Narzędzia ręczne dla elektroniki. Raport techniczno-rynkowy

Narzędzia ręczne to produkty o charakterze utylitarnym niezbędne na każdym etapie prac w elektronice, prototypowaniu, produkcji, serwisie lub utrzymaniu ruchu, które tworzą niezbędną infrastrukturę dla każdego projektu elektronicznego przez cały czas jego realizacji. W miarę upływu lat narzędzi potrzebnych jest coraz więcej, gdyż postęp techniczny wymusza specjalizację, precyzję oraz potrzebę posiadania szerokiego spektrum wyrobów dobrze dopasowanych do zadań.

Posłuchaj
00:00

Narzędzia muszą dopasowywać się też do ogólnych zmian związanych z miniaturyzacją i rozwojem technologii, wspomagając i umożliwiając takie zmiany oraz zapewniając odpowiedni poziom technologiczny i jakości w produkcji. Ofertę rynku w zakresie narzędzi dla elektroników można określić jako szeroką i różnorodną, skupiającą wiele marek i firm dystrybucyjnych, co wynika w dużej mierze z coraz większej obecności elektroniki w wielu branżach techniki.

Co sprzyja rozwojowi branży?

Rys. 1. Zestawienie obrazujące, jakich narzędzi ręcznych oczekują producenci OEM od dostawców

Po stronie czynników korzystnie wpływających na tempo rozwoju branży narzędzi należy zapisać silny potencjał rynku usług montażu kontraktowego, który skupia w naszym kraju kilkadziesiąt firm usługowych, pracujących w sporej części na zlecenie zagranicznych firm OEM. Eksportowe usługi montażowe z pewnością są silnym impulsem prorozwojowym dla całego krajowego sektora produkcyjnego elektroniki, gdyż wymagania partnerów zagranicznych wymuszają inwestycje w jakościowo dobry sprzęt technologiczny.

W skali kraju branża kontraktowa daje też możliwość rozwoju małym i średnim firmom, zapewniając im dostęp do technologii produkcji wysokiej jakości. Taka sama uwaga dotyczy coraz liczniej powstających małych innowacyjnych mikroprzedsiębiorstw, które od początku swego istnienia bazują w maksymalny sposób na outsourcingu. W wymienionych przypadkach niebagatelnym czynnikiem przesądzającym o rozwoju w takim kierunku są dotacje UE, których celem jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw oraz wsparcie dla nowo powstających firm.

Podobne znaczenie mają inwestycje zagraniczne, dla potrzeb których zapewne w jakiejś części kupuje się narzędzia u dostawców lokalnych. Wynika to z ich specyfiki, a więc tego, że są to wyroby o ograniczonej trwałości, zwykle pełniące funkcję dodatku uzupełniającego większą część biznesu opierającą się na automatyce. Biznesowe znaczenie narzędzi ręcznych można porównać do materiałów eksploatacyjnych, które po prostu trzeba gdzieś kupować lokalnie, gdyż tak jest korzystniej.

Szerokie spektrum zastosowań, wiele branży i odbiorców zaopatrujących się w narzędzia przekłada się na dość duży rynek tych produktów, a szybki rozwój gospodarki i przemysłu, przy jednocześnie ograniczonej trwałości powoduje, że jego chłonność, jak na warunki polskie i specyfikę tych produktów, jest dość duża.

Są też problemy

Rys. 2. Cechy produktów i oferty handlowej w zakresie narzędzi ręcznych i ich znaczenie przy wyborze dostawcy

Największym problemem degradującym relacje na rynku narzędzi ręcznych są tanie i niskiej jakości produkty chińskie. Niewątpliwie konstrukcja większości popularnych szczypiec, cążek, pęset i podobnych utensyliów nie jest wyszukana. Trudno wymyślić też w tej dziedzinie cokolwiek nowego, wyraźnie innego od funkcjonujących wzorów, przez co możliwość technologicznej ucieczki do przodu, jest w tej branży mocno ograniczona.

Pole manewru zawężone jest w zasadzie tylko do wyboru odpowiednich materiałów, dokładności obróbki mechanicznej i kształtu poszczególnych elementów składowych. Takich czynników i funkcjonalności nie widać przy kupowaniu, trudno też ocenić komfort korzystania z narzędzi bez dłuższego okresu korzystania z nich. Te naturalne ograniczenia wykorzystuje wiele tanich firm dalekowschodnich, zalewając rynek produktami, w których liczy się tylko niska cena. Silna konkurencja powoduje też, że poważnych zmian w strukturze rynku, ofercie oraz wśród firm będących na listach dostawców nie widać od lat.

Wprowadzanie innowacji musi się tutaj opierać na powolnej ewolucji i przy umiarkowanych i ograniczonych kosztach nowości, aby nie zaburzyć kruchych relacji panujących pomiędzy dostawcami na rynku. Nowe produkty nie są w stanie zapewnić takiego przyrostu funkcjonalności, aby klienci byli w stanie za nie zapłacić istotnie więcej. O ile konkurencja ze strony dostawców chińskich jest dla opisywanej branży czymś normalnym i naturalnym, o tyle po stronie czynników negatywnie wpływających na tempo rozwoju rynku zapisać trzeba jeszcze mniej widoczną, ale nieustannie postępującą automatyzację produkcji elektroniki.

Udział czynności wykonywanych ręcznie cały czas maleje, co najlepiej widać w operacjach związanych z lutowaniem i montażem, a więc w najbardziej atrakcyjnej części rynku narzędzi ręcznych. Maleje liczba operacji serwisowych, co wynika z lepszej jakości produkcji w przypadku urządzeń profesjonalnych oraz nieopłacalności naprawiania taniej elektroniki. Technologia produkcji zmienia się też w kierunku coraz większej prostoty funkcjonalnej i integracji sprzętu, a liczba podzespołów, które wymagają montażu ręcznego, także stale się zmniejsza.

Takie same zjawiska widać w montażu wiązek kablowych i w technologii zaciskaniu złączy lub w konstrukcji obudów - tam też stawia się na prostotę i automatykę. Z malejącym zapotrzebowaniem na narzędzia ręczne daje się też powiązać szereg technologicznych trendów, na przykład związanych z oparciem interfejsu użytkownika na graficznych wyświetlaczach z opcją dotykową.

Konstrukcja mechaniczna wielu urządzeń opiera się na płytce drukowanej montowanej w obudowie bez narzędzi, śrub czy innych elementów mechanicznych. Tak jest taniej, wygodniej i bardziej niezawodnie. Popyt na narzędzia ograniczają też oszczędności - część firm zamiast eksperymentów z tanią chińszczyzną wybiera sprzęt markowy, ale nie nowy, tylko po regeneracji, tworząc w ten sposób trzeci nurt w podejściu do zaopatrzenia.

Trendy w rynku i technologii

Rys. 3. Zestawienie wzrostów i spadków obrotów zanotowanych w latach 2007-2009 dla krajowych dostawców narzędzi dla elektroniki

Z uwagi na silną konkurencję ze strony producentów dalekowschodnich, jak też ograniczoną możliwość różnicowania wyrobów od strony technicznej, rynek narzędzi ręcznych należy postrzegać jako obszar, gdzie większe innowacje pojawiają się stosunkowo rzadko. Z kolei drobne zmiany, a więc kształtu, wyposażenia, wyglądu lub rozwiązań poprawiających precyzję działania, nie wykraczają poza ogólne modernizacje i okresowe odświeżanie.

Sugeruje to, że producenci raczej skupiają się na rozwiązywaniu odwiecznego problemu sprowadzającego się do zapewnienia wysokiej jakości przy niskiej cenie. Oczywiście jest to zadanie niełatwe, wewnętrznie sprzeczne, ale nierzadko przynosi jakieś efekty w postaci produktów uniwersalnych, zdolnych do obsługi wielu zadań. Najbardziej taki trend widać chyba w narzędziach do obróbki kabli i zaciskania złączy. Zakup wysokiej jakości narzędzi w dobrej, czyli niskiej, cenie można określić jako uniwersalną i niezmienną od lat oś selekcji w dokonywanych zakupach.

Niemniej jej skutkiem jest ogólny wzrost zainteresowania sprzętem z górnej półki i produktami markowymi. To dlatego, że niestety dobre ceny i wysoka jakość rzadko idą w parze, a wiele eksperymentów związanych z tańszymi źródłami zaopatrzenia kończy się niepowodzeniem i w efekcie często firmy zmęczone próbami kończą te próby i zostając, przy wyselekcjonowanych dostawcach. Proces ten jest dosyć szybki w porównaniu do innych produktów, bo narzędzia się zużywają.

Struktura rynku narzędzi ręcznych

Rys. 4. Ocena, jakie okazały się dla biznesu pierwsze trzy kwartały 2010 roku

Najważniejszą część omawianego rynku tworzy oczywiście sprzęt lutowniczy, na który składają się tradycyjne stacje lutownicze grzałkowe, zwykłe lutownice grzejne i gazowe oraz specjalizowane stanowiska naprawcze do układów SMD, w tym także wersje do układów BGA z narzędziami do naprawy kulek. Stacje lutownicze są podstawowym wyposażeniem stanowiska serwisowego, niezbędnym atrybutem produkcji kontraktowej, która przez cały czas w jakimś fragmencie bazuje na montażu ręcznym oraz miejsc, gdzie wykonuje się montaż finalny i integrację w obudowie.

Możliwości stacji lutowniczych i parametry stale rosną, co nierzadko przekonuje klientów do wymiany starego sprzętu na lepszy, poza tym trwałość lutownic, zwłaszcza tych, które są wykorzystywane w produkcji, jest ograniczona i w naturalny sposób podlegają one okresowej wymianie. Standardem stacji lutowniczej staje się wyświetlacz cyfrowy, programowalne nastawy, opcje związane z szybkim nagrzewaniem lub dokładną stabilizacją temperatury.

Wiele z tych funkcji wymusiły zmiany parametrów lutowania wywołane RoHS. Najnowsze wersje stacji lutowniczych bazują na graficznych wyświetlaczach, a zamiast przycisków sterujących wykorzystują ekran dotykowy. Osobną kategorię stacji lutowniczych tworzy sprzęt serwisowy do demontażu elementów montowanych powierzchniowo, często wykorzystujący opcję nadmuchu gorącego powietrza. Wchodzące na rynek konstrukcje takiego sprzętu charakteryzują się dużą funkcjonalnością i dobrymi parametrami termicznymi, co wynika z tego, że zwykle wykorzystuje się je do manipulowania delikatnymi układami scalonymi.

Ogólnie widać przy przeglądaniu ofert, że coraz więcej sprzętu serwisowego dla technologii SMT bazuje na bezkontaktowej metodzie podgrzewania za pomocą gorącego powietrza lub promieniowania podczerwonego. Dalszym rozwinięciem są systemy hybrydowe wykorzystujące obie te techniki, które już są dostępne i powoli przyjmują się na rynku.

Łukasz Tchurz

dział marketingu firmy Renex

  • Jakich narzędzi oczekują klienci najbardziej?

Zmiany zachodzące w technologii elementów i układów elektronicznych, dotyczące m.in. konstrukcji obudów, wyprowadzeń, sposobu montażu, jak też coraz powszechniejsza miniaturyzacja, wymuszają na producentach i serwisach stosowanie specjalizowanego sprzętu o wysokiej precyzji i ergonomii. Klienci oczekują narzędzi wręcz specjalizowanych do konkretnych zadań w atrakcyjnej cenie i o wysokiej jakości. Połączenie niektórych cech funkcjonalnych z wymaganiami ergonomii jest trudne i udaje się tylko nielicznym producentom.

  • Jakich usług klienci oczekują obecnie od dostawców narzędzi?

Znakomitym ułatwieniem przy projektowaniu i konfiguracji stanowiska pracy jest możliwość korzystania z pomocy doświadczonego doradcy, który zna specyficzne potrzeby związane z produkcją i serwisowaniem urządzeń oraz ma pełną aktualną wiedzę o narzędziach, urządzeniach czy akcesoriach. Skonfigurowanie, skompletowanie, uruchomienie, szkolenia, a potem sprawowanie opieki serwisowej nad całością - jest dzisiaj z pewnością tym, czego klienci oczekują.

  • Jaka jest rola jakości w tych produktach i czy klienci chcą płacić za jakość?

Obecna sytuacja na rynku wymusza zaostrzenie kryteriów oceny kupowanego sprzętu, na przykład naprawa musi być nie tylko skuteczna, ale i szybka. Zatem jakość jest obok ceny i ergonomii jednym z najważniejszych parametrów wyboru narzędzi. Zastosowanie w danej sytuacji właściwego produktu może usprawnić pracę w sposób wręcz nieoceniony. Używanie narzędzi nieoptymalnych, a tym bardziej nieodpowiednich dla danej czynności istotnie wydłuża drogę do celu i znacznie zwiększa ryzyko zaistnienia uszkodzenia.

Drugą ważną część rynku tworzą typowe narzędzia montażowo-manipulacyjne, jak wkrętaki, pęsety, obcinaczki czy lupy. Jest to grupa produktów popularnych, o silnie utylitarnej funkcjonalności. Trudno wyobrazić sobie możliwość zrobienia czegokolwiek bez nich, ale też dopiero przy masowej produkcji i pełnym obciążeniu godzinowym daje się wykazać pełne zalety produktów specjalizowanych pod kątem naszej branży.

Dlatego część biznesu związana z prostymi narzędziami ręcznymi dla elektroniki zmaga się w tym obszarze z ofertą supermarketów, firm wyspecjalizowanych w produkcji narzędzi dla majsterkowiczów i tych o ogólnym profilu techniczno- budowlanym, jak Hilti, Bosch lub Stanley. Niemniej wraz z postępującą miniaturyzacją rośnie znaczenie produktów specjalizowanych, zapewniających precyzję operowania i generalnie większą delikatność.

Tabela 1. Przegląd krajowych dostawców narzędzi ręcznych dla elektroniki

Trzecia grupa produktów składających się na omawiany sektor obejmuje specjalizowany sprzęt pomocniczy wykorzystywany w produkcji do mniej typowych operacji związanych na przykład z dozowaniem chemii (kleje, powłoki zabezpieczające, uszczelnienia), manipulowaniem i pozycjonowaniem elementów, a nawet ręcznymi urządzeniami do montażu elementów SMD. Po stronie zastosowań serwisowych do grupy tej zaliczają się myjki ultradźwiękowe, lampy warsztatowe, lupy i podobny sprzęt.

Znaczenie urządzeń wspomagających produkcję w skali obejmującej pojedyncze urządzenia nie jest duże, niemniej w perspektywie taki sprzęt z pewnością jest dodatkiem i uzupełnieniem oferty w stronę kompleksowości. Ponieważ możliwość zrealizowania pełnych zakupów u jednego wypróbowanego sprzedawcy zawsze była osią zainteresowania firm na rynku polskim, nawet drobny sprzęt i pozornie mało atrakcyjny biznesowo może okazać się znaczącą pozycją w raportach sprzedaży.

Jakość - temat zawsze aktualny

Rys. 5. Ocena aktualnego popytu na narzędzia ręczne w Polsce

Podobnie do wielu innych grup produktów związanych z zaopatrzeniem produkcji, głównym tematem branży narzędzi ręcznych jest jakość, a dokładniej precyzja wykonania, trwałość, ergonomia i podobne czynniki niezbędne we wszystkich zastosowaniach profesjonalnych. W tym obszarze eksperymenty z zaopatrzeniem są wyraźnie rzadsze niż w serwisie, utrzymaniu ruchu, dorywczych nieplanowanych pracach oraz tam, gdzie elektronika nie ma charakteru głównego produktu.

Spora część osób zaopatrujących się w narzędzia szuka tam ekonomicznych zakupów i tańszych marek produktów, co wprowadza rynek w stan podatności na konflikty, których geneza wywodzi się właśnie od jakości. Problem ten najbardziej daje się we znaki firmom dystrybucyjnym w czasie rynkowego dołka, gdy brak pieniędzy zmusza do oszczędności. Rozważania te potwierdzają wyniki redakcyjnego badania rynku pokazane na rysunku 1.

Prezentujemy tam zestawienie odpowiedzi na pytanie o cechy narzędzi ręcznych oczekiwane przez producentów elektroniki. Zgodnie z powyższymi rozważaniami najwyżej punktowana okazała się niezawodność i precyzja wykonania, czyli kluczowe kryteria kryjące się pod ogólną kategorią opisywaną ogólnie jako "jakość". Kolejna pozycja w hierarchii potrzeb związana z niską ceną też wpisuje się dokładnie w sposób działania krajowych przedsiębiorców, polegający na stałej optymalizacji w zakupach otrzymywanej jakości do płaconej ceny.

Na koniec warto zauważyć, że ergonomia i wygoda oceniona została jako czterokrotnie mniej istotna od niezawodności. Trudno znaleźć jakiś prawdopodobny powód do takich ocen, być może chodzi o to, że dział zaopatrzenia nie korzysta z narzędzi i ergonomia dla niego nie ma znaczenia lub też większość sprzedawanych narzędzi charakteryzuje się przyzwoitymi rozwiązaniami w tym obszarze. Podobne wnioski płyną z kolejnego zestawienia, które jest zbiorem opinii na temat tego, jakie cechy ofert handlowych związanych z narzędziami są przez klientów w największym stopniu brane pod uwagę przy zakupach (rys. 2).

O ile pierwsze trzy w naturalny sposób znalazły się na szczycie wykresu, warto zauważyć, że wysoko punktowany był także duży dostępny asortyment i krótki termin dostawy, które wiążą się z kompleksową ofertą zaopatrzenia.

Rynek

Rys. 6. Zestawienie odpowiedzi na pytanie, jaka jest aktualna koniunktura na rynku

Popyt na narzędzia, podobnie jak bywa to w przypadku innych materiałów i środków zaopatrzenia produkcji, jest wypadkową wielu zjawisk gospodarczych związanych z nowymi inwestycjami w zakresie produkcji elektroniki i utrzymaniem jej w ruchu. Są to oczywiście te same kryteria, jakie obowiązują w przypadku wielu innych branż związanych z zaopatrzeniem w materiały i podzespoły, gdyż narzędzia stanowią wąski podzbiór tego rynku.

Dlatego wyniki sprzedaży podążają zwykle w takt ogólnej koniunktury w gospodarce. Wyroby te są też produktami o umiarkowanie niskim wzroście obrotów, w porównaniu do innego asortymentu komponentów i produktów elektronicznych. Wynika to oczywiście z silnej konkurencji i tego, że narzędzia nie są rynkowymi nowościami, na których zarabia się najwięcej. Takie wnioski płyną z zestawienia zmian w obrotach zanotowanych dla tej grupy produktów w ciągu ostatnich lat, pokazanych na rysunku 3.

Oczywiście porównanie lat 2007-2009 pokazuje wyraźnie spadek koniunktury pomiędzy rokiem 2008 i 2009, ale warto odnotować też to, że 50-80% firm z tego zestawienia miało co najwyżej kilkunastoprocentowe wzrosty. Po połączeniu tej informacji z obrazem niewielkich spadków widać, że narzędzia są produktami stosunkowo bezpiecznymi dla biznesu. Rysunki 4 i 5 to z kolei próba oceny obecnego 2010 roku.

Rys. 7. Najpopularniejsze, zdaniem specjalistów, firmy produkcyjne obecne na rynku w Polsce

Ostatnie miesiące nie pozwalają jeszcze podać dokładniejszych danych liczbowych na temat wielkości i skali odbicia rynku w obecnym okresie w stosunku do słabego roku 2009. Na takie dane trzeba będzie jeszcze nieco poczekać, na razie możemy przyjrzeć się ocenom, jakie były pierwsze trzy kwartały 2010 roku oraz jaka jest aktualna koniunktura na rynku. Nieco ponad połowa firm oceniła pierwsze 9 miesięcy jako bardzo dobre, a kolejne 27% specjalistów uznało ten czas jako dobry. Tylko dla co piątego przedsiębiorcy okres ten okazał się słaby i nie sprzyjał rozwojowi.

Można zatem z pełnym przekonaniem stwierdzić, że w branży widać odbicie. Trzeci kwartał też dla większości przedsiębiorstw okazał się dobry (rys. 5), co jest o tyle ważne, że może stanowić ważny głos w dyskusji na temat trwałości ożywienia z początku roku. Szanse na trwały trend raczej są, bo zdaniem aż 77% sytuacja w biznesie się poprawia (rys. 6). Można więc z dużą ufnością prognozować, że wyniki sprzedaży w roku 2010 dla narzędzi ręcznych powinny być na poziomie około 10... 15% w skali rok do roku. Rysunek 6 to też dowód, że kryzys światowy w Polsce nie narobił na szczęście większych szkód.

Dostawcy narzędzi

Rys. 8. Krajowi dostawcy narzędzi najczęściej wskazywani w ankietach jako firmy liczące się na rynku

Szerokie spektrum zastosowań, wiele branży i typów odbiorców przedkłada się w narzędziach na dość duży rynek, a szybki rozwój gospodarki i przemysłu, przy jednocześnie ograniczonej trwałości tych produktów, powoduje, że jego chłonność, jak na warunki polskie i specyfikę produktu, jest dość duża. Omawiane produkty wytwarzane są przez wiele firm na świecie, co sprawia, że firma dystrybucyjna, która chce rozszerzyć swoją ofertę o narzędzia, ma dość duże możliwości wybrania partnera. To, że na rynku jest wielu dostawców, widać też wyraźnie na kolejnych dwóch zestawieniach rysunków 7 i 8.

Pierwszy z nich prezentuje najpopularniejszych w Polsce zagranicznych producentów narzędzi dla elektroniki. Firmy, które pojawiły się w głosowaniu, z pewnością zasługują na miano renomowanych marek, z tradycjami nierzadko sięgającymi kilkudziesięciu lat wstecz i ich pozycja nie wydaje się zaskoczeniem. Niemniej kategoria "inne", w której zgrupowane zostały firmy pojawiające się rzadko, zajęła aż dwie trzecie zestawienia.

Oznacza to, że producentów na rynku jest wielu, nie ma wśród nich przedsiębiorstw dominujących ani takich, których udziały w rynku przekraczałyby 20%. Podobną sytuację można obserwować wśród dystrybutorów. Za dostawców narzędzi ręcznych dla elektroniki, których pozycja na rynku krajowym jest licząca się, uznane zostały Renex, TME, PBT i Labem. Z całą pewnością można potwierdzić, że dla tych wymienianych najczęściej w ankietach firm omawiany biznes jest ważnym składnikiem profilu rynkowego i ich misji.

Dla wielu innych dystrybutorów narzędzia to po prostu dodatek. Mniej lub bardziej widoczny w ofertach i strukturze sprzedaży, ale z drugiej strony na tyle stabilny, że niewymagający wielkiego zachodu i promocji. Wielu dostawców sprzętu i materiałów do produkcji rozwija biznes poziomo, nieustannie poszerzając asortyment o kolejne linie dystrybucyjne. W takim schemacie działania narzędzia muszą się pojawić na pewnym etapie rozwoju, bez względu na to, ile przynoszą dochodów.

Tabela 2. Dane kontaktowe do firm wymienionych w tabeli 1

O tym, że narzędzia to jedynie dodatek, przekonuje zestawienie na rysunku 9, ilustrujące, jaki procent sprzedaży dają firmom te produkty. Dla blisko połowy firm biznes ten jest źródłem maksymalnie 5% obrotów, a dla nikogo nie przekracza 20%. Jest to wyraźne potwierdzenie tego, że na rynku nie ma specjalizowanych dostawców narzędzi ręcznych i to, że produkt ten samodzielnie jest za słaby, aby stać się osią biznesu i najważniejszą pozycją w ofercie. Wykres z rysunku 9 potwierdza, że rynek omawianych wyrobów jest rozproszony i skupia w większości wielu podobnych sprzedawców.

Na koniec warto zauważyć, że narzędzia dla elektroniki to termin niejednoznaczny, gdyż wiele z nich ma charakter uniwersalny i nie da się ich przypisać do konkretnych zastosowań. Interesujący elektroników obszar rynku przenika się z zastosowaniami ogólnymi, przemysłowymi, hobbystycznymi, to samo dotyczy dużych firm, które produkują narzędzia budowlane i przemysłowe - nierzadko we fragmencie ich oferty pasują do zastosowań w elektronice, tworząc przeciwwagę dla produktów specjalizowanych. Zjawisko to jest także w dużej mierze odpowiedzialne za rozproszenie rynku.

Profile firm

Rys. 9. Zestawienie obrazujące, ile procent dochodu firmy uzyskują ze sprzedaży narzędzi ręcznych. Dla 45% przedsiębiorstw biznes ten daje nie więcej niż 5% przychodów

Narzędzia ręczne można znaleźć w ofertach wielu firm dystrybucyjnych, tych, które sprzedają komponenty elektroniczne, automatykę przemysłową, sprzęt i materiały do produkcji oraz oczywiście u dostawców katalogowych, dla których produkty te stanowią istotną część oferty ukierunkowanej na współpracę z działami utrzymania ruchu, obsługę serwisów i innych podobnych odbiorców kupujących pojedyncze sztuki. Narzędzia są także w firmach handlowych o ogólnym profilu i od lat są one również stałą pozycją uzupełniającą dla dostawców aparatury pomiarowej.

Rozgraniczenia na produkty specjalizowane i przeznaczone dla elektroniki oraz na bardziej ogólne najłatwiej można dokonać, przyjmując jako punkt odniesienia stację lutowniczą. Po stronie prostych narzędzi granica przebiega najczęściej przez wymiary, gdyż sprzęt ogólny jest zwykle zbyt duży dla elektroników. Patrząc na rynek omawianych wyrobów od strony klientów, warto też przyjrzeć się oczekiwaniom, jakie mają w stosunku do dostawców. Zbiorcze zestawienie opinii wykonane na postawie badania ankietowego pokazane zostało na rysunku 10.

Charakterystyczną cechą jest, że poza dostępem do nowości, wszystkie pozostałe czynniki wymieniane były mniej więcej tak samo często i ich znaczenie wygląda podobnie. Pierwszą pozycję, niezmiennie dla realizowanego badania i treści pytania, zajmuje niska cena, natomiast znaczenie szybkiej dostawy to prawdopodobnie echa ogólnych problemów z kupnem podzespołów elektronicznych i opóźnień w łańcuchu zaopatrzenia. Słabe znaczenie nowości to oczywiście konsekwencja tego, że w narzędziach nie ma ich wiele.

Przegląd firm

Rys. 10. Od dostawców narzędzi ręcznych oczekujemy przede wszystkim takich kompetencji i ofert

Spośród wielu dostawców narzędzi ręcznych zajmujących się tą tematyką w Polsce wyróżnić można kilka firm, dla których wyroby te dobrze wpasowują się w profil działalności. Przedsiębiorstwa te specjalizują się w dostawach i zaopatrzeniu produkcji elektroniki, oferując sprzęt i materiały, a najlepszym przykładem może być Renex, będący dystrybutorem firm takich jak Pace, Reeco, Piergiacomi, Delvo, Lindstrom, Bahco i kilku innych.

Firma ma kompleksową ofertę narzędzi ręcznych i zapewnia bezpośrednie dostawy z własnego magazynu produktów pochodzących od kilkunastu dostawców. Renex jest także producentem stacji montażowo-demontażowych, stacji lutowniczych, obcinaczek, pęset i szczypiec. Do opisywanej grupy zalicza się także Labem, będący dystrybutorem firm Cooper Tools (Weller, Erem), Cleco i Fritsch.

Firma sprzedaje lutownice, stacje lutownicze i serwisowe, manipulatory i półautomaty do montażu SMD, dozowniki past i klejów, cążki, pęsety, szczypce, wkrętaki elektryczne i pneumatyczne, zestawy narzędzi - walizki, narzędzia do połączeń owijanych, co przekonuje, że w dużej mierze jest to jej rynkowa specjalizacja. Podobny profil ma Ambex - autoryzowany dystrybutor Cooper Tools (Weller, Erem, WireWrap), Iteco, Sipel.

Zaopatrzenie produkcji elektroniki to także domena firm takich jak PB Technik (Bernstein, Ersa, Olamef i inne), Production Solutions (X-Kar, Zero Charge, Smart Tweezers, Bokar-Tokoma, Goot) i Telson (Wiha, Sandvik, Bahco, Stanley, Proxxon. Weller, Xytronic, Solomon). Jak widać, wiele z dystrybuowanych linii i marek dotyczy sprzętu do lutowania.

Wśród dostawców aparatury pomiarowej znaczącą pozycję w narzędziach ma Biall, natomiast firmy takie jak AMB Technic i Semicon to odpowiednio dostawcy specjalistycznego sprzętu związanego z dozowaniem past lutowniczych, chemii i klejów oraz narzędzi do montażu płytek elektronicznych, dla technologii połączeń owijanych, uchwytów do "reballingu" BGA i podobnych urządzeń. W tej kategorii mieści się też Robtools sprzedający narzędzia ręczne z ochroną antystatyczną.

Narzędzia to także domena dystrybutorów podzespołów takich jak Elfa, Micros, TME, Infoel, które najczęściej skupiają się na sprzedaży sprzętu do lutowania oraz dostawach typowych narzędzi montażowo-serwisowych. W przypadku Microdisu do tego standardowego zestawu dochodzą jeszcze ręczne narzędzia do konfekcjonowania wiązek kablowych. Jako podsumowanie do tego krótkiego przeglądu, po analizie powyższej listy dostawców, można pokusić się o stwierdzenie, że dla większości dostawców najbardziej atrakcyjne są stacje lutownicze, stanowiska serwisowe oraz narzędzia ręczne do montażu i manipulacji podzespołami.

Ankiety i tabele porównawcze

Tabela 3. Plan raportów "Elektronika" na najbliższe miesiące

W stosunku do poprzednich edycji raportów poświęconych rynkowi narzędzi dla elektroniki, zestawienie tabelaryczne w mniejszym stopniu skupia się na prezentacji oferty handlowej i szczegółów technicznych sprzedawanych urządzeń. W zamian większy nacisk położony został na przedstawienie możliwości i potencjału poszczególnych dostawców. Wybór takiego podejścia podyktowany został tym, że od strony technicznej wiele ofert różni się od siebie w niewielkim stopniu i z pewnością różnice nie są łatwe do wychwycenia przy ustawianiu tabelek.

Szerokie i kompleksowe oferty produktów są tworzone tak, aby wybór klienta ograniczyć raczej do selekcji dostawców niż poszczególnych wyrobów. Dlatego lepiej jest przybliżać możliwości poszczególnych firm, ich potencjału, a więc stopnia jej zaangażowania w omawianej tematyce, wielkości i okresu, od kiedy istnieje na rynku. Kolejne wiersze w tabeli prezentują poszczególne grupy produktów, ale tylko pod kątem tego, czy dany dostawca je oferuje, czy też nie. W ten sposób nasze zestawienie ma szansę stać się pierwszym przybliżeniem do dalszej, bardziej wnikliwej własnej analizy rynku.

Robert Magdziak

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym
przeprowadzonym przez redakcję wśród krajowych dostawców narzędzi ręcznych dla elektroniki.

Powiązane treści
Narzędzia ręczne dla elektroniki. Miniaturyzacja i wzrost znaczenia jakości w produkcji tworzą korzystny klimat do rozwoju rynku
Nowe narzędzie do pomiaru strumienia świetlnego i energii świetlnej diod LED i innych źródeł światła
Krajowy rynek obwodów drukowanych
BNS - szeroka i kompleksowa oferta narzędzi dla elektroniki
Profesjonalne stacje lutownicze od NDN
Nowa drukarka etykiet Brady BMP71
Zobacz więcej w kategorii: Raporty
Komponenty
Dystrybucja podzespołów elektronicznych
Produkcja elektroniki
Oszczędność energii w produkcji elektroniki - materiały i urządzenia
Optoelektronika
Oświetlenie LED
Elektromechanika
Przełączniki, przyciski i klawiatury
Optoelektronika
Wyświetlacze i elektroniczny papier
Elektromechanika
Przekaźniki elektromagnetyczne
Zobacz więcej z tagiem: Artykuły
Magazyn
Kwiecień 2026
Targi krajowe
Targi Euro Target Show 2026
Magazyn
Marzec 2026

Jak kompensować moc bierną w małej firmie, by płacić mniej za energię bierną?

Z reguły małej firmy nie stać na zakup automatycznego kompensatora mocy biernej. Niemniej, sytuacja nie jest bez wyjścia i w tym artykule na prostym przykładzie pokazane zostało podejście do rozwiązania problemu mocy biernej.
Zapytania ofertowe
Unikalny branżowy system komunikacji B2B Znajdź produkty i usługi, których potrzebujesz Katalog ponad 7000 firm i 60 tys. produktów