RFID, NFC, czyli zdalna identyfikacja radiowa

Trudno wymienić inną technologię o tak szerokim spektrum aplikacyjnym jak RFID, bo jej zastosowania pojawiają się nieraz w bardzo odległych dziedzinach. Wspólnym mianownikiem są korzyści biznesowe, a więc niższe koszty, większa wydajność, wygoda korzystania oraz to, że identyfikacja produktów z wykorzystaniem systemów RFID i danych z czujników tworzy podstawę nowoczesnych systemów w całej technice i nieprzerwanie od lat stanowi dla niej źródło innowacji.

Posłuchaj
00:00

Identyfikacja radiowa staje się coraz tańsza, bo ceny transponderów i czytników przestały decydować o większości wdrożeń. Cała lata mówiło się o tym, że technologia jest za droga i przy cenach transponderów rzędu 1 euro za sztukę nie ma szans na aplikacje masowe. To była prawda, ale dzisiaj, gdy ceny warstwy sprzętowej są znacznie niższe, okazuje się, że nie był to jedyny problem.

Dzisiaj największym hamulcem jest ograniczona świadomość rynku co do potencjału tkwiącego w zdalnej identyfikacji, możliwości jej zastosowania w swoim środowisku i zauważenie korzyści, jakie można osiągnąć. Opinie specjalistów jednoznacznie wskazują, że na rynku RFID bardziej liczy się pomysł na aplikację i chęć realizacji projektu niż wiele aspektów technicznych lub biznesowych.

Rynek RFID musi się też uporać z inżynierską inercją, która skutecznie ogranicza tempo wdrożeń nowych rozwiązań, utrzymuje przy życiu technologie mające długą siwą brodę i tym samym zawęża perspektywę zastosowań.

Najważniejsze cechy systemów RFID brane pod uwagę przy kupnie
 
W rankingu najważniejszych kryteriów selekcji produktu związanego ze zdalną identyfikacją radiową na czołowym miejscu uplasowały się cena i parametry techniczne rozwiązań. Innymi słowy, klienci wybierają najlepszą wartość za najniższą cenę, a więc tak samo jak w wielu innych obszarach techniki. Bardzo wysoko ocenione zostały kompetencje techniczne dostawcy, bo zwykle na podobnych wykresach są zdecydowanie bliżej dołu. To samo dotyczy łatwości integracji, dostępności oprogramowania lub kompletnej oferty. Takie zagadnienia w wielu innych naszych analizach zazwyczaj są postrzegane jako mało istotne. W obszarze RFID mało istotne są "nowe technologie" - czyli liczą się utylitarne korzyści.

Szansy na większe odbicie i wyjście poza obszar aplikacji specjalistycznych można upatrywać w wielu miejscach, ale najbardziej perspektywiczne wydają się te zapewniane przez idee Przemysłu 4.0, liczne rozwiązania klasy IoT i przemysłowego IoT, a także duża popularność smartfonów z czytnikiem NFC.

Od mniej więcej dekady rozwiązania konsumenckie są wzorem dla innych branż i nowości, jakie w nich się pojawiają, z czasem przenikają do innych obszarów techniki. Dlatego upowszechnienie się na rynku smartfonów w NFC oraz szybki rozwój rynku IoT pozwalają z optymizmem patrzeć w przyszłość radiowej identyfikacji.

Nowości i trendy rynku RFID

Rynek systemów zdalnej identyfikacji rozwija się w ewolucyjnym tempie i dlatego trudno podać jakieś przełomowe produkty, które znacząco zmieniłyby obraz ukształtowany przez lata. Zmiany to między innymi cały czas widoczna poprawa jakości i skuteczności działania czytników, zarówno stacjonarnych jak i mobilnych. Są wersje wielostandardowe, wykonania typu combo pozwalające na odczyt kodów 1D i 2D oraz RFID.

To samo dotyczy mobilnych terminali i innych podobnych urządzeń wykorzystywanych w magazynach, handlu i logistyce. Rośnie zasięg odczytu znaczników pasywnych i pewność działania systemów RFID. Pojawiają się nowe wykonania transponderów pozwalające na montaż na powierzchniach metalowych, co do niedawna uniemożliwiało ich pracę.

Struktura dochodów osiąganych przez firmy krajowe ze sprzedaży systemów RFID w 2018 r.
 
Obroty firm zajmujących się zdalną identyfikacją zależą od stopnia zaangażowania danego przedsiębiorstwa w tytułowej tematyce (a więc jej stopnia specjalizacji), profilu rynkowego oraz tego, w jakim sektorze rynku zdalnej identyfikacji dana firma jest aktywna. Dla co czwartej firmy roczna wielkość sprzedaży nie przekracza 250 tys. zł, co oznacza, że jest to niewielki dodatek. Największa grupa przedsiębiorstw (co trzecie) ma obroty między 250 tys. a 1 mln zł, a więc trochę większe. Milion rozdziela też wykres na mniej więcej połowę i można (oczywiście w uproszczeniu) przyjąć, że jest to granica oddzielająca poważniejsze zaangażowanie na rynku zdalnej identyfikacji.

Nowością są transpondery z drukowaną, a nie z wklejoną anteną na etykiecie produktowej, co ogranicza koszty ich produkcji. To samo dotyczy wersji z lepszymi zabezpieczeniami, które wykorzystuje się coraz liczniej do zastosowań antyfałszerskich. W rozwiązaniach aktywnych trwa walka o zminimalizowanie rozmiaru transpondera.

W miarę upływu lat systemy RFID migrują w stronę wyższych częstotliwości pracy, głównie UHF, co zapewnia większy zasięg i możliwość odczytu wielu tagów umieszczonych blisko siebie.

Rynek RFID w Polsce

 
Tabela 1. Przegląd ofert dostawców systemów i komponentów zdalnej identyfikacji

Rynek RFID w Polsce to obecnie stosunkowo tanie i powszechnie wykorzystywane systemy biblioteczne, kontroli dostępu do obiektów, pomiaru czasu w sporcie czy systemy biletowe. Są one wybierane przez coraz więcej odbiorców ze względu na wygodę i utylitarność. Z uwagi na powszechność są one w zasadzie dostępne dla każdego, jednak nie zawsze zapewniają wysoką funkcjonalność.

Ich wdrażaniem zajmuje się wiele firm instalacyjnych bez większej wiedzy i doświadczenia w zakresie technologii RFID, bez zwrócenia uwagi na bezpieczeństwo, a więc bez jakiegokolwiek szyfrowania czy zabezpieczenia danych. Ponieważ tagi Unique lub Mifare są łatwe do skopiowania czytnikami klonującymi czy nawet zwykłym smartfonem z funkcją NFC, w efekcie systemy oparte na tego typu rozwiązaniach nie są bezpieczne.

Innym typem systemów RFID, które rozwijają się w naszym kraju, są przemysłowe systemy do śledzenia produktów w łańcuchu dostaw i sprzedaży. W tej grupie wiedza klientów dotycząca radiowych technologii identyfikacji jest raczej pobieżna, jednak dostrzega się chęć i zainteresowanie wdrażaniem innowacji usprawniających procesy, bo prowadzi to do obniżki kosztów i wzrostu wydajności.

Aktualna koniunktura na rynku (I poł. 2019 roku)
 
Aktualne warunki biznesowe na rynku zdalnej identyfikacji zostały ocenione przez wszystkich pozytywnie. RFID ma na tyle szeroki zakres zastosowań, że uśredniony popyt na takie systemy odpowiada ogólnej sytuacji w przemyśle i krajowej gospodarce. Polski przemysł cały czas się rozwija w rekordowym jak na warunki europejskie tempie, a przemysłowe aplikacje RFID stanowią najbardziej wartościową i istotną część. Innymi słowy, ukierunkowanie RFID na przemysł ma odbicie w dobrych wynikach.

Skomplikowanie tematu identyfikacji radiowej wymusza na tych podmiotach zwracanie się do firm o partnerskim profilu dysponujących odpowiednią kadrą i wiedzą techniczną. Barierą jednak w tym przypadku bywają koszty. Jedynie bardzo duże firmy dzięki skali swojej działalności mogą i decydują się przeznaczyć znaczne sumy na systemy RFID.

Małe i średnie firmy krajowe wdrażają w zakresie zdalnej identyfikacji systemy przemysłowe oraz rozwiązania specjalistyczne. W tych obszarach identyfikacja RFID przynosi korzyści przewyższające poniesione koszty, a jednocześnie nie wymaga dużych inwestycji na starcie.

Takie aplikacje są możliwe, ale wymagają kreatywnego podejścia do zagadnienia, czasu oraz odwagi. Problemem w sektorze średnich i małych firm jest też nieufność w stosunku do innowacji oraz obawa przed nieudaną inwestycją, jednak rozpowszechnianie wiedzy na temat RFID znacząco redukuje ten niekorzystny trend.

Dla branży RFID korzystne są również zmiany na rynku pracy. Coraz większe problemy ze znalezieniem pracowników, rosnące wynagrodzenia powodują, że przedsiębiorcy coraz częściej decydują się na inwestycje w automatykę i cyfryzację, a radiowa identyfikacja jest tutaj zdecydowanie kluczowym ogniwem wiążącym obie te dziedziny.

Ocena warunków biznesowych panujących na rynku w 2018 roku
 
Ponad połowa pytanych specjalistów oceniła warunki biznesowe panujące na rynku zdalnej identyfikacji w ubiegłym roku jako dobre, a w sumie pozytywnych wskazań jest aż 92%. Oznacza to, że rynek zdalnej identyfikacji stanowi wartościowy segment rynku elektroniki i pozwala firmom na rozwój. To też znak, że oddziaływanie biznesowe wielu zjawisk wymienionych na innych wykresach, np. niskiej świadomości rynku, wcale nie jest takie duże, jak mogłoby się wydawać.

Innym korzystnym dla RFID zjawiskiem jest coraz większa potrzeba personalizacji nawet najdrobniejszych produktów wprowadzanych na rynek, jak na przykład butów z indywidualnie wyprodukowaną wkładką lub w unikalnym wzorze i to najlepiej przy realizacji w bardzo krótkim czasie, co z kolei wymusza coraz lepszą, sprawniejszą i bardziej wydajną identyfikację tych towarów oraz maksymalną optymalizację procesów logistycznych. W takich sytuacjach cena gra dużo mniejszą rolę niż dostawa na czas właściwie specyfikowanego przedmiotu do odbiorcy i tu także jedynym rozwiązaniem może okazać się identyfikacja oparta na tagach RFID.

Obecny rynek RFID można określić zatem jako trudny. W prostych i tanich aplikacjach, jak systemy dostępu do pomieszczeń, jest bardzo silna konkurencja, która obniża marże kosztem jakości wykonania instalacji. Duże firmy ze względu na swoją skalę do realizacji projektów RFID wybierają raczej dużych światowych graczy o potężnym portfolio zrealizowanych projektów w tej dziedzinie i krajowym przedsiębiorcom trudno jest z nimi konkurować.

Średnie firmy natomiast ciągle zmagają się z oporem i brakiem odwagi w podejmowaniu odważnych inwestycji w innowacje, jednak w tym przypadku jest coraz więcej świadomości i czynników prowadzących do przełamania tego trendu i prawdopodobnie największy potencjał dla branży na przyszłość.

Jerzy Kozieł

Head of R&D w firmie Masters

  • Jakie kierunki rozwoju RFID, aplikacje, obszary rynku, branże warto wyróżnić?

Szczególnym obszarem zastosowania techniki RFID wpisującym się w hasło Przemysłu 4.0 jest opieka zdrowotna. Rosnący poziom inwestycji w tym obszarze pokrywa się z prognozami sugerującymi gwałtowny wzrost zainteresowania aplikacjami w tym obszarze w niedalekiej przyszłości. Spowodowane jest to przede wszystkim zwiększającymi się wymaganiami i oczekiwaniami stawianymi nowoczesnej opiece medycznej, inwestującej we wzrost poziomu jakości oraz zrównoważony rozwój z zachowaniem przemyślanej kontroli nad kosztami.

Można to osiągnąć w szczególności poprzez wdrażanie rozwiązań zapewniających pełną automatyzację procesów medycznych. Zastosowanie techniki RFID zwiększa efektywność procesów, eliminując czynności zbędne, skupiając uwagę na priorytetach związanych z ratowaniem ludzkiego życia.

Eliminacja obsługi ręcznej zliczania i odczytywania kodów kreskowych pozwala lepiej wykorzystać cenny czas personelu medycznego, monitorować i lokalizować narzędzia, a to z kolei przyczynia się do zwiększenia ich dostępności oraz lepszego planowania zabiegów, zapewniając, co bardzo ważne, kontrolę sterylności i eliminując tragiczne w skutkach błędy ludzkie, zaś monitorowanie personelu i pacjentów umożliwia aktywną kontrolę potencjalnych zagrożeń epidemiologicznych.

Co więcej, zaimplementowanie dynamicznych RFID (Dynamic Tags) pozwala na dokonywanie odczytów pomiarów z sensorów i gromadzenie tych danych. Otwiera to zupełnie nowe możliwości adaptacyjne w kontroli dystrybucji i magazynowaniu leków, a w szczególności leków specjalistycznych, wymagających ciągłego i rygorystycznego monitorowania parametrów przechowywania, np. temperatury, wilgotności, zmiany położenia czy ekspozycji na działanie promieni słonecznych bądź innych niekorzystnych czynników.

Największym wyzwaniem poza przemyślaną adaptacją dostępnych rozwiązań RFID w praktyce staje się zapewnienie elastycznej i bezpiecznej wymiany danych pomiędzy systemami informatycznymi, umożliwiając szeroką współpracę wszystkich członków procesu, począwszy od producentów, poprzez dystrybutorów, aż po wszelakie placówki medyczne. Aby było to w ogóle możliwe, wymagany jest dalszy rozwój standaryzacji w obszarze danych.

Bezpieczeństwo w RFID

W naszym otoczeniu jest coraz więcej komputerów, dla których komunikacja bezprzewodowa lub przewodowa stanowi podstawę działania. Wraz z komputeryzacją biznesu, handlu, a nawet drobnych elementów naszego życia rośnie liczba nadużyć związanych z bezpieczeństwem.

Pojęcie to jest bardzo szerokie, ale obszaru zdalnej identyfikacji dotyczy tak samo jak świata IT, telekomunikacji lub Internetu. Nawet gdy aplikacją jest zamek w furtce otwierany przez przyłożenie breloczka z tagiem, szafka na basenie lub rejestrator czasu pracy, zagadnienia związane z bezpieczeństwem także są i powinny być brane pod uwagę.

Wiedza klientów na temat zdalnej identyfikacji
 
Ocena wiedzy klientów na tematy związane ze zdalną identyfikacją oraz ich orientacja w aktualnej ofercie rynku, produktach, dostawcach po raz kolejny przekonuje, że kupującym brakuje kompetencji z tych zagadnień, a jedynie nieliczni klienci nabywają rozwiązania określane jako innowacyjne. Oznacza to, że lata lecą a dostawcy rozwiązań RFID cały czas mają lekcje do odrobienia. Bo to oni mają bezpośredni kontakt z klientami końcowymi, integratorami, instalatorami i powinni przekazywać im informacje. Seminaria, konferencje są w tym obszarze techniki rzadkością, najczęściej doklejoną gdzieś do automatyki przemysłowej lub logistyki towarów. Brakuje publikacji merytorycznych, a duża liczba standardów, rozwiązań własnościowych, pasm oraz kryjących się za nimi produktów z pewnością nie pomaga w tej edukacji.

Z bezpieczeństwem systemów elektronicznych jest niestety coraz gorzej, bo aplikacji tego typu jest w naszym otoczeniu coraz więcej, są one kierowane i obsługiwane przez użytkowników, którzy niekoniecznie muszą być świadomi zagrożeń, a na dodatek brakuje im wiedzy na temat szczegółów technicznych używanych rozwiązań, znajomości słabych miejsc lub wyobraźni.

W obszarze RFID zagadnienia bezpieczeństwa są silnie uwypuklone, bo rozwiązania te odpowiadają za aspekty takie jak kontrola dostępu do pomieszczeń, gospodarkę materiałową, rozliczenia finansowe, a nawet decydują o odpowiedzialności prawnej. Na rynku dostępne są programatory o dużych możliwościach, tagi zapewniające możliwość zapisania dowolnego numeru i podobne rozwiązania, które w założeniu mają zapewnić wygodę, ale przy okazji pozwalają stworzyć kopię tego, co powinno być unikatowe i otwierają możliwości popełnienia nadużycia.

Jakie znaczenie dla biznesu firmy ma zdalna identyfikacja?
 
Ocena stopnia specjalizacji firm zajmujących się zdalną identyfikacją wskazuje, że co trzecia firma z tego zestawienia koncentruje się na tej tematyce w biznesie. Co piąta ma nieco mniejszy stopień specjalizacji, ale nadal jest to dla niej ważny obszar działalności. W przybliżeniu podział wykresu oceniającego stopień specjalizacji przebiega przez połowę, co jest niezłym wynikiem jak na nasze realia. Zapewne wynika to z tego, że bardzo często wartość aplikacji wykorzystującej zdalną identyfikację nie kryje się w komponentach tworzących ten system, a więc tagach lub czytnikach, ale w oprogramowaniu, integracji w ramach systemu kontrolnego lub logistycznego itp. Rozwiązania systemowe pozwalają na znacznie większą skalę działania i tym samym specjalizację.

Na szczęście świadomość rynku powoli się zmienia i coraz więcej klientów przywiązuje wagę do zagadnień bezpieczeństwa, w tym wyboru odpowiedniego standardu, zapewnienia szyfrowania danych itd.

Bezpieczeństwo w systemach RFID to nie tylko możliwość powstania nadużycia przez nieuprawnione skorzystanie z systemu np. za pomocą kopii transpondera, ale także ochrona danych osobowych wynikających z możliwości powiązania osoby, miejsca, numeru transpondera. Wejście w życie RODO z pewnością przyczyniło się do większej wagi tych zagadnień.

Rozwiązania NFC

 
Tabela 2. Dane kontaktowe do dostawców systemów zdalnej identyfikacji

Identyfikacja NFC jest częścią rozwiązań RFID w wersji ograniczonej do pasma HF (13,56 MHz) i zapewnia możliwość dwukierunkowej wymiany danych między transponderem a hostem. W ten sposób pozwala na realizację komunikacji peer-to-peer na niewielką odległość, a nie tylko na jednostronny proces identyfikacji. Urządzenie obsługujące NFC działa jak czytnik lub transponder w zależności od potrzeb, a szyfrowana transmisja danych pozwala na wykorzystanie NFC w aplikacjach bankowych.

NFC to domena głównie smartfonów, ale dzięki temu, że są one tak powszechne, daje to możliwość powstania interesujących zastosowań. Transpondery takie są wbudowywane do sprzętu AGD po to, aby w razie problemów zapewnić z wykorzystaniem telefonu możliwość zdalnej diagnostyki sprzętu, odczyt kodu usterek, programowanie parametrów.

Zainteresowanie innowacjami w zakresie zdalnej identyfikacji
 
W całej współczesnej technice nowe technologie są jednym z najważniejszych czynników zapewniających rozwój rynku, a zainteresowanie klientów innowacjami jest ważnym kryterium determinującym tempo tego procesu. Z tego powodu w naszej ankiecie pytaliśmy też o to, czy klienci są zainteresowani innowacjami w obszarze RFID i wyszło nam, że tak, ale tylko ci świadomi. To tacy, którzy znają szczegóły techniczne rozwiązań, mechanizmy działania, ograniczenia i produkty. Reszta koncentruje się na najprostszych technologiach, jak Unique 125k lub Mifare, właśnie dlatego, że brakuje im szerszej perspektywy.

W innych przypadkach etykiety z NFC dodane do produktów umożliwiają kupującym łatwy dostęp do informacji posprzedażnej, np. instrukcji obsługi. W taki sposób można też sprawdzać autentyczność produktów, odczytywać informacje o gwarancji, numerze seryjnym, wyposażeniu itp. Transponder NFC jest w stanie też dostarczyć informacji nt. warunków, w jakich produkt był przechowywany (np. zapisu temperatury podczas transportu), co służy zapewnieniu jakości, pozwala na spełnienie norm żywnościowych itd.

Smartfon z obsługą NFC wydaje się kluczowym dla zapewnienia rozwoju tego obszaru rynku i z racji ogromnej popularności daje nadzieję, że w przyszłości aplikacje z NFC i smartfonem będą się szybko rozwijać, zwłaszcza w handlu oraz segmencie konsumenckim.

Bartłomiej Besz

Product Manager RFID & Fieldbus w firmie Turck

  • Na jakie cechy systemów RFID najczęściej zwracają uwagę klienci branżowi?

Niezmiennie jest to uniwersalność i kompleksowość. W początkowym okresie upowszechniania się technologii RFID istotną rolę odgrywała cena pojedynczego komponentu. Niski koszt systemu RFID pozwalał na jego bezbolesne zaszczepienie w istniejącej strukturze. Pojawiały się natomiast dodatkowe koszty integracji, a w późniejszym okresie koszty związane z przystosowaniem takich rozwiązań do zmieniających się warunków w firmie.

Szybko okazało się, że to nie początkowy koszt wdrożenia jest najważniejszy, a czas zwrotu inwestycji. Klienci branżowi, myśląc o wyborze technologii RFID, sięgną zatem po rozwiązania, które cechuje kompleksowość.

Analiza procesu, dostawa właściwych komponentów, integracja w jedną działającą całość i wsparcie na każdym etapie wdrożenia będą atutem każdego dostawcy rozwiązania RFID. Uniwersalność to z kolei cecha pozwalająca na integrację systemu RFID w istniejącym procesie i bezpośrednie połączenie z takim składnikami jak systemy wykonawcze z PLC/MES czy biznesowe ERP/WMS.

  • Jaka jest rola standaryzacji w upowszechnianiu się RFID?

Standaryzacja systemów RFID w kontekście samej technologii wydaje się tematem zamkniętym. Powszechnie przyjęto pasma częstotliwości, w których systemy RFID powinny być stosowane.

Z punktu widzenia konsumenta czy użytkownika przemysłowego zdecydowanie bardziej interesująca jest możliwość integracji tych urządzeń w istniejących lub projektowanych systemach. Do rąk użytkownika powinno zatem trafić rozwiązanie, które pozwala na jego bezproblemowe włączenie w istniejący ciąg technologiczny bez konieczności stosowania dodatkowych konwerterów.

Większa uniwersalność rozwiązań

Od lat cechą szczególną rynku zdalnej identyfikacji jest to, że rozwija się on w kierunku wielu innowacyjnych i specjalistycznych zastosowań, a więc takich, gdzie wartość dodana i korzyści dla klienta są wymierne. Oznacza to, że potrzeby klientów są często bardzo różnorodne, a same systemy mają topologię hybrydową, łącząc w całość różne technologie identyfikacji, pasma oraz standardy. Trend ten dotyczy głównie czytników, gdzie głowica radiowa pozwala na odczyt w różnych pasmach częstotliwości oraz jest łączona w całość z systemem wizyjnym lub laserowym pozwalającym na odczyt kodów kreskowych.

Uniwersalność dotyczy także wyjścia, czyli interfejsów łączących czytnik z systemem komputerowym. W ten sposób zapewnia się łatwą integrację z lokalną infrastrukturą oraz ogranicza liczbę wersji będących w użyciu.

Najważniejsze czynniki o charakterze negatywnym dla rynku zdalnej identyfikacji
 
Za największą przeszkodę dla rozwoju rynku RFID/NFC ankietowani specjaliści uznali brak wiedzy na temat możliwości, jaką niesie ze sobą zdalna identyfikacja oraz brak doświadczenia aplikacyjnego pozwalającego na kreowanie projektów z tego obszaru. Na kolejnym miejscu znalazło się konserwatywne podejście do nowości oraz opór przed wdrażaniem nowości, niemniej ocena w tym polu była wyraźnie słabsza. Konkurencja ze strony kodów kreskowych jest w jakimś stopniu pokłosiem tej inercji. Kiedyś kody kreskowe wygrywały też cenowo, a obecnie, jak widać z wykresu, wysokie ceny rozwiązań RFID w kategorii negatywnego oddziaływania na rynek ocenione zostały najsłabiej ze wszystkich.

Takie nowoczesne czytniki all-in-one wyposaża się też w system lokalizacji. Nie tylko zapewniają one dużą wydajność oraz dają dostęp do większej ilości danych, ale sprawdzają się, gdy obok siebie funkcjonuje wiele różnych technologii znakowania produktów.

Czytniki wielosystemowe i wieloantenowe (kilkugłowicowe) rozwiązują też problemy z mnogością standardów, co jest korzystne, bo dzięki temu klienci nie są silnie związani w swoich wyborach posiadaną infrastrukturą.

RFID w przemyśle

Zdalna identyfikacja w aplikacjach przemysłowych to ważna część doskonalenia procesów produkcyjnych i systemów zapewnienia jakości. Zarządzanie towarami, śledzenie przepływu oznakowanych materiałów, półproduktów i gotowych produktów między kolejnymi etapami ich przetwarzania oraz monitorowanie przebiegu poszczególnych procesów ułatwia synchronizację różnych etapów produkcji, realizowanych często w kilku halach oraz w obrębie wielu linii produkcyjnych. W ten sposób szybciej realizuje się zlecenia, a dodatkowo identyfikacja jest źródłem danych pierwotnych dla zakładowych systemów śledzenia operacji (traceability), o których dzisiaj się tak wiele mówi w kontekście jakości.

Główne zjawiska techniczne w zdalnej identyfikacji
 
Zestawienie najważniejszych zjawisk technicznych zmieniających rynek zdalnej identyfikacji otwiera kryterium związane z łatwością integracji platform sprzętowych w systemie. Uniwersalność aplikacyjna pozwala na wygodę budowy systemów, współpracę z dowolnym oprogramowaniem i sprzyja niskim kosztom. Wysokie zasięgi oraz duża szybkość odczytu to parametry zapewniające wydajność, możliwość skalowania systemów w miarę rozwoju biznesu. Z kolei potrzeba bezpieczeństwa jest odpowiedzią na liczne przypadki włamań, nadużyć i przestępstw w ostatnich latach.

Zastosowania przemysłowe są też coraz częściej źródłem konwergencji w zakresie RFID, w ramach której do wnętrza transpondera wbudowuje się dodatkowe funkcje kontrolno-monitorujące. Najczęściej jest to pomiar temperatury i wilgotności, które pozwalają kontrolować klimatyczne warunki transportu i przechowywania produktów. Coraz bardziej zminiaturyzowana oraz pobierająca mniej mocy elektronika pozwala na wbudowanie do transpondera kolejnych czujników, np. akcelerometru lub GPS, co tworzy pomost między światem RFID a IoT.

Wiedza i świadomość rynkowa

RFID jako technologia ma już wiele lat i daleko jej od bycia nowością. Wiedza dostawców i świadomość klientów w zakresie właściwości i możliwości technologicznych systemów RFID powinna być wyczerpująca, łącznie z rozeznaniem kosztów implementacji. Niemniej z naszego badania ankietowego wynika, że teza jest słabo poparta faktami.

Być może sama zasada działania i ogólny zarys systemu są powszechnie znane, ale po odejściu od ogólnego opisu liczba szczegółów i niuansów rozwiązań, a także dostępnych na rynku wykonań i standardów dla osób niebędących specjalistami może wydawać się bardzo często przytłaczająca. Mamy kilka pasm częstotliwości, kilkanaście typów transponderów, liczne standardy i protokoły definiowane przez różne organizacje.

Branże o największym potencjale zakupowym w Polsce w odniesieniu do RFID
 
W warunkach rynku krajowego najbardziej wartościowym dla zdalnej identyfikacji odbiorcą jest przemysł, w tym zastosowania w aplikacjach automatyki przemysłowej oraz branża logistyczno-transportowa. Duży popyt kreują też obszary takie jak rejestracja czasu pracy i ochrona mienia (w tym domofony), ale trudno tutaj o jakieś zaskoczenie, bo są to chyba najstarsze obszary zastosowań. Za to piąta pozycja z wynikiem 64% głosów w ankiecie na kontrolę procesu produkcji, w tym aplikacje klasy traceability, jest wskazaniem, że wykorzystanie kart RFID do dokumentowania i kontroli operacji cały czas się zwiększa. Systemy traceability są rozwiązaniami kosztownymi i jednocześnie coraz bardziej poszukiwanymi. RFID jest tu chętnie wykorzystywany, bo komponenty sprzętowe są relatywnie tanie.

Do tego są różne opcje związane z zabezpieczeniami, autentykacją i kodowaniem danych oraz rozwiązania firmowe promowane przez duże firmy. I efekt jest taki, że niezmiennie od lat niedostateczna świadomość rynku jest postrzegana jako czynnik ograniczający rozwój.

Wiele osób, w tym także dostawcy, ma płytką wiedzę na temat takich szczegółów. Brak fachowej wiedzy u projektantów i integratorów jest już problemem, bo prowadzi do wyboru nieoptymalnych rozwiązań, systemów przewymiarowanych na plus po to, aby nie było z nimi problemów i tym samym do większych kosztów.

Najważniejsze zjawiska pozytywne dla rynku zdalnej identyfikacji
 
Listę czynników pozytywnie wspierających rozwój rynku zdalnej identyfikacji otwiera "wiele możliwości aplikacyjnych", a więc duża utylitarność radiowej identyfikacji i uniwersalność zapewniająca w zasadzie nieograniczone możliwości zastosowań. Rozwojowi sprzyja też spadek cen transponderów i czytników, dzięki któremu nawet bardziej śmiałe pomysły nie rozbijają się o próg wysokich kosztów. Liczy się też innowacyjność takich produktów, bo jak wiadomo, za dobrą aplikację rynek dzisiaj jest w stanie solidnie zapłacić. Jak widać z wykresu, po raz kolejny potwierdziło się, że z dobrą świadomością rynku nie jest najlepiej.

Skomplikowanie systemów zdalnej identyfikacji to nie tylko sprzęt, ale także niezbędne oprogramowanie, które zapewnia wysoką funkcjonalność. Razem te problemy determinują dużą siłę starych technologii, a więc kodów kreskowych.

Dostawcy produktów RFID

 
Plan raportów "Elektronika" na najbliższe miesiące

Rynek produktów związanych ze zdalną identyfikacją obejmuje różną formę aktywności biznesowej, co wynika z przekrojowego rynku takich produktów. Patrząc na identyfikację przez taki pryzmat, widzi się, że zaczyna się on od chipów stanowiących serce transponderów i czytników, przez półprodukty a więc czytniki w postaci modułów do wbudowania oraz transpondery bez obudowy do integracji wewnątrz urządzenia.

Są one nabywane przez dostawców gotowych urządzeń i systemów identyfikacji, np. systemów kontroli dostępu do pomieszczeń, rejestracji czasu pracy, domofonów, a nawet do kserokopiarek po to, aby rozliczać ich obciążenie na poszczególnych pracowników.

W dalszej kolejności są dostawcy gotowych transponderów i czytników, a także całych kompletnych systemów związanych z automatyką i przemysłem, w tym dystrybutorzy i integratorzy zajmujący się wdrożeniami aplikacji związanymi z RFID. Oferowane przez nich systemy często są fragmentem większej całości, np. systemów zarządzania produkcją, urządzeń do oznaczania i znakowania i podobnych.

Im bardziej systemowe podejście do zdalnej identyfikacji, tym z reguły wartość komponentów sprzętowych ma mniejszy procentowy udział w całości.

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród krajowych dostawców podzespołów i systemów do RFID.

Powiązane treści
Idea SDR zmieniła trwale radiokomunikację
Bezpieczeństwo w RFID to nie tylko rodzaj karty
Do 2033 r. rynek chipów NFC będzie rósł przy wskaźniku CAGR równym 15%
Inveo - RFID klasy premium
Drexia, czyli udany mariaż iButton z RFID
RFID filarem rozwiązań dla Przemysłu 4.0
RFID - liczy się innowacyjny pomysł
Czy technologia RFID pozwala zaoszczędzić pieniądze?
Symulacja elektromagnetyczna transpondera RFID
Rynek RFID w Polsce zastosowania przemysłowe i specjalistyczne motorem wzrostu
Frost & Sullivan: Do 2020 roku rynek RFID wzrośnie czterokrotnie
Murata i Beta Layout oferują usługi produkcji płytek PCB z darmowym układem RFID UHF
Rynek RFID osiągnie w tym roku wartość 5,35 mld dol.
Pamięć EEPROM z NFC z oferty STMicroelectronics
NFC - potencjał, perspektywy i zagrożenia
Zobacz więcej w kategorii: Raporty
Komponenty
Dystrybucja podzespołów elektronicznych
Produkcja elektroniki
Oszczędność energii w produkcji elektroniki - materiały i urządzenia
Optoelektronika
Oświetlenie LED
Elektromechanika
Przełączniki, przyciski i klawiatury
Optoelektronika
Wyświetlacze i elektroniczny papier
Elektromechanika
Przekaźniki elektromagnetyczne
Zobacz więcej z tagiem: Komunikacja
Technika
Obecność online firm przemysłowych: od wizytówki do funkcjonalnej strony internetowej
Opinie
Rozwój Internetu Rzeczy zaczyna nabierać tempa
Prezentacje firmowe
Jaki system kontroli dostępu wybrać?

Jak kompensować moc bierną w małej firmie, by płacić mniej za energię bierną?

Z reguły małej firmy nie stać na zakup automatycznego kompensatora mocy biernej. Niemniej, sytuacja nie jest bez wyjścia i w tym artykule na prostym przykładzie pokazane zostało podejście do rozwiązania problemu mocy biernej.
Zapytania ofertowe
Unikalny branżowy system komunikacji B2B Znajdź produkty i usługi, których potrzebujesz Katalog ponad 7000 firm i 60 tys. produktów