Komunikacja w przemyśle jest dzisiaj narzędziem do zapewnienia wysokiej jakości w produkcji i usługach

Produkty są podobne funkcjonalnie i wizualnie i często różnią się jedynie drobnymi niuansami technicznymi, co utrudnia analizę ich właściwości oraz komplikuje proces doboru najlepszej opcji do danej aplikacji. Atrakcyjność rynku komunikacji, zwłaszcza tej bezprzewodowej, ściąga na rynek wielu producentów, przez co nierzadko obok siebie funkcjonują produkty o równoważnych typach funkcjonalności, tylko sprzedawane przez inne firmy dystrybucyjne. Problemy z selekcją produktów pogłębia powierzchowna wiedza wielu dostawców i klientów, którzy często zamiast wyjaśniać, pogłębiają bałagan. W takiej rzeczywistości staramy się pomóc zyskać lepsze rozeznanie.

Ogólną kategoryzację rynku najłatwiej zacząć od produktów elementarnych, czyli chipów komunikacyjnych. Ich zadaniem jest zwykle budowa warstwy fizycznej łącza, a więc modemu i analogowej części radiowej, odpowiedzialnych za modulację i emisję, bardziej skomplikowane wersje mają też część cyfrową odpowiedzialną za pakietowanie danych, realizację protokołu lub obsługę danego standardu.

Same chipy komunikacyjne są zwykle mało użyteczne, gdyż wymagają najczęściej dodania mikrokontrolera zarządzającego ich pracą, stworzenia oprogramowania integracji wewnątrz urządzenia oraz, co jest także bardzo istotne - przeprowadzenia badań całości pod kątem spełniania wymogów prawnych. Z uwagi na powyższe chipy komunikacyjne to propozycja dla producentów działających w dużej skali i dysponujących zapleczem badawczo-rozwojowym.

Na bazie chipów liczni producenci wytwarzają moduły komunikacyjne, a więc komponenty stanowiące funkcjonalną i przetestowaną całość. Zawierają one kompletną platformę sprzętową, nierzadko też część cyfrową zarządzającą transmisją danych tak, aby dla aplikacji transmisja była prosta. Moduły są badane na zgodność z EMC, a jeśli działają w jakimś standardzie własnościowym (np. Bluetooth LE), to jego producent bierze na siebie też kwestie opłat licencyjnych.

Tabela 1. Przegląd ofert krajowych dostawców modułów do komunikacji przewodowej i bezprzewodowej

Skomplikowanie modułów i ich funkcjonalność jest nierzadko diametralnie różna: najprostsze są zdolne przesłać jedynie sygnał cyfrowy przez medium komunikacyjne, najbardziej złożone biorą na siebie całe zadanie wysłania pakietu danych lub nawet udostępniają zasoby składające się z własnego procesora, pamięci i portów, dzięki czemu można z nich zrobić całe urządzenie, pisząc prosty program w języku wysokiego poziomu i podłączając zasilanie.

Moduły wizualnie niewiele różnią się od chipów, są może minimalnie większe, ale miniaturyzacja posunęła się tak bardzo, że nawet złożone konstrukcje przypominają duże układy scalone (obudowa LGA). Stąd pewnie biorą się też pomyłki, co jest chipem, a co modułem.

Na bazie modułów i chipów tworzone są gotowe urządzenia komunikacyjne, a więc takie, które mają obudowę, zasilanie, gniazda, a w środku kompletną platformę pozwalającą dołączyć za jego pomocą urządzenie do sieci, spiąć razem dwa urządzenia, bez konieczności budowy hardware'u i pisania software'u.

Gotowe urządzenia mają też kontrolki i przełączniki oraz wyjście na antenę zewnętrzną, a także bardzo rozbudowaną funkcjonalność w zakresie oprogramowania wewnętrznego, np. wbudowany webserwer, system operacyjny, wyświetlacz LCD i nierzadko obsługują kilka standardów radiowych i pasm częstotliwości.

Jakie są czynniki sprzyjające rozwojowi rynku w Polsce?

Rys. 1. Ocena potencjału rynkowego poszczególnych nowości produktowych w zakresie komunikacji bezprzewodowej

Z pewnością nietrudno wymienić kilka czynników sprzyjających rozwojowi rynku komunikacji, ale najlepiej skupić się na tych najważniejszych, których siła oddziaływania wydaje się największa lub też na tych, które w największym stopniu zmieniły relacje na rynku sprzed lat. Do takich trendów zaliczyć można Internet Rzeczy (IoT) oraz jego odmiany przemysłowe IIoT oraz Factory 4.0, a także smart city i AMR.

Pojęcia te szybko zmieniają współczesny świat techniki i sposób, w jaki rozwiązywane są problemy z dostępem do informacji rozproszonej (przetwarzanie w chmurze i aplikacje Big Data). Jeśli prognozy rynkowe opisujące rozwój rynku takich produktów i związanych z nimi usług sprawdzą się nawet tylko częściowo, w kolejnej dekadzie rzeczywistość przemysłowa i konsumencka zmieni się nie do poznania.

Komunikacja bezprzewodowa zawsze była elementem swobody działania, za który wiele osób było skłonnych płacić więcej. Dzisiaj elementy infrastruktury na tyle potaniały (usługi, sprzęt), że w wielu przypadkach komunikacja przewodowa jest droższa pod względem inwestycyjnym.

W niebyt odeszło również przekonanie co do zawodności medium bezprzewodowego. Przez lata kabel był postrzegany jako coś znacznie pewniejszego do wymiany danych w przemyśle. Automatycy bardzo nieufnie podchodzili nawet do Wi-Fi w halach produkcyjnych, a wszystkie nowinki musiały długo czekać na zainteresowanie lub przynajmniej przejść przez żmudny proces walidacji i dostosowania do wymogów rynku profesjonalnego.

Ten niepokój to też już przeszłość i dzisiaj komunikacja bezprzewodowa jest normalną częścią przemysłu, wojska, medycyny. Co więcej, nie tylko nie jest elementem pogarszającym jakość, ale przeciwnie - za pomocą systemów komunikacji bezprzewodowej tworzone są alternatywne kanały komunikacji na wypadek awarii.

Technologie komunikacji są dzisiaj narzędziem do zapewnienia wysokiej jakości w produkcji, w usługach, logistyce i wielu innych dziedzinach. Wiele z nich pozwala jednocześnie obniżyć koszty, a nakłady inwestycyjne i modernizacyjne szybko się zwracają. Rynek zaczyna więc przypominać kulę śnieżną na zboczu góry.

Rynek M2M osiągnął już na tyle duży potencjał, że wspierają go operatorzy sieci komórkowych poprzez system taryf dopasowanych do potrzeb telemetrii, obsługę chipowych kart SIM i oprogramowanie pozwalające zarządzać dużą liczbą kart. Takie wsparcie jest ważne, bo sprzyja powstawaniu większych projektów.

Na koniec warto zauważyć, że czynnikiem sprzyjającym rozwojowi rynku są nowe technologie komunikacji o właściwościach ściśle dopasowanych do wymogów aplikacyjnych. Coraz częściej okazuje się, że popularne i szeroko dostępne technologie jak GSM słabo pasują do wymagań świata IoT (za duża wydajność), a w innych aplikacjach unika się standardów wymagających płacenia licencji lub opłaty za dzierżawę częstotliwości.

Z jednej strony coraz większa liczba rozwiązań komunikacyjnych przeszkadza w budowaniu świadomości rynku, ogranicza wiedzę użytkowników oraz skazuje wiele inicjatyw na porażkę, z drugiej strony trudno wyobrazić sobie rozwój w oparciu o jedno medium komunikacyjne.

Jakie negatywne zjawiska psują biznes w tym obszarze?

Rys. 2. Zestawienie rocznych wzrostów obrotów dla dostawców modułów komunikacyjnych latach 2012-2015

Podobnie jak w wielu innych sektorach rynku elektroniki, relacje na rynku komunikacji psuje azjatycka tandeta - chodzi głównie o przypadkowej jakości moduły GSM, pochodzące od nieznanych producentów oraz podróbki rozwiązań markowych. Szczególnie groźny jest wpływ podróbek, bo ich złe działanie lub chociażby brak stabilności psuje opinię całemu rynkowi komunikacji bezprzewodowej.

Kierowane są one do klientów poszukujących najtańszych rozwiązań, do projektów realizowanych w przetargach, gdzie cena jest najważniejszym kryterium. Podobnym problemem są moduły bez certyfikatów oraz wniesionych opłat licencyjnych za korzystanie z chronionych rozwiązań intelektualnych.

Urządzenia te są niebezpieczne dla biznesu, bo tutaj problemy mogą się ujawnić znacznie później, gdy produkt będzie już u użytkownika końcowego i np. okaże się, że źle pracuje w sieci, generuje zaburzenia zakłócające pracę innych węzłów lub nie jest zgodny w pełni z deklarowanym standardem, bo nikt go nie badał, a "certyfikacja" polegała na przygotowaniu nalepki. Problemy takie wcale nie są wyimaginowane, bo wiele sieci M2M ma charakter publiczny i działa w oparciu o wspólne platformy informatyczne i telekomunikacyjne. Takie ułomne urządzenia tworzą dziury i stają się zagrożeniem bezpieczeństwa i integralności danych.

Jak wspomniano wcześniej, z roku na rok na rynku jest coraz więcej produktów komunikacyjnych. To samo można powiedzieć o dostawcach tych produktów, co ma oczywiście duży wpływ na to, że konkurencja w tym sektorze jest silna. Niemniej wielki asortyment urządzeń i modułów w warunkach i specyfice naszego kraju to w sumie zaleta, bo odsuwa w przyszłość problemy z własnymi konstrukcjami.

Im więcej producentów elektroniki będzie samodzielnie wbudowywać funkcje komunikacyjne w urządzenia za pomocą chipów, tym bardziej popyt na moduły i gotowe urządzenia będzie hamowany. A skoro można kupić niedrogo gotowe rozwiązania, to po co ponosić ryzyko wdrażania własnej konstrukcji?

Sytuacja przypomina trochę rynek zasilaczy impulsowych, na którym szeroka oferta produktów katalogowych zepchnęła własne konstrukcje w nisze.Wydaje się, że producenci elektroniki są świadomi kosztów i ryzyka i kupują chętnie moduły komunikacyjne, ale walczą ze wzrostem kosztów w porównaniu do rozwiązania bazującego na chipach, np. przez bezpośrednie zakupy u producentów i omijanie dystrybutorów.

Piotr Choczyński

Elhurt

Skąd wynika duże znaczenie rynkowe modułów do komunikacji w sieciach GSM?

Zdecydowanie przez cały czas widać tendencję wzrostową zarówno całego rynku M2M, jak i w szczególności rynku modułów opartych na komunikacji komórkowej. Powodem jest to, że jest tutaj najbardziej rozbudowana infrastruktura spośród wszystkich technologii komunikacji bezprzewodowej.

Kolejną znaczącą zaletą jest dużo niższa, niż jeszcze kilka lat temu, cena - zarówno modułów, jak i opłat ponoszonych na rzecz operatora. Według statystyk na jednego mieszkańca Polski przypada obecnie ponad półtorej działającej karty SIM - co świadczy o obecności tej technologii w wielu urządzeniach i zastosowaniach, w których jeszcze do niedawna nikt nie widział takiej potrzeby.

Co jest ważne w handlu produktami do komunikacji?

W ostatnich latach można zauważyć znaczne przyspieszenie rozwoju rynku modułów komunikacji bezprzewodowej, podobnie jak wzrost liczby producentów. Moduły komunikacyjne są w ofercie wszystkich liczących się dystrybutorów. Spośród wszystkich komponentów na płytce należą one do najdroższych i najtrudniejszych do zaimplementowania.

Stają się przez to w pewnym sensie filarem całego produktu. Wymusza to oferowanie przez dystrybutora dobrego wsparcia, zarówno na etapie ofertowania, jak i późniejszego wdrożenia. Można to osiągnąć tylko przez bliską współpracę dystrybutora z producentem, co dokładnie odzwierciedla metodę pracy naszej firmy.

W którą stronę kieruje się rozwój biznesu związanego z modułami GSM?

Rynek modułów GSM kieruje się w stronę tzw. koncepcji Internetu Rzeczy (Internet of Things). Oznacza on, że w niedalekiej przyszłości do Internetu będzie podłączanych coraz więcej przedmiotów codziennego użytku - m.in. urządzenia AGD, oświetlenie, akcesoria sportowe czy nawet odzież. O ile w ramach gospodarstwa domowego urządzenia te mogą korzystać bez przeszkód z sieci Wi-Fi, o tyle poza nim można spodziewać się znaczącego udziału technologii komórkowej - w szczególności LTE niskich kategorii (0 lub 1), co pozwoli na znaczącą optymalizację kosztów przy jednoczesnym zapewnieniu szerokiego dostępu.

Każdy chce mieć swój standard

Rys. 3. Struktura obrotów dla firm zajmujących się sprzedażą modułów komunikacyjnych. Dla 41% firm z tego zestawienia zawierają się one między 100 a 500 tys. zł rocznie

Ankietowani specjaliści zwracali w ankietach uwagę, że co chwilę pojawiają się nowe standardy komunikacji, zwłaszcza bezprzewodowej, niemniej widać, że wiele z tych nowych propozycji nie ma wielkich szans na sukces biznesowy. Przyczyna leży najczęściej po stronie skali przedsięwzięcia i potencjału finansowego pomysłodawcy, który jest za mały do tego, aby stworzyć masę krytyczną dla rozwoju technologii.

Wystarczy przypomnieć tutaj WiMAX lub UWB. Takie pomysły na protokoły, modulacje i podobne rozwiązania są też na wyrost nazywane standardami. Faktycznie są to własnościowe rozwiązania konkretnej firmy, rzadziej stowarzyszenia, które liczy po wypromowaniu na kasowanie opłat za licencje. W praktyce, aby dany pomysłprojekt się przebił i został standardem, musi wnieść dużą zmianę i wartość dodaną dla użytkowników. Inaczej szanse ma małe, a świadomi użytkownicy skierują się ku otwartym protokołom alternatywnym.

Ponieważ nie da się ocenić nic z góry ani od razu stwierdzić, czy dane rozwiązanie zyska szerokie uznanie rynku i faktycznie miano standardu (oczywiście nie firmowego, ale uznanego przez IEEE, ITU, 3GPP lub ETSI), w praktyce dominuje ostrożność i rezerwa w decyzjach.

Przykładem opisanych procesów mogą być sieci Sigfox i LoRa zaliczane do kategorii LPWAN dla potrzeb aplikacji IoT. Pierwszą firmuje francuska firma Sigfox założona w 2009 roku, do której należą prawa intelektualne, druga została opracowana przez firmę Semtech, obecnie rozwój technologii koordynowany jest przez organizację nonprofit LoRa Alliance skupiającą ponad setkę firm członkowskich.

LoRa promowany jest jako "standard otwarty", niemniej specjaliści dodają do tego określenia słowo "prawie". Są to rozwiązania o zbliżonej funkcjonalności, które zapewniają duży zasięg kosztem niewielkiej prędkości transmisji i są reklamowane jako alternatywa dla sieci komórkowych (patrz artykuły na stronach 86, 88).

Aktualnie ich przyszłość wydaje się mieć niezłe perspektywy, ale już się słyszy, że w sieciach komórkowych też powstanie protokół o charakterze LPWAN - ma on się nazywać LTE-M, a drugi to Narrowband Cellular IoT powstający jako tzw. 3rd Generation Partnership Project (3GPP) Release 13. Jest jeszcze 6LoWPAN oraz Th read - koncepcja Google, Samsung, ARM, Freescale i Silicon Labs.

Obecnie konstruktor ma do wyboru nie tylko kilka generacji Wi-Fi (równolegle używanych), kilka generacji sieci komórkowych różniących się nie tylko przepustowością, ale i poborem mocy oraz kilka generacji Bluetootha, z których nie wszystkie są ze sobą kompatybilne. Do dyspozycji są też własnościowe protokoły, takie jak MiWi, wspomniana LoRa i Sigfox, JenNet, kilka przemysłowych (np. Wireless M-Bus), a na horyzoncie jest już ZigBee 3.0. Jeśli ktoś myślał, że sytuacja w protokołach się z czasem wyklaruje, to raczej nie ma na to szans.

Dariusz Nowakowski

Masters

Jak można ocenić atrakcyjność modułów bezprzewodowej komunikacji z punktu widzenia działalności dystrybucyjnej?

Moduły bezprzewodowej komunikacji są atrakcyjnym produktem, gdyż cena modułu jest znacznie wyższa od pojedynczych komponentów elektronicznych. Należy jednak zauważyć, że klienci coraz częściej rezygnują z używania modułów na rzecz rozwiązań na chipach komunikacyjnych, gdyż ich implementacja stała się znacznie prostsza, a cena takiego rozwiązania jest niższa. Co więcej, producenci oferują gotowe projekty PCB części radiowej, liczne biblioteki i przykłady, wsparcie we wdrożeniu, a nawet pomoc w badaniach toru radiowego. Oczywiście dotyczy to głównie rozwiązań w paśmie ISM, a nie dotyczy GSM/3G/LTE, gdzie nadal dominują moduły.

Czy moduły GSM ciągle stanowią główny nurt rozwoju aplikacji M2M?

Moduły GSM są ciągle popularnym elementem rozwiązań typu M2M, jednak pojawia się coraz więcej aplikacji wymagających przesyłania coraz większej ilości danych, co powoduje wyraźny wzrost zainteresowania wersjami 3G/LTE. Widać także coraz większe łączenie kilku technologii radiowych, czyli np. zbieranie danych z bliskiej odległości przy użyciu różnych rozwiązań radiowych z pasma ISM, a następnie wysyłanie ich zbiorczo poprzez koncentratory GSM/3G/LTE.

Jaką pozycję na rynku zajmują technologie krótkiego zasięgu: Bluetooth LE, Wi-Fi, ZigBee i te mniej znane jak Mesh Radio lub LoRa?

Widać wyraźny wzrost zainteresowania technologią Bluetooth LE dzięki aplikacjom typu Beacon. W przypadku Wi-Fi pojawiły się atrakcyjne cenowo moduły z wbudowanym stosem z możliwością sterowania przez interfejs szeregowy, dzięki czemu implementacja stała się prosta, co spowodowało duże zainteresowanie tego typu rozwiązaniem. Natomiast w przypadku ZigBee widać spadek liczby nowych wdrożeń, spowodowany mało atrakcyjną cenę i pojawieniem się konkurencyjnych technologii opartych na topologii Mesh czy rozwiązań dalekiego zasięgu typu LoRa.

Czego klienci wymagają dzisiaj od dostawcy?

Kompetencje techniczne dostawy zaczynają się od zaproponowania najbardziej optymalnego rozwiązania do danej aplikacji. Z roku na rok pojawiają się nowe technologie w komunikacji, do tego producenci wprowadzają coraz większą gamę produktów z coraz większą funkcjonalnością, przez co wybór właściwego modułu czy układu nie jest taki prosty i oczywisty.

Gdy już nastąpi wybór optymalnego rozwiązania, konieczne jest dostarczenie zestawów uruchomieniowych, próbek i dokumentacji wraz z notami aplikacyjnymi. Następnie rozpoczyna się etap testów i wdrożenia, gdzie często potrzebna jest pomoc w weryfikacji schematu, projektu PCB lub uruchomienia od strony programowej. Czasem potrzebne jest także wykonanie dodatkowych testów i badań w laboratorium producenta proponowanego rozwiązania.

Czy będzie renesans ZigBee?

Rys. 4. Obroty ze sprzedaży modułów komunikacyjnych jako procent całej sprzedaży firm. Dla 59% dostawców sprzedaż tych urządzeń przynosi do 10% obrotów całej firmy

Kolejnym standardem, w którym ostatnio również zachodzą zmiany, jest ZigBee. I tak jak Bluetooth zyskał na popularności kilka lat temu, tak ZigBee zaczyna zyskiwać teraz, bo przez wiele lat był, ale jego rozwój dreptał w miejscu a ceny modułów w tym standardzie odstraszały wielu chętnych - równoważne rozwiązania były znacznie tańsze.

ZigBee zadomowił się w zasadzie tylko w zastosowaniach przemysłowych, gdzie cena nie jest krytyczna, a koszt członkostwa ZigBee Alliance nie odstraszał. Pozycję lidera ZigBee stracił również na rynku sensorów. Nadzieja na renesans wynika z faktu, że teraz wychodzi poza świat automatyki przemysłowej, wkraczając najpierw do automatyki domowej i dobrze wpisuje się w trend IoT.

Głównymi zaletami ZigBee są niewielki pobór mocy, obsługa sieci o topologii kraty oraz fakt, że standard ten przyjęło całkiem wiele ważnych firm na rynku. Na przestrzeni lat, oprócz kolejnych wersji protokołu ZigBee (np. ZigBee Pro), powstały też liczne profile aplikacji, podobnie jak w przypadku Bluetooth.

Należą do nich m.in. ZigBee Home Automation, ZigBee Smart Energy, ZigBee Remote Control, ZigBee IP, ZigBee Retails Services, ZigBee Green Power czy ZigBee Light Link. Występują one w różnych, nie zawsze ze sobą kompatybilnych wersjach, a niektóre z nich bardzo znacząco się różnią. Tworzą one pewien zamęt, stąd ZigBee Alliance ostatnio zdecydowało się zunifikować wszystkie te obszary zastosowań, tworząc nową wersję standardu - ZigBee 3.0. Niemniej jest to standard wstecznie kompatybilny - korzysta z częstotliwości 2,4 GHz i protokołu ZigBee Pro do transmisji danych. Być może tchnie on nowe siły w ten obszar aplikacyjny rynku.

Mariusz Ciesielski

Microdis Electronics

Jakie są trendy technologiczne w przypadku rozwiązań komunikacji bezprzewodowej?

Zarówno segment konsumencki, jak i przemysłowy, wdraża w swoich rozwiązaniach najnowsze technologie, czyli LTE i UMTS - w telefonii komórkowej, a Bluetooth Low Energy i coraz nowsze iteracje Wi-Fi - w pasmach ISM. Migracja ta oczywiście przebiega w różnym tempie, ponieważ w przypadku segmentu pierwszego bardzo istotne są coraz większe prędkości przesyłania danych, natomiast w przypadku drugiego najważniejsze są: jakość produktu, dostępność infrastruktury, pewność działania i długi czas życia - moduły celowo są niezmieniane przez lata.

Dla producentów rozwiązań przemysłowych istotna jest również kontynuacja produkcji, czyli możliwość wymiany technologii komunikacji bez konieczności przeprojektowywania całego urządzenia - pozwala na to m.in. zgodność pinowa różnych modułów i, przynajmniej częściowe, wykorzystanie tych samych komend sterujących. W M2M wymagania dotyczące przepustowości są znacznie mniejsze niż w zastosowaniach konsumenckich, stąd nadal dość duży udział technologii GSM/GPRS.

W wielu aplikacjach bardziej istotny jest niski pobór mocy, a cena odgrywa ważną rolę. Dlatego mówiąc o segmencie przemysłowym, coraz częściej rozważa się LTE niższych kategorii (Low Cat LTE, czyli np. Cat. 0), czy rozwiązania bardziej specjalizowane, jak NB-LTE/NB-IoT (Narrow Band Internet of Things). Mają one przewagę nad rozwiązaniami własnościowymi, gdyż są ustandaryzowane przez 3GPP i wykorzystują już istniejącą lub powstającą właśnie globalną infrastrukturę. Podobna sytuacja ma miejsce w sieciach lokalnych, gdzie wykorzystuje się komunikację ISM.

Coraz większą popularność, zajmując miejsce wysłużonego Bluetooth Classic, zdobywają Wi-Fi i Bluetooth Smart - wraz z wprowadzaniem przez producentów modułów przemysłowych rozwiązań opartych na tej technologii. Pozwala to na wykorzystanie już istniejącej sieci i częściowo urządzeń konsumenckich (laptopy, tablety, telefony) i zarazem na korzystanie z zalet pewności produktu do zastosowań profesjonalnych.

Sieci komórkowe są cały czas najważniejsze

Rys. 5. Ocena siły konkurencji na rynku w omawianym sektorze oraz stopnia konkurencji na rynku

Moduły GSM ciągle stanowią główny nurt rozwoju aplikacji wykorzystujących komunikację bezprzewodową, a czynnikiem sprzyjającym jest ciągły spadek ich cen. Najważniejszym powodem jest to, że pozwalają one tworzyć duże systemy pomiarowe bazujące na obszarze całego kraju, związane z np. z transportem lub telemetrią, przy relatywnie niewielkich kosztach.

Producenci modułów do sieci telefonii komórkowej implementują w nich coraz więcej typów funkcjonalności, dzięki czemu klient dostaje coraz bardziej zaawansowany moduł w cenie często niższej niż model poprzedni. Upraszcza to tworzenie urządzeń i obniża koszty docelowej aplikacji, gdyż nierzadko zewnętrzny mikrokontroler lub dodatkowe układy stają się zbędne.

Jeszcze do niedawna zdecydowana większość sprzedawanych modułów to były głównie moduły GPRS/EDGE, czyli sieci 2G, obecnie coraz częściej są to sieci 3G i moduły obsługujące technologię 3G/HSDPA/HSUPA i HSPA+, a w ostatnich miesiącach także przemysłowe moduły LTE. To, że na rynku pojawiają się takie szybkie modemy jest też wynikiem tego, że w podstawowym kształcie sieć GSM/GPRS jest już produktem bardzo dojrzałym, stąd markowi producenci uciekają w stronę sieci 3G i LTE, bo tam są w stanie konkurować.

Na rysunku 1 pokazana została ocena potencjału nowości rynku komunikacji bezprzewodowej w aplikacjach M2M i IoT. Zdaniem specjalistów największe znaczenie mają moduły obsługujące LTE oraz nowe wersje Bluetootha na kolejnych miejscach uplasowały się szybkie moduły WLAN, a dalej rozwiązania dla sieci mesh.

Badanie ankietowe potwierdziło też wcześniejsze rozważania o tym, że ZigBee przebija się bardzo powoli. W porównaniu z analogicznym zestawieniem sprzed 3 lat widać spory spadek pozycji prostych modułów do sieci komórkowych GSM oraz pojawienie się na dość wysokiej pozycji sieci wąskopasmowych o dużym zasięgu (LPWAN).

Michał Grzywacz

Elproma Elektronika

Co jest ważne w handlu produktami do komunikacji?

Z pewnością istotnym czynnikiem jest niezawodność proponowanych rozwiązań. Klienci cenią sobie stabilność pracy urządzeń i często skłaniają się ku znanym i w pełni sprawdzonym rozwiązaniom. Większa świadomość sprawia, że cena nie jest jedynym wyznacznikiem zakupu. Coraz częściej poszukuje się wartości dodanych, takich jak: wsparcie techniczne, funkcjonalność proponowanego produktu oraz jego możliwości techniczne. Klienci cenią także dostępność produktów z magazynu i sprawnie działający serwis.

Bezprzewodowa komunikacja w przemyśle i automatyce - czy obszar ten w Polsce rozwija się w szybkim tempie?

Z pewnością jest to prężnie i dynamicznie rozwijający się sektor. Coraz częściej dla standardowych rozwiązań kablowych poszukuje się alternatywy w postaci połączeń bezprzewodowych. W wielu przypadkach komunikacja radiowa lub GSM jest jedynym sposobem umożliwiającym nawiązanie połączenia między maszynami, obiektami itp. Rynek proponuje sporo rozwiązań spełniających wymagania pracy w trudnych warunkach przemysłowych. Fakt ten pozwala automatykom i projektantom podczas realizacji projektów na dużą swobodę i elastyczność w doborze elementów.

W którą stronę kieruje się rozwój biznesu związanego z modułami GSM?

Obecnie sektor związany z modułami GSM zmierza w kierunku rozwoju technologii LTE kategorii 1 i 0. Moduły te zadowolą twórców aplikacji, w których wymagany będzie niski pobór prądu. Uważam, że proponowana szybkość transmisji danych będzie w pełni zaspokajała wymagania aplikacji M2M. Z roku na rok zwiększające się pokrycie zasięgiem LTE sprawia, że projektanci coraz chętniej sięgają po takie moduły.

Komunikacja przewodowa

Rys. 6. Zestawienie cech oferty handlowej, które są najważniejsze w sprzedaży modułów komunikacyjnych

W zakresie komunikacji przewodowej oferta rynku skupiona jest na Ethernecie, gdyż tego typu sieci komunikacyjne są podstawą infrastruktury przedsiębiorstw przemysłowych, systemów kontroli dostępu i monitoringu obiektów, urządzeń pomiarowych i innych obszarów. Poza uniwersalnością i możliwościami komunikacyjnymi, urządzenia infrastrukturalne, za pomocą których buduje się sieci komunikacji przewodowej, można zasilać przez kabel sieciowy - PoE i PoE+ (Power over Ethernet).

Korzystanie z możliwości sieci bazujących na Ethernecie wymaga stworzenia infrastruktury komunikacyjnej, do której poza okablowaniem, przełącznikami (switchami) i routerami tworzącymi fizyczną podwalinę sieci konieczny jest sprzęt taki, jak konwertery sieciowe (konwertery mediów, mediakonwertery, urządzenia typu gateway).

Są to przede wszystkim urządzenia z interfejsami do sieci szeregowych i innych przetwarzające komunikaty na standard ethernetowy, moduły służące do zmiany medium transmisyjnego - w szczególności Ethernetu miedzianego na światłowodowy. Do produktów tego typu należą też serwery portów, czyli inaczej konwertery interfejsów sieciowych, wyposażone we własny komputer zapewniający możliwość programowania i ustawiania parametrów oraz karty sieciowe. Często są to wersje wieloportowe, co pozwala na komunikację z wieloma innymi urządzeniami, stosując jedną kartę instalowaną przykładowo w komputerze przemysłowym.

Osobną grupę stanowią moduły we-wy, które pozwalają na podłączenie wielu sygnałów/urządzeń i komunikację z tymi ostatnimi z wykorzystaniem jednego połączenia sieciowego. Podzespoły dostępne są w różnych wykonaniach - zarówno z wejściami i wyjściami cyfrowymi, jak też analogowymi, przeznaczonymi do podłączania określonych czujników, liczników, napędów, itd.

Oprócz wersji kablowych dostępne są urządzenia z interfejsem WLAN. Ich funkcjonalność jest podobna jak opisanych wyżej, z tym że łącze ethernetowe realizowane jest bezprzewodowo, ze wszystkimi popularnymi usługami związanymi z komunikacją za pomocą protokołu TCP/IP. Komunikacja ta może bazować na paśmie 2,4/5 GHz lub pasmach licencjonowanych, np. 400-470 MHz.

Opisany powyżej sprzęt tworzy grupę produktów standardowych, wykorzystywanych na wielu etapach budowy infrastruktury i z racji dużej uniwersalności ma niezmiennie spory potencjał rynkowy.

Amar Abid-Ali

Future Connectivity Solutions

Czy moduły GSM ciągle stanowią główny nurt rozwoju aplikacji M2M?

GSM jest z pewnością jedną z najważniejszych technologii i kół zamachowych rynku M2M, a w dalszej kolejności można wymienić Bluetooth Low Energy, Wi-Fi i ZigBee oraz technologie wąskopasmowe dalekiego zasięgu jak LoRa i Sigfox. Pomijając kwestie techniczne, technologii GSM na rynku M2M sprzyjają liczne aplikacje zapewniające dużą dynamikę rozwoju. Co więcej, można oczekiwać, że w miarę jak technologia GSM zacznie tracić tempo na skutek nasycenia rynku, operatorzy sieci zaczną proponować usługi i modele biznesowe dla sieci dopasowanych do potrzeb IoT.

Gdzie należy szukać przyczyn szybkiego rozwoju rynku komunikacji?

Kluczowymi czynnikami jest tutaj ogromna popularność smartfonów, tabletów i innych urządzeń mobilnych z dostępem do Internetu, co obniża znacząco koszty transmisji i ułatwia dostęp do usług także dla aplikacji profesjonalnych. To samo dotyczy dostępności i cen oprogramowania, usług w chmurze i sieci sensorowych. Obszary takie tworzą potencjalne zalążki nowych projektów w wielu dziedzinach techniki.

Jakiego zakresu wsparcia technicznego wymagają od dostawców klienci?

W miarę jak komunikacja bezprzewodowa staje się domeną nie tylko aplikacji profesjonalnych, ale także wielu obszarów od nich odległych lub całkiem niezwiązanych z techniką, np. rolnictwa, rola wsparcia technicznego w tej dziedzinie rośnie. Tacy klienci wymagają od dostawcy pomocy i nierzadko rozwiązania problemów, bo sami nie mają zasobów technicznych wśród kadry pracowniczej, zdolnej do tego, aby wybrać odpowiedni moduł, antenę itp.

Moduły komunikacyjne a biznes

Rys. 7. Ocena potencjału poszczególnych typów modułów M2M pod względem dochodów dla dostawców i stopnia konkurencji

Na rysunku 2 zilustrowano zmiany w sprzedaży zanotowane przez dostawców urządzeń komunikacyjnych w latach 2013-2015. Jak widać, w każdym kolejnym roku sytuacja na rynku systematycznie się poprawiała. Coraz mniej firm notowało niewielkie przyrosty sprzedaży, a liczba tych, którzy mieli wzrosty większe niż 10%, zauważalnie rosła.

Bezsprzecznie rynek komunikacji rozwija się w niezłym tempie, co biorąc pod uwagę dużą liczbę dostawców i silną konkurencję, jest niezłym wynikiem. Omawiany sektor rynku należy do grupy branż o wysokim poziomie innowacji oraz do technologii, które nierzadko przyczyniają się do oszczędności (np. energii elektrycznej) lub też pozwalają na daleko posuniętą automatyzację pomiarów.

Inwestycje w takie urządzenia są elementem rozwoju, funkcją postępu technicznego i odzwierciedleniem nowego podejścia do rozwiązywania wielu standardowych problemów. Ich efektem są wzrosty sprzedaży: spore, stabilnie rosnące i bez niespodzianek lub wahań cyklicznych. Obroty 41% dostawców omawianych urządzeń komunikacyjnych zawierają się w przedziale 100-500 tys. zł rocznie, co znaczy, że produkty te sprzedają przy okazji, nie w pełnym asortymencie i bez większego, ponadstandardowego zaangażowania.

Rys. 8. Struktura sprzedaży poszczególnych typów urządzeń do komunikacji bezprzewodowej w podziale na typy sprzętu

Liczba tych, dla których komunikacja jest biznesem znaczącym i ważnym (sprzedaż powyżej 5 mln zł), wynosi 21% (rys. 3). To o 10% mniej niż zanotowaliśmy w analogicznym badaniu rynkowym wykonanym trzy lata temu, co może być efektem wzrostu konkurencji i liczby dostawców lub tamten wynik zawierał premię z okazji Euro 2012 i inicjatyw się z nim wiążących.

Jednocześnie wynik ten wskazuje, że krajowy rynek produktów M2M ma widoczną polaryzację na wyspecjalizowane w tej tematyce firmy, które silnie się angażują w sprzedaż, mają kompleksowe oferty i współpracują z wieloma dostawcami oraz takie, które sprzedają relatywnie niewiele, np. moduły radiowe jednego producenta lub tanie GSM. Zgodnie z wykresem z rysunku 4 dostawców specjalizowanych, dla których komunikacja jest jedyną lub najważniejszą częścią biznesu, jest tylko 7%.

To niewiele, zwłaszcza gdy zestawi się tę liczbę z grupą na przeciwnym końcu - jest to blisko 60% firm. Przy tak rozłożonych proporcjach, silna konkurencja cenowa jest naturalną konsekwencją. 63% ankietowanych uznało ją za silną, nikt nie był zdania, że jest ona niewielka (rys. 5). Rewelacyjnie natomiast wyglądają oceny tendencji w koniunkturze obserwowane przez specjalistów - aż 83% pytanych uznało, że sytuacja się poprawia, co dobrze wróży na przyszłość zarówno jeśli chodzi o sprzedaż, jak i penetrację rynku przez nowe technologie.

Krzysztof Fijak

Evatronix

Nowe technologie komunikacji - jak są przyjmowane na rynku?

W przypadku projektowanych układów nasi klienci coraz chętniej wyposażają systemy w układy komunikacyjne. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się układy oparte na transmisji danych z użyciem infrastruktury sieci komórkowych. Jest to główny interfejs komunikacyjny wykorzystywany przez naszych klientów.

Początkowo klienci sugerowali rozwiązania transmisji danych oparte na popularnych SMS-ach. Z czasem, gdy ich wiedza w tym zakresie wzrosła, koncentrują się na transmisji danych w oparciu o TCP/IP oraz zewnętrzny serwer, na którym umieszczają jednostkę centralną zarządzającą opracowywanym systemem rozproszonym.

Zainteresowaniem cieszą się też moduły udostępniające jedynie transmisję danych pozbawioną protokołu. Klienci podczas opracowywania urządzeń chcą stosować własne warstwy komunikacyjne. Na ogół jednak docelowe rozwiązanie wymagające łączności na niewielkie odległości wykorzystuje urządzenia oparte na standardach ZigBee i Bluetooth. Jednym z trendów w tym temacie jest rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania niskomocowe pełniące funkcję czujników. W tym przypadku wybór pada na BLE.

Jakie oczekiwania mają klienci w stosunku do dostawcy rozwiązań komunikacyjnych?

Dostępność komponentów do komunikacji radiowej wymusza udzielanie wsparcia na takim poziomie, że dany klient wybierze właśnie tę ofertę. Najczęściej wsparcie obejmuje pomoc a nawet cały projekt urządzenia elektronicznego. Najczęściej nasze projekty obejmują wykonanie części radiowej urządzenia oraz części zawierającej szybkie interfejsy takie jak DDR3 czy PCIe.

W przypadku oprogramowania wbudowanego wymagane wsparcie to dostarczenie podstawowych bibliotek czy testów danego interfejsu. Klienci starają się zabezpieczyć rozwój produktu przez tworzenie wyższych warstw oprogramowania u siebie. Zakres wsparcia obejmuje również zapewnienie produkcji zaprojektowanych urządzeń, ale z możliwością przeniesienia produkcji do innej firmy.

Jednym z zauważalnych wymagań dotyczących kompetencji dostawcy jest podejście polegające na zapewnieniu przez dostawcę wsparcia rozwiązującego wszelkie mogące pojawić się problemy. W niektórych przypadkach klienci nie wyobrażają sobie współpracy w sytuacji, gdy muszą poświęcać swój czas na rozwiązywanie problemów, które mogą wpłynąć na dostawę ich zamówienia

Gdzie należy szukać przyczyn szybkiego rozwoju rynku komunikacji?

Panujące obecnie realne zapotrzebowanie, ale i moda na urządzenia IoT powoduje, że nawet gdy urządzenie nie wymaga łączności radiowej, to i tak w wersji finalnej klienci zostawiają miejsce na wmontowanie układu do komunikacji radiowej. Podejście "na zapas" w przypadku miniaturowych modułów radiowych nieznacznie zwiększa koszt, a znacząco zwiększa atrakcyjność rozwiązania przez możliwość zdalnej konfiguracji czy odczytu danych.

Łączność bezprzewodowa ma prawie same zalety. Coś, co jednak w ocenie naszych klientów ją ogranicza, to czasami uzasadniony lęk przed zerwaniem połączenia w wyniku pojawienia się silnych i długotrwałych zakłóceń. Innym zagrożeniem jest możliwość braku łączności w przypadku operowania w granicach dopuszczalnego zakresu. Pomimo tych obaw konieczność zapewnienia łączności dla projektowanych urządzeń powoduje, że łączność bezprzewodowa zyskuje na popularności nawet wówczas, gdy istnieje możliwość zapewnienia połączenia za pomocą przewodu sygnałowego.

Struktura ofert handlowych

Rys. 9. Struktura sprzedaży poszczególnych typów urządzeń do komunikacji przewodowej w podziale na poszczególne typy

Na rysunku 6 pokazano zestawienie kryteriów, które w największym stopniu wpływają na sukces w sprzedaży produktów komunikacyjnych. Sporym zaskoczeniem jest to, że na pierwszym miejscu nie znalazła się cena, co przy silnej konkurencji na rynku nie byłoby zaskoczeniem. Wysoko oceniono znaczenie kompetencji technicznych dostawców, to, czy produkty mają stosowne certyfikaty i opłacone licencje na oprogramowanie oraz długoterminową dostępność produktu.

Na samym dole wylądowały usługi powiązane ze sprzedażą, co można odczytywać tak, że dostawcy produktów M2M nie są postrzegani przez klientów jako integratorzy systemów zdolni do dostarczania rozwiązań (komponentów, oprogramowania lub całych systemów). Klienci oczekują od nich bycia kompetentnymi firmami handlowymi, zdolnymi do zapewniania wsparcia technicznego, ale już nic ponadto. Widać też, że rynek można już określać jako dojrzały, a więc taki, gdzie nie liczy się tylko ten, kto zaproponuje niższą cenę. Z punktu widzenia rozwoju biznesu, to dobra wiadomość.

Patrząc na rynek od strony dochodów, jakie mają dostawcy omawianych produktów z poszczególnych rozwiązań i standardów technicznych (rys. 7, niebieskie słupki), widać dominację technologii komunikacji za pomocą sieci komórkowych i to już nie tych najprostszych rozwiązań, ale nowszych technologii (3G i 4G), które zapewniają większą wydajność (47% vs. 34%).

Rys. 10. Zestawienie pozytywnych i negatywnych trendów dla rynku wraz z siłą ich oddziaływania na rynek

Całkiem nieźle wypadły też rozwiązania bazujące na Wi-Fi i Bluetooth oraz moduły RF (16-19%). Dane ankietowe potwierdzają też pomijalnie małe znaczenie standardu ZigBee. Największa konkurencja na rynku jest w zakresie najprostszych modułów GSM-owych, bo to technologia znana od lat, z dzisiejszego punktu widzenia prosta i dostępna z wielu źródeł.

Jeśli chodzi o wolumeny sprzedaży dla urządzeń komunikacji przewodowej i bezprzewodowej, to zdaniem specjalistów w zakresie bezprzewodowym największa ilościowo sprzedaż przynależy ponownie do prostych modułów GSM, a w drugiej kolejności do tych bardziej wydajnych (3G, LTE) - rysunek 8. Powody są dokładnie takie same. W zakresie komunikacji przewodowej (rys. 9) sprzedaż największa jest dla modułów ethernetowych, a więc urządzeń zapewniających dostęp do sieci w tym standardzie oraz modułów I/O, za pomocą których dołącza się do sieci urządzenia peryferyjne.

Rafał Rajczonek

Advantech Poland

W jakim kierunku rozwija się rynek komunikacji w przemyśle?

Rynek komunikacji przemysłowej rozwija się w ostatnich latach coraz szybciej. Sprzyja temu projektowanie oraz budowa złożonych sieci, dzięki którym dochodzi do wymiany i akwizycji dużych ilości danych. W szczególności coraz częściej łączy się układy produkcyjne z systemami znajdującymi się poza obszarem produkcji. Kilka ostatnich lat pokazało, że rynek sieci komunikacyjnych ma wciąż bardzo duży potencjał i jest nadal na fali wznoszącej. W mojej ocenie tendencja ta nadal będzie się utrzymywać z obopólną korzyścią dla producentów i użytkowników.

W ostatnich latach obserwuję znaczny wzrost konkurencji w zakresie bardzo szerokiej gamy urządzeń sieciowych do zastosowań w aplikacjach przemysłowych. Obok marek już znanych i cenionych, na rynku krajowym pojawia się wiele rozwiązań od producentów dalekowschodnich. Trudno obecnie rozpatrywać jakość tych rozwiązań, jednak ze względu na agresywną politykę cenową stanowią one spore wyzwanie dla producentów i dystrybutorów bardziej znanych marek.

Nowe, mniej znane marki są często alternatywą dla klientów poszukujących nowych rozwiązań, w szczególności kiedy czynnikiem kluczowym jest ekonomia (cena). Przemysłowe urządzenia sieciowe stanowią najczęściej element oferty firm specjalizujących się w dystrybucji rozwiązań dla szeroko pojętej branży automatyki i elektroniki przemysłowej - takich jak komputery przemysłowe, sterowniki, konwertery czy komponenty elektroniczne.

Na które grupy produktów jest największy popyt na rynku?

Na przestrzeni kilku ostatnich lat obserwuję wzrost zainteresowania klientów serwerami szeregowymi, tj. rozwiązaniami pozwalającymi na przyłączenie urządzeń z interfejsem RS232/422/485 do sieci Ethernet i rozbudowanymi o funkcje, takie jak np. szyfrowanie połączeń czy wbudowany serwer WWW.

Nasi klienci są coraz bardziej świadomi zagrożeń w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, jakie mogą nieść ze sobą niedostateczne zabezpieczenia w połączeniach sieciowych, które w konsekwencji mogą doprowadzić do przestoju w produkcji, wykradzenia newralgicznych danych firmy. Dlatego wybór odpowiednich produktów nie jest już przypadkowy, a zakup urządzeń nie jest podyktowany wyłącznie atrakcyjną ceną, lecz też marką, niezawodnością urządzenia, wbudowanymi funkcjami, szybkim wsparciem ze strony producenta w razie chęci dostosowania sprzętu (oprogramowania urządzenia) do potrzeb klienta.

Dla klientów istotne znaczenie przy wyborze urządzeń ma również fakt, czy dany produkt przeznaczony jest do zastosowań prze mysłowych, czy ma możliwość montażu na szynie DIN, podwyższoną odporność na ciężkie warunki pracy, zabezpieczenia przepięciowe oraz czy ma zaimplementowaną obsługę protokołów przemysłowych, takich jak Modbus, DF1. Podsumowując - odbiorcy są obecnie zainteresowani markowym sprzętem uznanych producentów, zapewniającym wysoki poziom jakości i niezawodności.

Dostawcy produktów komunikacyjnych

Tabela 2. Dane kontaktowe do krajowych dostawców modułów do komunikacji przewodowej i bezprzewodowej

Wśród firm zajmujących się sprzedażą tytułowych produktów można wyróżnić kilka kategorii przedsiębiorstw. Pierwszą tworzą dostawcy komponentów elektronicznych o szerokiej ofercie, dla których moduły komunikacyjne są jedną z wielu pozycji w katalogu. Należą do nich dostawcy katalogowi (Farnell element14, Elfa Distrelec, RS Components, Conrad Electronic, TME) oraz duże hurtownie jak Maritex. Firmy te oferują popularne pozycje (GSM, Bluetooth, Wi-Fi i zwykłe transceivery radiowe), moduły ethernetowe do systemów embedded i podobne.

Drugą grupę stanowią firmy dystrybucyjne o bardziej wyspecjalizowanej ofercie, dla których komunikacja jest jednym z istotniejszych obszarów aktywności, np. Elproma Elektronika, Acte, Eltronika, Microdis Electronics, Elhurt, Masters, Gamma, JM Elektronik, Soyter Components. Reprezentują one najczęściej znane marki i wkładają sporo wysiłku w to, aby poza handlem zapewnić klientom nowości, narzędzia i pełną pomoc techniczną. W przypadku wymienionych firm oferta jest ukierunkowana głównie na rozwiązania bezprzewodowe.

Kolejna liczna grupa dostawców urządzeń komunikacyjnych to firmy z obszaru automatyki przemysłowej sprzedające gotowe modułowe urządzenia komunikacyjne (przewodowe i bezprzewodowe) w obudowach, umożliwiające wymianę danych w sieciach przemysłowych, łączenie rozproszonych sieci lokalnych w różnych standardach - są to m.in. Advantech, Antaira, Astor, Dacpol, Elmark Automatyka, Inventia, Murrelektronik, Phoenix Contact, Tekniska oraz Turck.

Do oddzielnej kategorii można zaliczyć natomiast Arrow Electronics, Future Electronics, które są głownie dostawcami chipów i działają w większej skali. Firmy te mają też w ofercie moduły komunikacyjne.

Marcin Lipka

Soyter Components

Czy moduły GSM ciągle stanowią główny nurt rozwoju aplikacji M2M?

W naszej opinii - jak najbardziej tak i widać to w danych liczbowych dotyczących kupowanych rokrocznie modemów. Rynek na te rozwiązania bardzo wyraźnie się powiększa. Nie wynika to jedynie z konserwatyzmu klientów, którzy w obawie przed nowymi standardami komunikacyjnymi sięgają po sprawdzony GSM.

Dzięki nowym technologiom (jak np. LTE), coraz mniejszym wymiarom rozwiązań oraz niskim koszcie modułów komunikacyjnych rośnie liczba potencjalnych aplikacji. Przykładem mogą być rozwiązania firmy Quectel, które dzięki atrakcyjnym cenom nadają się do aplikacji wrażliwych na koszt (np. smart metering).

To wszystko wpływa na to, że we wzroście wartości rynku IoT, szacowanego wg różnych źródeł od 25 do 35% rocznie, technologia przesyłu danych w sieciach komórkowych zajmuje wciąż silną pozycję.

Jaką pozycję na rynku zajmują pozostałe popularne technologie?

W przypadku nowych rozwiązań takich jak LoRa czy Sigfox można zaobserwować spore zainteresowanie rynku, z którym jednak nie idą w parze projekty z ich wykorzystaniem. Jeśli chodzi o rozwiązania ISM/Mesh, to wciąż trudno wskazać wiodący standard. Wielu producentów, wiele protokołów, wykorzystywanie różnych częstotliwości i brak kompatybilności pomiędzy różnymi urządzeniami i modułami powoduje, że klienci często nie wiedzą, na jaki przemysłowy typ komunikacji się zdecydować.

Dlatego już nie tylko dla mniej wymagających aplikacji atrakcyjne wydaje się wykorzystanie powszechnie znanych standardów komunikacyjnych jak np. Wi-Fi czy Bluetooth Low Energy, które coraz częściej dają także możliwości komunikacji typu Mesh. Liczba zastosowań dla takich modułów jest praktycznie nieskończona - mówimy tu o aplikacjach zarówno zdalnego dostępu (sterowanie, monitoring, zbieranie danych), jak i połączenia z powszechnie używanymi urządzeniami mobilnymi. Bardzo ciekawym rozwiązaniem wydaje się także chip (ESP32) oraz bazujący na nim moduł firmy Espressif - ESP-WROOM-03, który integruje obydwa standardy komunikacyjne (BT, WLAN), oszczędzając projektantom miejsca, czasu potrzebnego na wdrożenie oraz pieniędzy.

Tabela 3. Plan raportów "Elektronika" na najbliższe miesiące

Tabele z przeglądem ofert

Przegląd ofert dostawców modułów do zastosowań w komunikacji przemysłowej zamieszczony został w tabeli 1. Składa się ona z kilku poziomych części poświęconych poszczególnym grupom produktów: przewodowych, GSM, WLAN, Bluetooth, ZigBee oraz modułom RF.

W tabeli 2 podajemy dane kontaktowe do firm, które nadesłały wypełnione ankiety, wraz ze wskazaniem głównych marek produktów znajdujących się w ich ofertach.

Robert Magdziak

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród dostawców modułów do komunikacji przemysłowej w Polsce.

Powiązane treści