Wzrost cen podzespołów
Gdy po pandemii na rynku były braki i na realizację dostaw czekało się rok, ceny podzespołów znacząco wzrosły, bo zawsze się tak dzieje, gdy podaż jest mała. Niemniej po krótkiej przerwie ceny znowu zaczęły rosnąć a 2026 rok zaczął się falą podwyżek cen podzespołów elektronicznych, nie tylko półprzewodników, ale także podzespołów pasywnych, złączy i wielu innych. Praktycznie wszystkie komponenty ostatnio zdrożały od ok. kilkanaście procent, co w tworzy problem dla firm kontraktowych związany z koniecznością poświęcenia dużej uwagi zaopatrzeniu.
Wojciech Torczyński Printor
Wojciech Torczyński Printor
Kompleksowa usługa produkcyjna – jaki mamy w tym potencjał?
Kompleksowość naszej usługi zmienia się wraz z rozwojem rynku w naszym regionie i ta elastyczność pozostaje naszymi istotnym wyróżnikiem. Do 2024 roku byliśmy jednym z niewielu EMS- ów, który prowadził pod jednym dachem produkcję obwodów drukowanych oraz montaże. Obecnie konsekwentnie przesuwamy punkt ciężkości w kierunku hi-tech, montaży finalnych i operacji nakierowanych na niezawodność produktu i podwyższone wymagania. Mamy za sobą inwestycje m.in. w x-ray, potting, press-fity i widzimy wiele ciekawych kierunków do dalszego rozwoju.
Jak zmieniają się potrzeby technologiczne klientów?
Wymagania zawsze pozostają specyficzne dla branży i produktu, dlatego w naszym środowisku innowacyjnego HiMix obserwujemy kilka z nich. Wraz z miniaturyzacją nieustannie rośnie liczba warstw, kulek BGA oraz poziom integracji produktu. Testy FCT, EOL, x-ray, selective-coating, potting wkraczają w branże, które wcześniej były dalekie od takich wymagań. To świadczy o potrzebie większej niezawodności elektroniki. Co ciekawe powraca też zainteresowanie technologią ołowiową.
Jakie widać zmiany w podejściu klientów do usług EMS?
Wbrew globalnemu trendowi integrowania produkcji elektroniki przez firmy OEM widzimy, że polski rynek EMS przeżywa pobudzenie. Ta dynamika jest związana zarówno z lokalnym wzrostem w niektórych branżach jak i z preferencjami zagranicznych firm do nearshoringu w naszej części Europy. Coraz częściej spotykamy się z młodymi, ambitnymi firmami, które działają w modelu no-fab, czyli nie przewidują żadnej działalności produkcyjnej w ramach swoich operacji. Te firmy stawiają bardzo mocno na partnerstwo z EMS w którym liczy się niezawodność i elastyczność. Dzięki temu wypełniają luki w potrzebach rynku tam, gdzie nie pozwala na to inercja dużych korporacji. Obok nich widzimy zwiększanie outsourcingu przez dojrzałe firmy i rosnący poziom wymagań technologicznych.
Klienci zamawiający kompleksową usługę montażu razem z PCB i podzespołami oczekują, że firma EMS zaproponuje im konkurencyjną wycenę, a cena elementów jest jej znaczącą częścią. Nie można elementów po prostu kupić u pierwszego- -lepszego dystrybutora i liczyć, że klient to zaakceptuje. Raczej wspólnie z zamawiającym trzeba wypracować rozwiązanie, które nie przekroczy jego budżetu i będzie do przyjęcia. Inaczej projekt może wypaść z produkcji lub trafić do firmy kontraktowej z Azji.
Jakie były warunki biznesowe na rynku EMS panujące w ubiegłym roku?
W odniesieniu do sytuacji geopolitycznej, stanu gospodarki europejskiej, pokazana na wykresie ocena biznesu w ubiegłym roku wypadła całkiem nieźle. Zdaniem ankietowanych warunki były dobre lub zadowalające, co dziesiąty ankietowany był zdania, że były one bardzo dobre. Taki pozytywny wydźwięk w obecnej sytuacji panującej na rynku jest zapewne jest to wynikiem znaczącego potencjału krajowej branży EMS, która ma dobrą ofertę nie tylko dla firm krajowych, ale także dla firm zagranicznych. Polska jest częścią struktur europejskich i razem z bliskość geograficzną pozwala ograniczać ryzyko biznesowe (nearshoring w Europie). Tymczasową słabość rynku przemysłowego pokrywa większa aktywność sektorów specjalnych.
Przy rosnących cenach elementów zaopatrzenie staje się sztuką wymagającą wysiłku, współpracy z wieloma dostawcami (w tym brokerami), często inwestycji w stany magazynowe po to, aby kupować większe ilości popularnych elementów po niższej cenie z myślą o kolejnych projektach i podobne.
Struktura podwyżek wskazuje, że potencjał produkcyjny i zasoby infrastrukturalne z nim związane u wytwórców podzespołów są przesuwane na bardziej zaawansowane procesy technologiczne. W efekcie ceny tych zaawansowanych produktów zmieniają się minimalnie, a tych pochodzących ze starszych procesów w stopniu największym. To też jest wyzwanie dla firm EMS, bo czasem zmusza to do przeprojektowania układu pod inną obudowę.
Najważniejsze cechy oferty brane pod uwagę przy wyborze firmy EMS
Patrząc na usługi EMS przez pryzmat biznesu widać, że najważniejsza jest cena wykonania usługi, niemniej termin, jakość i niezawodność są także bardzo istotne. Kolejna pozycja wyraźnie wybijająca się nad resztę to możliwość oddania do firmy EMS możliwie największej części pracy związanej z produkcją elektroniki (kompleksowość). Dalej jest możliwość dopasowania się do wymagań zlecającego, dobre możliwości techniczne oraz długotrwała współpraca. Marka i renoma usługodawcy nie mają znaczenia. Znaczenie kompleksowej usługi produkcyjnej stale się zwiększa, tym razem termin wykonania też awansował na wykresie o jedną pozycję w stosunku do poprzedniego badania ankietowego.
Im większa firma kontraktowa, tym łatwiej jej radzić sobie z podzespołami, bo jej zamówienia i tym samym pozycja handlowa na rynku jest lepsza, tak samo jak możliwości kupowania na zapas popularnych elementów. Dla dystrybutorów podzespołów elektronicznych zajmujących się także montażem dostęp do podzespołów jest bardzo korzystny, gdyż pozwala na pakietowej sprzedaży elementów i usługi jako całości z jedną marżą handlową.
Paulina Trzos
specjalista d/s ekonomicznych i planowania produkcji w Bornico
Kompleksowa usługa produkcyjna – jaki jest jej potencjał w Polsce? Jak przebiega rozwój?
Rynek usług EMS w Polsce rozwija się dynamicznie i wyraźnie zmierza w kierunku modelu "one-stop-shop". Coraz więcej firm oczekuje dziś nie tylko montażu, ale pełnej obsługi – od wsparcia projektowego, przez zakupy komponentów, aż po produkcję, testy i logistykę. Wynika to z rosnącej złożoności elektroniki, presji skracania time-to-market oraz globalnych zmian w łańcuchach dostaw, w tym trendu nearshoringu.
Polska korzysta na tych zmianach dzięki silnemu zapleczu inżynieryjnemu, inwestycjom w nowoczesne technologie produkcyjne oraz rosnącemu doświadczeniu w obsłudze wymagających branż. Jednocześnie rynek dojrzewa – automatyzacja, systemy kontroli jakości oraz integracja narzędzi MES/ ERP stają się standardem, podobnie jak kompetencje inżynieryjne w obszarach DFM, DFT i NPI. Coraz większe znaczenie ma także zarządzanie łańcuchem dostaw i zdolność do zapewnienia ciągłości produkcji mimo zmienności dostępności komponentów.
W praktyce kompleksowość oznacza dziś przejęcie odpowiedzialności za cały proces, a nie tylko jego wycinek. Coraz częściej spotykane są modele współpracy, w których produkcja obejmuje wszystkie etapy – od PCB, przez montaż i testy, aż po finalne urządzenie, jego pakowanie i dystrybucję bezpośrednio do odbiorcy końcowego w skali globalnej. To pokazuje, że rola dostawców EMS ewoluuje w kierunku partnerów technologicznych, współodpowiedzialnych za jakość, koszt i terminowość.
W kolejnych latach kompleksowa usługa produkcyjna będzie rynkowym standardem, a kluczowe znaczenie zyskają elastyczność, szybkość wdrożeń oraz integracja kompetencji produkcyjnych, inżynieryjnych i logistycznych. Polska ma solidne fundamenty, aby dalej umacniać swoją pozycję w tym obszarze w Europie.
Te wszystkie kłopoty wpływają na działalność firm EMS i czynią ją niestety mniej opłacalną oraz trudniejszą w prowadzeniu. Zazwyczaj firmy z tego obszaru mają największe kompetencje związane z produkcją i technologią, a te zakupowe, logistyczne i organizacyjne, są dodatkiem tworzącym kompleksowość usług. Warunki jakie mamy teraz powodują, że te dodatki stały się ważne i zabierają czas pracy i tworzą w pewnym sensie nowe realia działania.
Jaka jest aktualna koniunktura na rynku EMS?
Aktualna koniunktura na rynku usług EMS lokuje się centralnie pomiędzy dobrą a zadowalającą, gdyż uśrednione z ankiet głosy rozłożyły się mniej więcej po równo. Wiele naszych firm EMS nastawionych jest na współpracę z zagranicą, co uwalnia ich od wielu problemów charakterystycznych dla naszego kraju. Inne preferują długofalową współpracę z kilkoma strategicznymi odbiorcami i w ich przypadku bieżące trudności rynkowe nie muszą się przekładać na działalność. Poza tym wiele realizowanych projektów to zadania obliczone na minimum kilka lat, które tworzą stabilny strumień przychodów łagodzący amplitudę wahań koniunktury.
