gdyż pole niebieskie jest większe o 25%, pojawiły się też 3-procentowe wskazania na warunki kiepskie.
Jaka jest aktualna koniunktura na rynku urządzeń? #3
 
Jaka jest aktualna koniunktura na rynku urządzeń? Aktualna ocena sytuacji na rynku urządzeń do produkcji elektroniki przez połowę ankietowanych oceniona została jako dobra, a 11% było nawet zdania, że jest bardzo dobra. Niemniej w stosunku do oceny ubiegłego roku pokazanej na drugim wykresie przybyło odpowiedzi negatywnych, które zapewne są pokłosiem niedostępności komponentów, rosnących kosztów logistyki oraz wojny w Ukrainie. Co więcej, problemy wywołane agresją Rosji nie są jeszcze dobrze odzwierciedlone na wykresie, gdyż nasze badanie ankietowe realizowaliśmy w pierwszych dniach marca. Trudno też przypuszczać w końcu marca, jaki będzie ten wpływ, gdyż stopień zaangażowania krajowych firm w działalność na rynkach wschodnich jest różna, kursy walut cały czas się zmieniają, a sytuacja nadal jest daleka od stabilizacji.

Braki podzespołów oznaczają coraz wyższe koszty materiałów. Podwyżki cen prądu, podatków i zatrudnienia razem z infl acją zmusiły wielu producentów elektroniki do wnikliwego przyjrzenia się ponoszonym kosztom, opłacalności działalności i innym aspektom ekonomicznym. Skoro zarobki są mniejsze, tak samo jak marże handlowe, to oznacza, że na inwestycje też zostaje niestety mniej funduszy.

Podrożał też transport i to znacząco, a dodatkowo czas spedycji się wydłużył, bo brakuje kontenerów, obsady pracowniczej w portach, a w przypadku transportu lotniczego w grę wchodzą ograniczenia związane z pandemią oraz wojną w Ukrainie. W przypadku urządzeń do produkcji transport lotniczy dotyczy głównie części zamiennych do serwisu, maszyny są przewożone drogą lądową z uwagi na ciężar i wymiary. Obojętnie którą drogą będzie realizowana spedycja, ceny frachtu są znacznie wyższe niż w 2019 roku.

Andrzej Czarnecki


APCom

  • Co istotnego zmienia się w technologii produkcji?

Sporo dzieje się w zakresie procesów zalewania i lakierowania. Takie procesy dotyczą głównie przetwarzania materiałów 1- i 2-składnikowych. Technologia tutaj jest dość dojrzała i na bardzo spektakularne zmiany raczej nie ma co liczyć. Jedną z nowinek wartych podkreślenia, które nie są jeszcze bardzo rozpowszechnione, jest możliwość stosowania materiałów 2-składnikowych jako powłoki w procesie lakierowania (conformal coating). Zastosowanie tej technologii wymusza użycie nieco bardziej złożonego sprzętu do nanoszenia materiału ciekłego, ale poprawia proces utwardzania. Dotychczas proces ten był najczęściej przeprowadzany np. w postaci odparowania rozpuszczalników. Taki materiał niejednokrotnie nakłada na użytkownika obowiązek zainteresowania się procesem odprowadzania frakcji lotnej i ewentualnej kontroli poziomu emisji rozpuszczalników. Materiał 2-składnikowy, który utwardza się bez udziału czynników zewnętrznych, nie wymaga dodatkowych instalacji.

  • Jak zmieniają się wymagania klientów w stosunku do dostawcy?

W trakcie wyboru sprzętu, a docelowo sprzedaży, wsparcie techniczne powinno obejmować możliwie szeroki zakres konsultacji. Na pierwotnym etapie pojawiają się proste pytania w stylu "co i jak działa?". Podczas rozmów z potencjalnym użytkownikiem głównym zadaniem jest pozyskanie maksimum wiedzy o planowanym procesie. Jeśli materiał został wybrany, to jego specyfikację można pozyskać od dostawcy. Natomiast przełożenie tej wiedzy na funkcjonalności urządzenia czasami nie jest proste i wymaga nieco głębszej wiedzy i ewentualnych prób dozowania. W takich przypadkach najlepiej jest, aby dostawca urządzeń oferował taką usługę jako element procesu sprzedaży. Wymaga to niestety poważnego zaangażowania obu stron i wiele firm handlowych nie jest zainteresowanych takimi działaniami. Jakiekolwiek próby generują dodatkowe koszty i wydłużają całe przedsięwzięcie. Ponadto przeprowadzenie takich prac często wykracza poza techniczne lub praktyczne możliwości firm handlowych. Ustalenie możliwości i zdolności firmy do przeprowadzenia takich prób jest dobrym wskaźnikiem, jakie będzie późniejsze wymagane wsparcie techniczne.

Znaczący wzrost jakości produkcji w polskich zakładach

Nowe inwestycje w zakresie urządzeń do produkcji elektroniki często wiążą się z poprawą szeroko rozumianej jakości. Firmy EMS i OEM inwestują znaczną część wypracowanych zysków i przykładają dużą wagę do rozwoju posiadanej technologii produkcji w stronę jej większego zaawansowania, powtarzalności, dokładności i precyzji, a także do minimalizacji braków i problemów technicznych powstających przy produkcji, jednym słowem "w jakość". Takie są wymagania klientów krajowych i zagranicznych. Bez dobrej jakości nie da się też uzyskać niskich cen z uwagi na straty w materiałach.

Im bardziej zaawansowana elektronika, mniejsze komponenty, bardziej upakowane ścieżki na płytce, tym zapewnienie jakości staje się trudniejsze, bo proces zaczyna się ocierać o możliwości technologiczne maszyn i parametry graniczne materiałów lub też przestaje zapewniać wystarczającą wydajność. W efekcie konieczne stają się inwestycje w nowszy i tym samym bardziej zaawansowany sprzęt lub staje się niezbędna rozbudowa o kolejną linię technologiczną lub jakiś element z nią związany.

Najważniejsze zjawiska pozytywne dla rozwoju rynku urządzeń technologicznych #4
 
Największe pozytywne znaczenie dla rozwoju rynku ma stały trend poprawy jakości produkcji urządzeń elektronicznych. Za korzystne z punktu widzenia rozwoju zjawisko uznano ponadto coraz większe koszty produkcji w Chinach, które przesuwają próg opłacalności produkcji elektroniki na rzecz Europy Wschodniej, jak również coraz większe znaczenie elektroniki we współczesnej technice oraz intensywną elektronizację branż i produktów, które do niedawna potrafiły się bez niej obyć. Możliwość uzyskania dofinansowania z funduszy rozwojowych UE od lat lokowała się na szczycie zestawień najważniejszych czynników pozytywnie wspierających rozwój rynku, teraz spadła na 4. pozycję, bo dostępność funduszy strukturalnych UE jest już w aktualnym okresie budżetowym znacznie mniejsza.

Kontrola jakości musi być realizowana za pomocą urządzeń AOI, SPI i testów ICT/FCT. Walka o jakość to także traceability. Pod tym pojęciem kryje się możliwość prześledzenia krok po kroku poszczególnych etapów procesu technologicznego. Taki zapis czynności, w połączeniu z parametrami procesu, obsługą, materiałami wykorzystanymi w produkcji (numery partii i produktu), jest podstawowym źródłem danych dla zakładowego systemu kontroli jakości, pozwalając w kolejnym kroku na doskonalenie procesu. Elementem jakości jest też zwiększająca się popularność lakierowania płytek dla poprawy odporności środowiskowej, w tym tworzenia pokryć selektywnych oraz urządzeń do przechowywania podzespołów w kontrolowanej atmosferze. Standardem jest przestrzeganie norm i stosowanie się do standardów IPC. To wszystko są atrybuty zaawansowania technologicznego i jakości w produkcji, które dopiero wdrożone razem są w stanie przynieść pożądany efekt.

Ważne i poszukiwane produkty z punktu widzenia rozwoju #5
 
Ważne i aktualnie poszukiwane na rynku produkty to, jak wynika z powyższego zestawienia roboty i sprzęt do lutowania selektywnego. Oba zagadnienia wiążą się z montażem elementów przewlekanych w sposób automatyczny, co pokazuje, że branża produkcji elektroniki dokonuje kolejnego skoku automatyzacji rozumianej jako eliminacja pracy ręcznej przy układaniu komponentów THT, dużych elementów niedostępnych w wersjach SMD oraz przy montażu mechanicznym. Magazyny dla podzespołów kilka lat temu były notowane na wykresie wysoko, dzisiaj ustąpiły miejsca sprzętowi do lakierowania i zalewania płytek.

Dla rynku urządzeń produkcyjnych zapewnienie jakości to wielowymiarowy aspekt, niemniej można czasem odnieść wrażenie, że inwestycje mają charakter fal, np. w AOI, w magazyny elementów z kontrolowaną atmosferą, sprzęt do prototypowania i produkcji małoseryjnej, a w ostatnim okresie w automatyzację montażu ręcznego i roboty.

Marcin Nakonieczny


doradca techniczno-handlowy, Grupa Renex

  • Czego dziś oczekują klienci od dostawcy?

Klienci oczekują przede wszystkim kompleksowego podejścia, które nie kończy się jedynie na prostej interakcji potrzeba–sprzedaż, ale skupia się na doradztwie przy wyborze sprzętu, prezentacji, testach urządzeń w siedzibie klienta oraz pewności serwisu. Wśród wielu podmiotów oferujących sprzęt na rynku decydującą rolę odgrywają te, mogące zapewnić zarówno zaplecze magazynowe i logistyczne towarów, jak również posiadające przestrzeń i kadrę do szkoleń na temat coraz bardziej zaawansowanych technicznie produktów.

  • Wojna na Ukrainie – co ona zmienia w Waszym biznesie?

Trend przenoszenia szeroko pojętej produkcji elektroniki do Europy – zauważalny już od dłuższego czasu, a zintensyfikowany przez covidową rzeczywistość przerwanych łańcuchów dostaw – będzie się umacniał. Świadczą o tym m.in. zapowiadane inwestycje przez dużych graczy na rynku, ale również plany zakupowe mniejszych klientów – podejmujących decyzje rozpoczęcia własnej produkcji/montażu – korzystających wcześniej z importu usług. Kluczowa jest tutaj stabilność i przewidywalność sytuacji – i choć dzisiejsza sytuacja za naszą wschodnią granicą i jej dynamika nie pozwala na jakiekolwiek prognozowanie – wśród naszych klientów nie zauważamy tendencji hamujących inwestycje. Potwierdza to również wyjątkowo duże w ostatnim czasie zainteresowanie naszymi szkoleniami zarówno IPC, jak i autorskimi

Robotyzacja

Zapewne w kolejnych latach do hasła jakość dołączy robotyzacja. Dotyczy to głównie procesów realizowanych ręcznie, a więc montażu dużych elementów, złączy, transformatorów, ekranów, podzespołów mocy, wyświetlaczy lub komponentów, które nie są dostępne jako SMD lub nie mogą być lutowane w piecu. Nawet gdyby ich montaż SMT był możliwy, bo automaty dokonują dzisiaj cudów, to i tak z punktu widzenia trwałości jest on za delikatny. Stąd każdy producent musi montować i utrzymywać stanowiska pracy ręcznej.

Ocena problemów wywołanych przez długie czasy dostaw #6
 
Od ponad roku rynek elektroniki zmaga się z niedostępnością podzespołów elektronicznych i długimi czasami dostaw, które zmuszają firmy OEM do weryfikacji wielu planów rozwojowych. Wydłużające się czasy dostaw wywołują też wzrost cen materiałów i podzespołów, co dodatkowo psuje im biznes. Jak widzimy z danych pokazanych na wykresie, dla ponad połowy ankietowanych problemy z zaopatrzeniem są utrudnieniem, niemniej ocenianym jako niewielkie. Na dostawców urządzeń sytuacja ta oddziałuje negatywnie w sposób pośredni, a więc ich klienci (producenci elektroniki) mają problemy oraz muszą przesuwać w czasie projekty inwestycyjne.

Robot jest w stanie takie elementy montować i lutować podobnie jak człowiek. Może skręcać obudowy, przenosić płytki ze stanowiska na stanowisko, montować wiązki kablowe. Robot się nie męczy, nie popełnia błędów i pracuje 24/7. Nawet jeśli jest jeszcze drogi, to inwestycja ta szybko może się zamortyzować, bo koszty działalności cały czas się zwiększają, elementy są coraz mniejsze, a oczy takie same. Wraz z upływem czasu i rozwojem rynku roboty stają się coraz bardziej dostępne i w aspekcie całkowitych kosztów posiadania tańsze. Urządzenia te w działaniu przypominają człowieka z jedną ręką, którą trzyma lutownicę, wkrętak lub chwytak. Nowe konstrukcje, tzw. współpracujące (coboty), nie wymagają tworzenia specjalnych stref bezpieczeństwa oddzielających ich od ludzi. Jest to mały sprzęt, który można postawić na stole, dzięki temu są bardzo wygodne. W ostatnich latach takich robotów pojawiło się na rynku bardzo wiele, na skutek konkurencji i rosnącego rynku ceny przestały być szokująco duże. Integrację w procesie ułatwia też oprogramowanie, które nie wymaga specjalnych umiejętności ani też poświęcenia wiele czasu. Jak wynika z naszego badania ankietowego i danych pokazanych na wykresie, branża produkcji elektroniki traktuje roboty jako atrakcyjną propozycję rozwoju technologicznego.

Epidemia koronawirusa a nasz biznes #7
 
Od dwóch lat przy okazji wysyłania naszych ankiet pytamy firmy o to, jaki wpływ na ich biznes ma pandemia, po to, aby w większej perspektywie poznać skalę problemów w jakich wszyscy tkwimy. Jak widzimy z wykresu, głosy rozłożyły się mniej więcej jednakowo i ponad połowa wskazań sygnalizuje spadki. One są wynikiem tego, że brakuje komponentów, projekty są przekładane, opóźniane lub zawieszane do momentu, aż uda się skompletować części. Na dodatek ceny podzespołów wzrosły, co zmusza producentów do rekalkulacji opłacalności. Zapewne w przypadku inwestycji w rozbudowę parku maszynowego też dochodzi do opóźnień i przekładania projektów. Branża długo czekała na koniec pandemii, niedawno doczekała się przesilenia na rynku dostaw komponentów elektronicznych, po czym wybuchła wojna.

Robot jest w stanie takie elementy montować i lutować podobnie jak człowiek. Może skręcać obudowy, przenosić płytki ze stanowiska na stanowisko, montować wiązki kablowe. Robot się nie męczy, nie popełnia błędów i pracuje 24/7. Nawet jeśli jest jeszcze drogi, to inwestycja ta szybko może się zamortyzować, bo koszty działalności cały czas się zwiększają, elementy są coraz mniejsze, a oczy takie same. Wraz z upływem czasu i rozwojem rynku roboty stają się coraz bardziej dostępne i w aspekcie całkowitych kosztów posiadania tańsze. Urządzenia te w działaniu przypominają człowieka z jedną ręką, którą trzyma lutownicę, wkrętak lub chwytak. Nowe konstrukcje, tzw. współpracujące (coboty), nie wymagają tworzenia specjalnych stref bezpieczeństwa oddzielających ich od ludzi. Jest to mały sprzęt, który można postawić na stole, dzięki temu są bardzo wygodne. W ostatnich latach takich robotów pojawiło się na rynku bardzo wiele, na skutek konkurencji i rosnącego rynku ceny przestały być szokująco duże. Integrację w procesie ułatwia też oprogramowanie, które nie wymaga specjalnych umiejętności ani też poświęcenia wiele czasu. Jak wynika z naszego badania ankietowego i danych pokazanych na wykresie, branża produkcji elektroniki traktuje roboty jako atrakcyjną propozycję rozwoju technologicznego.

Nawet jeśli robotyzacja nie przebije się na rynek ceną niższą od pracy ludzi, to dostanie się tam w ramach zapewnienia jakości.

Klaudia Burawska


Cleanproject

  • Jakim czynnikiem jest cena na rynku urządzeń technologicznych?

Cena jest jednym z podstawowych wyznaczników zakupowych i dostawcy muszą dbać o to, by produkt był osadzony w realiach rynku. Nie jest to jednak na pewno jedyny element, na podstawie którego klienci dokonują zakupu. Ponieważ procesy produkcyjne stają się coraz bardziej zaawansowane, to i urządzenia produkcyjne oraz wyposażenie dobierane jest coraz uważniej. To, co było dla wielu firm zmorą, tj. konkurencja z bardzo tanimi produktami azjatyckimi o mizernej jakości i niepewnych parametrach, odchodzi w przeszłość. Oczywiście pandemia także przyśpieszyła ten proces. Dziś większość klientów zwraca uwagę na stosunek jakości i możliwości do ceny, terminy dostaw, gwarancję, serwis i certyfikację.

  • Jaka jest rola wsparcia technicznego w sprzedaży?

Moim zdaniem jest ona kluczowa i wielu klientów zauważa, że ustalenie, jakiego dokładnie sprzętu, wyposażenia i elementów eksploatacyjnych potrzebują w procesie, a także uzgodnienie bufora dostaw, wartości serwisu czy dostępności do części zamiennych, przynosi więcej korzyść niż tylko zapytanie o produkt i porównanie cen.

Nawet sprzedaż stosunkowo prostych produktów, jak np. ściereczki ESD czy rękawiczki, wymaga uzgodnień, dostarczenia próbek itp. Błędne wybory to nie tylko produkt, który nie spełni oczekiwań, ale także wielokrotnie wybór rozwiązania, które negatywnie wpłynie na proces produkcyjny. Najczęściej więc bez wsparcia technicznego racjonalne określenie potrzeb i wybór nie są możliwe. Nie wspominam już o serwisie i obsłudze posprzedażowej, których wartość doceni każdy.

Coraz więcej sprzętu w halach

Z uwagi na wzrost zaawansowania procesów, zapewnienie jakości, wymóg zapewnienia elastyczności procesów produkcyjnych, w halach produkcyjnych znajduje się coraz więcej maszyn. Poza sitodrukarką do pasty, automatem do układania i piecem, regułą jest stanowisko inspekcji pasty i kontroli optycznej płytek po montażu, tester funkcjonalny. Poza piecem rozpływowym pojawia się fala selektywna. Przy większej skali działania park maszynowy wzbogacany jest o urządzenie do wycinania szablonów do nakładania pasty lutowniczej, o maszyny do mycia płytek, zautomatyzowane programatory chipów oraz systemy do liczenia komponentów. W halach są ponadto szafy z kontrolowanymi wewnątrz warunkami środowiskowymi do przechowywania elementów, czasem pojawia się inspekcja rentgenowska, są urządzenia do zalewania, lakierowania płytek. Coraz więcej firm ma dwie linie produkcyjne do zapewnienia elastyczności realizacji zleceń dużych i małych bez przerywania produkcji, wykonywania prototypów lub z uwagi na to, aby zapewnić dużą wydajność i przepustowość.

Najważniejsze czynniki negatywne dla rynku urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki #8
 
Największym problemem rynku urządzeń do produkcji elektroniki są długie czasy dostaw. Obojętnie czy chodzi o podzespoły elektroniczne, czy też maszyny produkcyjne, problem jest taki sam i dokucza wszystkim. Bo jeśli nawet jakaś firma nie ma z logistyką problemu, a oferowane przez nią produkty są dostępne, to mimo to jej klienci borykający się z opóźnieniami mogą z konieczności redukować zamówienia, opóźniać inwestycje i kasować projekty. Pozostałe czynniki pokazane na wykresie mają już mniejsze znaczenie, ale jak widzimy, nadal te powiązane z pandemią notowane są wysoko.

Szczęśliwie dla dostawców urządzeń park maszynowy nigdy nie jest czymś skończonym. Zawsze coś trzeba uzupełnić, wymienić lub zmodernizować, a inwestycje mają charakter praktycznie ciągły, nawet jeśli zakupy są rozciągnięte w czasie.

Roman Janasik


prezes zarządu Printed Circuit Board Technology

  • Jakie wyzwania dla biznesu tworzy dzisiaj rynek?

Aby sprostać oczekiwaniom współczesnego rynku, kluczowe jest zapewnienie najwyższej jakości obsługi klienta, doskonałych jakościowo produktów, płynnych dostaw i przede wszystkim stabilnych cen. Niestety, ostatnie kilka lat było dosyć nieprzewidywalne. Od końca roku 2020 nastąpił drastyczny wzrost cen materiału bazowego do produkcji płytek drukowanych (przynajmniej o 100%), a także past lutowniczych, farb i lakierów ochronnych. W górę poszły również ceny za transport kontenerowy (o 300%), nie wspominając o transporcie lądowym, który dodatkowo wydłużył czas dostaw o dodatkowe 50%. Powody tych kłopotów są różnorodne, jednak główną przyczyną jest pandemia koronawirusa, która wysoce nadwyrężyła łańcuchy dostaw.

Ze względu na światową recesję produkcja półprzewodników została w ubiegłych latach mocno ograniczona, przez co my, przedsiębiorcy, nie jesteśmy w stanie przewidzieć ani zagwarantować, po jakich cenach będziemy mogli sprzedać swoje produkty w przyszłości oraz jaka będzie wysokość kosztów, które będziemy ponosić. Jest to ciężki okres i aby utrzymać i zadowolić klienta, przedsiębiorca naprawdę musi się napracować.

  • Wojna w Ukrainie – co ona zmienia w Waszym biznesie?

Jesteśmy firmą, która ma grupę odbiorców na wschodnim rynku i wojna w Ukrainie zmusiła nas do wstrzymania eksportu w te rejony. Dotarły do nas informacje od naszych tamtejszych klientów, że ze względów bezpieczeństwa czasowo zawieszają działalność swoich zakładów. Realizacja zamówień na Białoruś również jest niemożliwa. Zdecydowaliśmy się także na zawieszenie współpracy w tym regionie ze względu na fakt, iż niektóre materiały do produkcji elektroniki, dzięki swoim właściwościom, mogłyby być wykorzystane w tzw. technologii podwójnego zastosowania. Zamrożone na tę chwilę kontakty biznesowe ze wschodnimi partnerami, zerwane łańcuchy dostaw, poprzez które dostarczane były towary, to tylko niektóre z niedogodności, jakie w ostatnich tygodniach wpływają również na utratę przychodów firmy. Co prawda rynek wschodni nie jest głównym źródłem zarobku w naszej firmie, jednak zmiana płynności finansowej jest odczuwalna.

Wsparcie techniczne

Wsparcie techniczne i pomoc ze strony dostawcy jest coraz ważniejsze, gdyż orientacja na rynku, w którym jest wiele marek produktów, mnóstwo rozwiązań technicznych, technologii oraz metod rozwiązywania problemów z procesem produkcji, nie jest łatwa. Z reguły firmy potrafią wskazać problem do rozwiązania, np. wąskie gardło w produkcji lub brak powtarzalności. Na podstawie tego dostawcy przedstawiają koncepcję rozwiązania w oparciu na swoim doświadczeniu i wiedzy oraz ew. po wsparciu się kompetencjami producenta, którego reprezentują.

Ocena stopnia specjalizacji dostawców urządzeń #9
 
Ponad jedna trzecia firm wymienionych w tym zestawieniu specjalizuje się w dostawach urządzeń do produkcji elektroniki, czyli są one dla niej najważniejsze. Dla kolejnej jednej trzeciej nadal są to produkty ważne, niemniej już nie kluczowe. To dość duży procent w porównaniu z innymi sektorami rynku elektroniki, w tym z większością sektorów dystrybucji komponentów omawianych przez nas w "Elektroniku", co potwierdza duże znaczenie usług produkcji na zlecenie w Polsce, zainteresowanie producentów OEM jakością produktów za pomocą m.in. rozwoju parku maszynowego.
Ocena potencjału biznesowego maszyn do produkcji #10
 
Niezmiennie od lat producenci elektroniki poszukują urządzeń, które są w stanie poprawić jakość realizowanych procesów oraz ich wydajność. Automatyzacja jest naturalnym i najważniejszym środkiem technicznym, który jest w stanie spełnić jednocześnie oba te kryteria, dlatego na szczycie zestawienia znalazły się (kolejny raz) roboty, automaty do montażu elementów, a w dalszej kolejności sprzęt do lutowania (selektywnego). Braki pracowników, rosnące koszty działalności również mogą być postrzegane jako czynniki napędowe dla automatyzacji. Ostatnim czynnikiem sprzyjającym automatyzacji produkcji jest rozwój technologii, który poprzez postępującą miniaturyzację, coraz większą wrażliwość mechaniczną i środowiskową układów na płytkach drukowanych, i zmusza do ograniczenia pracy ludzkiej.

Wskazuje to, że znaczenie wyboru dostawcy i tego, jaki poziom merytoryczny on reprezentuje, jest w tytułowym obszarze techniki czynnikiem pierwszorzędnym. Jednocześnie dobór produktu to skomplikowane wielowariantowe zagadnienie, w którym trzeba rozważyć wiele czynników nie tylko związanych z daną maszyną, ale całym środowiskiem produkcyjnym, obecnym stanem posiadania oraz możliwościami finansowymi inwestora. Do tego dochodzą zagadnienia przyszłego wykorzystania, możliwości rozbudowy, dopasowania do innych zadań, a także kwestie utrzymania maszyn w ruchu (a więc koszty serwisu i dostępność części zamiennych). Takich problemów jest bardzo dużo, stąd w praktyce dobór maszyny bazuje na wiedzy, kompetencjach i rzetelności dostawcy. Z tych przyczyn nie jest to działalność dla przypadkowych osób i firm, bo do sukcesu firmy te dochodzą latami. Z tego też powodu zmiany w krajobrazie firm są bardzo niewielkie, żeby nie powiedzieć, że w praktyce żadne.

Paweł Szumny


wiceprezes zarządu w firmie PB Technik

  • Jakie są najważniejsze cechy brane pod uwagę przy kupnie sprzętu technologicznego?

Jednym z najważniejszych zagadnień przy wyborze sprzętu jest wybór właściwego partnera biznesowego (dostawcy sprzętu), posiadającego szerokie kompetencje w zakresie oferowanych rozwiązań oraz dobrze zorganizowany i lokalny serwis. Ponadto takiego, który będzie miał na tyle szerokie portfolio produktowe, które pozwoli na dobór kompleksowego i odpowiedniego dla danej produkcji.

  • Jakie nowości pojawiają się obecnie na rynku i warto je dostrzec?

Coraz wyższe wymagania i wyzwania, przed którymi stają firmy produkcyjne, sprawiają, że dokonują one transformacji w kierunku Przemysłu 4.0. Nie chodzi już wyłącznie o pojedyncze urządzenia czy nawet linie technologiczne, a wręcz o całe zakłady produkcyjne. Automatyzacja procesów, które były do tej pory wykonywane przez ludzi, zaczyna być na porządku dziennym. Dodatkowo możliwości integracji programowej poszczególnych etapów produkcji w połączeniu z systemem śledzenia produkcji (traceability) i integracją z systemem ERP/MES sprawiają, że klienci, którzy zdecydowali się na rozwój w tym kierunku będą bardziej uniezależnieni np. od sytuacji na rynku pracy czy zaburzeń w łańcuchu dostaw.

  • Jaka jest rola wsparcia technicznego w sprzedaży?

Wsparcie techniczne jest niezwykle ważne nie tylko w przypadku nowo powstałych firm, ale też firm istniejących na rynku od lat. Dostawca sprzętu postrzegany jest jako ekspert w swojej dziedzinie, mający dostęp do najnowszych technologii, dlatego wsparcie techniczne w doborze, a później instalacji i odpowiednim przeszkoleniu z obsługi jest doceniane przez klientów. Dlatego dobrze zorganizowany i przeszkolony serwis jest niejednokrotnie kluczem do nawiązania długofalowych i partnerskich relacji z klientami.

Trudniej o wsparcie z UE

W nowym okresie budżetowym UE trudniej otrzymać środki pomocowe na inwestycje. Do 2020 roku było całkiem nieźle, bo wsparcie, jakie niosły ze sobą fundusze strukturalne, miało formę dotacji bezzwrotnej. Aktualnie, z nowym okresem budżetowym UE, dostęp do środków unijnych jest trudniejszy, bo inwestycja musi wpisać się w regionalne lub krajowe strategie rozwoju i spełniać kryteria tzw. inteligentnych specjalizacji. Co więcej, pomoc zwrotna, czyli pożyczki, kredyty nie są już tak atrakcyjne dla przedsiębiorstw.

Ariel Łukaszewski


właściciel SMT-TECH

  • Jakie nowości rynku urządzeń do produkcji elektroniki są na topie?

Na pewno dużą nowością cały czas na naszym rynku jest możliwość wynajmowania maszyn produkcyjnych. Ta forma rozwijania parku maszynowego z roku na rok zyskuje coraz większą akceptację klientów. Przede wszystkim ze względu na mniejsze zaangażowania własnych środków finansowych w fazie początkowej oraz ewentualną możliwość wymiany sprzętu na nowocześniejszy wraz z rozwojem rynku bez zwiększania obciążenia finansowego firmy. Z punktu widzenia technologicznego trudno zaplanować z góry zmiany, które będzie trzeba wykonać w parku maszynowym w kolejnych latach, a tym bardziej zdecydować się dziś na zakup urządzenia, które za 5 lat będzie musiało im sprostać. Przy opcji najmu skupiamy się na zaspokojeniu potrzeb na dziś, mając świadomość, że praktycznie w każdym momencie mamy możliwość zmodernizowania naszego parku maszynowego do aktualnych potrzeb.

  • Jaka jest rola wsparcia technicznego w sprzedaży?

Na dzień dzisiejszy wsparcie techniczne to praktycznie jedno z kluczowych zagadnień podczas pierwszych spotkań z klientami. Wynika to przede wszystkim z faktu, że coraz rzadziej spotyka się firmy, w których pracownicy pracują na danym stanowisku przez dłuższy okres. Duże rotacje personelu w firmach produkcyjnych są bardzo często powodem podpisywania stałych umów serwisowych na wykonywanie okresowych przeglądów urządzeń przez wykwalifikowany serwis. Ten rodzaj wsparcia jest bardzo często połączony dodatkowo z regularnym doszkalaniem personelu obsługującego urządzenia. Firmom decydującym się na zakup nowych urządzeń daje to pewność stabilnej produkcji oraz uniezależnienia się od wahań jakości procesu spowodowanych czynnikiem ludzkim.

Nowości

W zakresie sprzętu technologicznego nowości na rynku pojawia się dużo w stosunku do innych dziedzin, co jest pochodną tego, że generalnie do produkcji potrzeba wielu maszyn. Sprzęt dopasowuje się też do zmian w rynku, na którym coraz większe znaczenie ma produkcja specjalistyczna, mało- i średnioseryjna, a więc taka, w której trzeba często zmieniać to, co jest wytwarzane. Aktualnie w nowościach podkreśla się aspekty serwisowe urządzeń, a więc to, że w ich przypadku eksploatacja jest tańsza, a przestoje mniej dokuczliwe. Jest to wyraźny znak, że krajowy rynek normalnieje, a klienci podchodzą do zakupów racjonalnie, czyli patrzą nie tylko na cenę na fakturze, a na całkowite koszty posiadania. Nowości to także efekt zmian technologicznych, a więc miniaturyzacji urządzeń, coraz mniejszych komponentów, większej złożoności układowej, a także wzrostu znaczenia technologii mobilnych i komunikacji bezprzewodowej.

Najważniejsze cechy ofert brane pod uwagę przy inwestycji w urządzenia do produkcji elektroniki #11
 
W zestawieniu najważniejszych dla klientów cech ofert branych pod uwagę przy kupowaniu urządzeń do produkcji elektroniki cena jest dopiero siódmym w kolejności czynnikiem decyzyjnym. To jest rekord naszych zestawień, bo we wszystkich innych branżach i sektorach jej znaczenie jest większe. W tym przypadku cena postrzegana jest przez pryzmat całkowitych kosztów posiadania, a one dla urządzeń produkcyjnych liczone są w długim okresie, razem z kosztami serwisu i utrzymania w ruchu. W przypadku omawianego sprzętu istotne są kryteria charakteryzujące dojrzałe rynki, a więc jakość parametrów, kompetencje dostawcy i oferowane przez niego wsparcie techniczne. Znakiem obecnych czasów jest wyraźnie większe niż dawniej znaczenie czasu dostawy.
Oczekiwania w stosunku do dostawcy maszyn #12
 
Producenci elektroniki oczekują od dostawców urządzeń produkcyjnych przedstawienia konkurencyjnej oferty handlowej – spełniającej ich wymagania techniczne i akceptowalnej po stronie kosztów. Na drugiej pozycji jest indywidualne podejście do zakupów, gdyż w omawianym obszarze dostawca tylko w małej części jest sprzedawcą produktów – chyba bardziej pasowałoby określenie "konsultant i doradca techniczno-handlowy ds. rozwoju", gdyż lepiej oddaje ono sens pracy tych firm. Na trzeciej pozycji znalazł się serwis i utrzymanie w ruchu maszyn.

Przegląd ofert w tabelach

Zestawienie ilustrujące przegląd ofert poszczególnych firm pokazane zostało w tabeli 1. Kolejne wiersze zawierają sekcje poświęcone montażowi podzespołów, sprzętowi do lutowania, urządzeniom produkcyjnym, sprzętowi do zabezpieczania i lakierowania, kontroli jakości, produkcji wiązek i osprzętowi. W tabeli 2 podajemy dane kontaktowe do dostawców.

 

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród dystrybutorów urządzeń do produkcji elektroniki w Polsce.

Powiązane treści
Maszyna pick and place Juki RS-1R z rewolucyjną głowicą układającą dla Przemysłu 4.0
Linia produkcyjna – nowoczesny sposób zarządzania
Hermetyzacja elektroniki – zakup urządzenia czy zlecenie usługi?
Sprzedaż urządzeń do produkcji półprzewodników rośnie o 44%
Oszczędzaj pieniądze i popraw jakość procesu ze spoiwem LMPA-Q
Produkcja na miejscu – czyli jak firmy reagują na wydarzenia na świecie
PCB Technology – twój dostawca materiałów i urządzeń do produkcji
Moduły termoelektryczne Peltiera
Zobacz więcej w kategorii: Raporty
Komponenty
Dystrybucja podzespołów elektronicznych
Produkcja elektroniki
Oszczędność energii w produkcji elektroniki - materiały i urządzenia
Optoelektronika
Oświetlenie LED
Elektromechanika
Przełączniki, przyciski i klawiatury
Optoelektronika
Wyświetlacze i elektroniczny papier
Elektromechanika
Przekaźniki elektromagnetyczne
Zobacz więcej z tagiem: Produkcja elektroniki
Prezentacje firmowe
Loadpoint - zaawansowane rozwiązania precyzyjnego cięcia dla wymagających branż
Opinie
Analizy procesów i dokumentacja techniczna - tworzyć, czy nie?
Prezentacje firmowe
System obróbki rezystu EVG 120 - przełomowa wydajność w ultrakompaktowym formacie

Jak kompensować moc bierną w małej firmie, by płacić mniej za energię bierną?

Z reguły małej firmy nie stać na zakup automatycznego kompensatora mocy biernej. Niemniej, sytuacja nie jest bez wyjścia i w tym artykule na prostym przykładzie pokazane zostało podejście do rozwiązania problemu mocy biernej.
Zapytania ofertowe
Unikalny branżowy system komunikacji B2B Znajdź produkty i usługi, których potrzebujesz Katalog ponad 7000 firm i 60 tys. produktów