APARATURA POMIAROWA - zmysły inżyniera elektronika i najważniejsze narzędzie pracy

Przenośna aparatura pomiarowa - popularna, potrzebna i użyteczna

Duża różnorodność dostępnych przyrządów przenośnych pozwala na określanie wartości większości wykorzystywanych w technice wielkości elektrycznych oraz parametrów środowiskowych. Mierniki te są wykorzystywane w przemyśle, energetyce, ochronie środowiska, budownictwie czy logistyce.

Z dużą liczbą zastosowań współgra wielkość grupy użytkowników tego typu aparatury - są nimi serwisanci, konserwatorzy, elektrycy, służby utrzymania ruchu oraz różnego rodzaju personel przedsiębiorstw przemysłowych, a nawet użytkownicy prywatni.

Rynkowi aparatury przenośnej sprzyja rosnąca koniunktura w gospodarce, wzrost inwestycji w przemyśle i budownictwie, w tym także modernizacje starych instalacji. Liczba miejsc, gdzie trzeba coś zmierzyć i kontrolować, stale się zwiększa, co nieustannie poszerza rynek.

Rozwój rynku mierników przenośnych w sporej części jest też napędzany przez zmiany w zakresie podejścia do produkcji i usług. Przedsiębiorstwa coraz chętniej i liczniej wydzielają ze swoich struktur działy zajmujące się serwisem, utrzymaniem sieci, kontrolą okresową instalacji, podłączaniem nowych użytkowników i podobnymi aspektami, tworząc z nich oddzielne firmy. Wymienione usługi realizowane są też przez wyspecjalizowanych partnerów zewnętrznych w ramach działalności outsourcingowej.

NAJBARDZIEJ UNIWERSALNA APARATURA

Urządzenia przenośne umożliwiają pomiary szeregu wielkości elektrycznych, w wielu obszarach techniki oraz parametrów środowiskowych i innych wielkości nieelektrycznych.

Najważniejszą grupę w tym obszarze tworzą multimetry, czyli wielofunkcyjne przyrządy uniwersalne. Umożliwiają pomiary kilku wielkości fizycznych - prądów, napięć, rezystancji, a także np. częstotliwości, pojemności i innych (w tym nieelektrycznych - np. temperatury).

Nowoczesne multimetry charakteryzują się funkcją automatycznej zmiany zakresu pomiarowego, mają wbudowane liczne zabezpieczenia, pozwalają na pomiary rzeczywistej wartości skutecznej i niektóre też na gromadzenie danych.

Niektóre wersje łączą także funkcje oscyloskopów. Wykorzystywane mogą być przez techników, służby utrzymania ruchu oraz serwisantów, pozwalając na pomiary szerokiego zakresu parametrów - od urządzeń elektronicznych do energetycznych.

 

Zestawienie, które typy przenośnych mierników przynoszą dostawcom największe dochody, uwidacznia, że różnice pomiędzy poszczególnymi grupami są dosyć duże. Na czoło zdecydowanie wysunęły się mierniki energetyczne, które oceniane są od strony biznesowej jako prawie dwukrotnie bardziej wartościowe od reszty. Najgorsze notowania przypadły miernikom cęgowym, zapewne z uwagi na ograniczony potencjał aplikacyjny. Przy takiej dysproporcji biznes obejmujący wszystkie przyrządy poza energetycznymi nie wydaje się imponować i raczej cała reszta aparatury skazana jest na rolę dodatków i uzupełnienia innych, lepszych części.

Multimetrów na rynku jest mnóstwo. Są modele gorsze i lepsze, bardziej i mniej dokładne, funkcjonalne, trwałe i odporne na przeciążenia. Producenci dzielą je na kilka segmentów. Pierwszy to sprzęt o podstawowych właściwościach, niedrogi i przez to o umiarkowanej dokładności, rozdzielczości i funkcjonalności.

W tym obszarze rozwój kieruje się w stronę maksymalizacji stosunku jakości do ceny, zapewnienia trwałości konstrukcji i odporności na typowe przeciążenia. Druga grupa aparatury tego typu obejmuje mierniki bardziej zaawansowane, o większej rozdzielczości pomiaru, z reguły mające o jedną cyfrę na wyświetlaczu więcej niż te z poprzedniej grupy.

Zapewniają one większą dokładność, realizują więcej funkcji pomiarowych i mają szersze zakresy pomiarowe. Zwykle też spełniają wyższe normy w zakresie bezpieczeństwa użytkowania i mają odporne na narażenia mechaniczne obudowy. Trzecia kategoria obejmuje sprzęt pomiarowy o największych możliwościach pomiarowych, wysokiej dokładności i rozdzielczości (6 cyfr i więcej).

Mierniki cęgowe stanowią rozwinięcie grupy multimetrów, pozwalając na pomiary wartości prądów bez konieczności przerywania ciągłości obwodu elektrycznego. Nowoczesna aparatura tego typu umożliwia wykonywanie pomiarów nie tylko prądu mierzonego cęgami, ale też różnych wielkości, analogicznie jak multimetry. Wykorzystywane są m.in. przez energetyków, elektroinstalatorów i służby utrzymania ruchu.

Konkurencja na rynku a typy mierników przenośnych

 

Największa konkurencja na rynku jest w zakresie popularnych multimetrów o wielkości wyświetlacza 3,5–4 cyfry, zapewne dlatego że jest to jednocześnie grupa produktowa najbardziej obszerna i najpopularniejsza. Dużo wskazań padło też na mierniki cęgowe, które są wytwarzane przez wielu producentów, w tym także te tańsze marki dalekowschodnie. Zwykle producenci multimetrów wytwarzają też mierniki cęgowe i tym samym są one postrzegane jako wspólna całość. Najmniej wskazań przypadło na mierniki wielkości nieelektrycznych, gdyż pomijając pomiar temperatury, są to z reguły rozwiązania specjalizowane, dopasowane do aplikacji pomiarowej i z reguły droższe. Bezsprzecznie kolejność słupków na wykresie odpowiada też wielkości grona odbiorców takiej aparatury.

Mierniki przenośne służą też do kontroli instalacji energetycznych, np. pomiarów rezystancji izolacji oraz uziemienia, sprawdzania impedancji pętli zwarcia, pomiarów parametrów wyłączników różnicowoprądowych, itp. Niektóre z tego typu funkcji dostępne są również we wcześniej omawianych multimetrach i miernikach cęgowych (dotyczy wersji przeznaczonych dla elektryków oraz instalatorów).

Urządzenia do diagnostyki sieci komunikacyjnych stanowią uzupełnienie tradycyjnej aparatury pomiarowej, lecz ze względu na wszechobecność różnych sieci komunikacyjnych w przemyśle szybko popularyzują się na rynku. Do najprostszych należą testery okablowania, w tym w wersjach umożliwiających sprawdzenie cech sieci pod względem propagacji sygnałów.

Dostępne są również przenośne analizatory protokołów, które umożliwiają analizę działania sieci komunikacyjnych na poziomie logicznym. Oferowane są przy tym wersje do określania parametrów pracy sieci tradycyjnych (miedzianych), światłowodowych oraz bezprzewodowych.

Kalibratory przenośne pozwalają na wzorcowanie wielkości elektrycznych oraz nieelektrycznych. Ich użycie jest szczególnie ważne w przypadku firm, które zobligowane są do okresowej kalibracji odpowiednimi standardami w zakresie zachowania jakości oraz przepisami.

TEMPERATURA I WILGOTNOŚĆ, CZYLI KONTROLA KLIMATU

 

Przegląd ofert dostawców przenośnej aparatury pomiarowej

Przenośne mierniki temperatury oraz wilgotności przeznaczone są do pomiarów kontaktowych (np. z użyciem termoelementów) oraz bezkontaktowych (m.in. pirometry). Te ostatnie bazują na detekcji promieniowania podczerwonego, pozwalając na pomiary temperatur z ich dużego zakresu - typowo od wartości ujemnych do kilkuset stopni, a także gromadzenie i przetwarzanie wyników.

Oddzielną grupę stanowią urządzenia pomiarowe wykorzystywane do kontroli klimatu (np. w magazynach, chłodniach, w transporcie). W tym przypadku wykonywane są też często pomiary wilgotności, a same urządzenia pozwalają na długookresową rejestrację danych. Przenośne mierniki stosuje się także w przypadku określania wilgotności gazów i ciał stałych.

Kamery termowizyjne pozwalają na wykonywanie pomiarów bezdotykowych, umożliwiając uzyskiwanie informacji o rozkładzie temperatur na powierzchni różnych obiektów (w tym o dużych gabarytach). Wykorzystywane są przez służby utrzymania ruchu, personel zajmujący się konserwacją instalacji energetycznych, elektroinstalatorów, osoby związane z branżą badawczo-rozwojową oraz wykonujące badania termowizyjne budynków. Zależnie od zastosowania używane są kamery o znacząco różnej rozdzielczości, funkcjach oraz cechujące się różnymi kosztami.

SPECJALISTYCZNE ROZWIĄZANIA POMIAROWE

Obejmują one stosunkowo obszerną grupę urządzeń przenośnych, które umożliwiają określanie cech i składu różnych substancji. Do tego ostatniego wykorzystywane mogą być m.in. przenośne analizatory i detektory gazów oraz mierniki do pomiarów fizykochemicznych. Używane są one najczęściej w przemyśle spożywczym, chemicznym, branży wodno-kanalizacyjnej oraz górnictwie.

Rozszerzeniem tej grupy przyrządów są mierniki natężenia oświetlenia, czyli luksomierze, urządzenia do pomiarów natężenia promieniowania UV oraz pól elektromagnetycznych. Na rynku dostępne są też mierniki twardości i stanu powierzchni różnych materiałów oraz urządzenia do pomiarów drgań i wibracji, które używane są przede wszystkim do określania parametrów pracy maszyn, silników i zespołów napędowych.

Poszukiwane funkcje techniczne w miernikach przenośnych

 

Klienci oczekują przyrządów uniwersalnych: kombajnów pomiarowych pozwalających nosić ze sobą tylko jeden miernik lub chociaż kombinacji zbliżonych funkcjonalności metrologicznych, na przykład analizatora z rejestratorem. Potrzeba konwergencji funkcji pomiarowych stale rośnie, gdyż wielu odbiorców potrzebuje jednego miernika do wszystkiego. Tak jest taniej i z pewnością jest to wygodniejsze rozwiązanie przy pracy w terenie. Przyrząd uniwersalny musi być oczywiście dobry jakościowo i niezawodny, gdyż droga ku uniwersalności nie może prowadzić przez ograniczenia. Kolejne kryteria, a więc rozdzielczość, dokładność, szybkość pomiarów, wskazują, że liczą się też dobre parametry metrologiczne. One są brane pod uwagę w drugiej kolejności, po ustaleniu budżetu zakupowego, a więc ile można wydać na miernik.

Z kolei rejestratory i przenośne systemy akwizycji danych umożliwiają rejestrowanie wartości wielu sygnałów, ich zapisywanie i analizę. Pozwala to m.in. na diagnostykę maszyn - np. w zakresie współosiowości systemów napędowych, wykrywania wibracji czy określania ilości energii pobieranej przez urządzenia podczas ich pracy.

DOSTAWCY APARATURY PRZENOŚNEJ

Aparatura przenośna jest zawsze potrzebna i jej odbiorców szukać można w wielu branżach. Na skutek tego sprzedażą urządzeń pomiarowych zajmuje się wiele przedsiębiorstw, aczkolwiek stopień ich zaangażowania w taką działalność jest bardzo różny.

Niektóre firmy na handlu miernikami opierają cały swój biznes, lecz dla sporej części jest to jedynie działalność uzupełniająca, która zamyka się w kwotach kilkudziesięciu-kilkuset tysięcy złotych rocznie i stanowi nie więcej niż kilkanaście procent całkowitych obrotów.

Pierwsze dwie grupy dostawców aparatury przenośnej tworzą podmioty, które zajmują się wyłącznie sprzedażą tego typu urządzeń lub mają w omawianym zakresie wąską, specjalistyczną ofertę produktów. W przypadku tych pierwszych firmami są m.in. Atel Electronics, Biall, Labimed Electronics, NDN czy Tespol.

Ich oferty mają charakter kompleksowy i obejmują wiele grup aparatury: laboratoryjną, przenośną, mierniki zaawansowane oraz wersje popularne. Drugą grupę stanowią natomiast liczne przedsiębiorstwa obsługujące przemysł i branże elektroniki oraz energetyki.

Wliczyć można tutaj dostawców takich jak: APAR, Astat, Eltron, Introl, Lab-El, Merazet czy Merserwis. Na specjalizowaną aktywność rynkową i obsługę nisz rynkowych pozwala im duża różnorodność mierzonych wielkości fizycznych, a także ukierunkowanie na przemysł oraz produkty profesjonalne.

Kolejną reprezentatywną i w ostatnich latach coraz ważniejszą grupę tworzą katalogowi dystrybutorzy podzespołów oraz hurtownie, dla których aparatura pomiarowa stanowi istotną część asortymentu. Takimi firmami są m.in. BNS, Conrad Electronic, Elfa Distrelec, Euro-Impex Marketing, Farnell element14, Lechpol, Micros, RS Components, Riechelt i TME.

Prezentacje przykładowych firm powiązanych z tematyką tej analizy znajdują się na stronie:

Mierniki energetyczne, tablicowe i aparatura na szynę - odpowiadają za jakość i bezpieczeństwo

Mierniki energetyczne są niezbędne dla firm zajmujących się produkcją i dystrybucją energii, utrzymaniem w ruchu sieci zasilającej, a także dla wykonawców instalacji energetycznych. Wraz z rosnącą liczbą odbiorników energii elektrycznej, stopniem skomplikowania sieci oraz powiększającym się znaczeniem niezawodnego zasilania w całej gospodarce zwiększa się liczba funkcji pomiarowych dla takiej aparatury i jej rynkowe znaczenie.

Potencjał rynkowy mierników energetycznych rośnie wraz z tym, jak wzrasta znaczenie energii elektrycznej we współczesnej gospodarce. Nowoczesne systemy sterowania, napędy, maszyny, systemy HVAC, obojętnie czy w przemyśle, czy w sprzęcie konsumenckim, bazują na energii elektrycznej i jej zużycie z roku na rok rośnie.

Im więcej odbiorników, tym instalacje elektryczne stają się coraz bardziej złożone, przez co liczba miejsc, które trzeba kontrolować, się zwiększa, bo im bardziej złożony system dystrybucji, tym niestety ryzyko uszkodzeń prowadzących do utraty możliwości bezpiecznego korzystania z prądu się zwiększa.

Złożoność instalacji elektrycznych rośnie też na skutek dołączania do sieci źródeł OZE, które wprowadzają do dystrybucji trudną w zarządzaniu nieprzewidywalność i zmuszają operatorów do kontroli takich źródeł pod kątem zapewnienia jakości energii.

Zagadnienia związane z bezpieczeństwem użytkowania instalacji elektrycznych i kontrolą prawidłowego wykonania inwestycji są coraz istotniejsze. Wynika to z wymagań prawnych, które narzucają okresowe kontrole, jak też potrzeby minimalizacji ryzyka odpowiedzialności. Liczy też się ogólnie rozumiana jakość, czyli dążenie do tego, aby produkty i usługi nabywane od kontrahentów i oferowane klientom były jak najdoskonalsze.

Energia elektryczna jest coraz droższa, bo ciągle przybywa w jej cenie podatków i opłat, przez co potrzeba rynkowa minimalizacji strat jest znacznie wyraźniej zarysowana niż kiedyś. Mierniki energetyczne pozwalają na ocenę staniu instalacji i urządzeń pod tym kątem, a także na ciągłe monitorowanie zużycia. W tym drugim obszarze przyrządy te stają się źródłem danych do analiz, a w dalszej kolejności do decyzji o modernizacji, inwestycji lub też do zarządzania odbiornikami.

Najważniejsze dla klientów cechy ofert brane pod uwagę przy kupowaniu sprzętu pomiarowego

 

Zestawienie najważniejszych z punktu widzenia klientów kupujących aparaturę energetyczną cech ofert handlowych zaskakująco nie rozpoczyna cena, a parametry techniczne i możliwości pomiarowe tych mierników. Na trzecim miejscu uplasowała się jakość i niezawodność, ale widać wyraźnie, że słupki na wykresie odpowiadające tym kryteriom wyraźnie wybijają się nad całą resztę. Mniejsze znaczenie ceny wynika zapewne z tego, że większość tego typu aparatury jest kupowana do celów profesjonalnych z założeniem eksploatacji przez długi czas i często jest używana w trudnych warunkach. Przy takich warunkach cena spada na drugi plan, a do głosu dochodzą czynniki powiązane z pewnością działania. Z wykresu widać, że poza najważniejszą trójką sporo liczy się też posiadanie przez aparaturę certyfikatów oraz marka producenta, bo mierniki te często są wykorzystywane jako podstawa dla protokołów pokontrolnych.

Ostatni czynnik sprzyjający zapotrzebowaniu rynku na aparaturę pomiarową dla energetyki to dobra kondycja gospodarki, a więc także spora liczba inwestycji, np. w budownictwie, transporcie i energetyce.

W kolejce na debiut czeka elektryczna motoryzacja, czyli w omawianym zakresie są to stacje ładowania pojazdów. Muszą zostać podłączone do sieci, a ich działanie okresowo kontrolowane i serwisowane, dlatego dla energetyki i przyrządów pomiarowych dziedzina ta wydaje się kolejnym perspektywicznym obszarem zastosowań.

To samo dotyczy źródeł OZE, zwłaszcza tych małych przydomowych, które już są widoczne w kraju i bezsprzecznie będą jeszcze popularniejsze. Takie instalacje i źródła trzeba kontrolować, bo nierzadko pracują w niesprzyjających warunkach środowiskowych i są użytkowane przez osoby o małej świadomości w zakresie bezpieczeństwa.

JAKOŚĆ ENERGII - TEMAT CAŁY CZAS AKTUALNY

Problemy z jakością energii w dużej mierze wynikają z jej coraz większego znaczenia w gospodarce. To, że odbiorników jest coraz więcej, nikogo nie zaskakuje, niemniej faktem jest, że wiele z odbiorników energii ma dzisiaj charakter nieliniowy.

Prostowniki diodowe z pojemnościowym układem filtrującym, jakie są częścią większości aplikacji małej i średniej mocy, regulatory fazowe, napędy silników, inwerterowe systemy spawalnicze i grzewcze, to tylko kilka wybranych przykładów popularnych aplikacji, które pobierają prąd z sieci nieliniowo, emitują duże zaburzenia i w efekcie psują jakość energii, bo wprowadzają harmoniczne, generują moc bierną i utrudniają zarządzanie mocą.

Falowniki dla silników, zasilacze stabilizowane i regulatory fazowe zapewniają wielu urządzeniom stabilne zasilanie, niemniej z punktu widzenia energetyki ich działanie jest nierzadko źródłem kłopotów, bo przy wahaniach napięcia wymuszają one zmianę prądu, która kompensuje spadek napięcia.

Aby utrzymać stałą moc wyjściową, na spadek napięcia w sieci takie urządzenia reagują wzrostem poboru prądu i odwrotnie, co utrudnia stabilizację i zwiększa wahania obciążenia. Takie zjawiska także psują jakość energii w sieci, bo nasilają wahania parametrów.

Najważniejsze cechy aparatury od strony technicznej

 

Powyższy wykres to z kolei ocena, jakie oczekiwania techniczne w zakresie możliwości pomiarowych mają nabywcy mierników energetycznych w Polsce. Pierwsze dwa miejsca przypadły na wiele funkcji pomiarowych w jednym mierniku oraz komunikację z komputerem. Wyraźnie wskazuje to, że chodzi o to, aby mieć jeden miernik do wszystkiego który po dokonaniu pomiarów w terenie można podłączyć do peceta po to, by przygotować dokumenty. Podobne znaczenie ma automatyka pomiarów i obróbki wyników, pozwalająca operatorowi dokonać badań za pomocą naciśnięcia pojedynczego klawisza, który wywołuje wykonanie całej procedury i zapisanie wyników pamięci. Taka wygoda podczas pracy w terenie jest bardzo pożądana. Wysoka rozdzielczość i dokładność pomiarów to z kolei podstawowe wymaganie, jakie można mieć w zakresie metrologicznym i wydaje się ono oczekiwaniem, jakie stawia się wszystkim przyrządom.

Wraz z popularyzacją transportu opartego na pojazdach elektrycznych zapotrzebowanie na energię cały czas będzie rosło, a duża liczba urządzeń (plus źródła OZE) pogłębia ich wpływ na działanie sieci. Problem z jakością energii będzie zatem dyżurnym problemem energetyków.

Na koniec warto zauważyć, że sieć energetyczna nie jest też samotną wyspą ograniczoną do obszaru państwa, co powoduje, że czynników kształtujących i wpływających na parametry jest wiele, nierzadko niezależnych i trudnych do wykrycia.

Im większa moc pobierana z sieci tym niestety znaczenie jakości jest większe. Przy niewielkiej mocy koszt zapewnienia zasilania gwarantowanego nie jest jeszcze wysoki i na rynku jest wiele typów zasilaczy UPS, ale powyżej kilku kilowatów zasilanie gwarantowane robi się już poważnym i drogim w rozwiązaniu zagadnieniem, którego zastosowanie musi mieć wyraźne uzasadnienie. Stąd jedynym rozsądnym wyjściem (i najtańszym) jest kontrolowanie jakości energii i wymaganie jej zapewnienia od dostawcy.

POTRZEBA OSZCZĘDNOŚCI

Energia elektryczna jest kosztowna i dodatkowo co chwila w mediach pojawiają się informację, że będą kolejne podwyżki. Oszczędzanie staje się koniecznością i to nie tylko w przemyśle. Wnikliwie przyglądanie się kosztom produkcji staje się dzisiaj normalne, bo konkurencja jest coraz silniejsza. Na zmianę postrzegania kosztów ma też wpływ urynkowienia zakupów energii elektrycznej i możliwość zmiany dostawcy.

Do takich celów wykorzystuje się analizatory jakości energii oraz specjalizowane rejestratory pozwalające prowadzić monitoring poboru mocy w długim czasie. Niemniej poza taką złożoną aparaturą na rynku jest coraz więcej wąsko specjalizowanych urządzeń, na przykład liczników energii montowanych na szynie DIN, mierników z komunikacją bezprzewodową montowanych na przewodach lub w sąsiedztwie odbiorników, które przesyłają dane o pobieranej mocy do centralnego komputera i dostarczają dane do szczegółowych analiz.

W ostatnich latach na rynku pojawia się bardzo dużo takich rozwiązań, od małych aplikacji klasy IoT przez typowe rozwiązania instalacyjne montowane w rozdzielniach (podliczniki), po duże systemy rejestracji. Ich możliwości są niekiedy skrajnie różne, ale najbardziej widocznym trendem jest to, aby mieć wiele punktów pomiaru i tym samym danych do analizy.

PRODUKTY Z OBSZARU MIERNIKÓW ENERGETYCZNYCH

Mierniki energetyczne służą głównie wszystkim do kontroli instalacji elektrycznych pod kątem bezpieczeństwa. Zagadnienie to obejmuje pomiary rezystancji izolacji za pomocą wysokiego napięcia pomiarowego, sprawdzanie działania, pomiar czasu i prądu zadziałania wyłączników różnicowoprądowych (RCD).

W dalszej kolejności są to pomiary rezystancji uziemienia oraz wyznaczanie rezystywności gruntu. Podstawowym pomiarem ochronnym jest również sprawdzenie impedancji i rezystancji pętli zwarcia. Do tego wszystkiego dochodzą mierniki wielofunkcyjne oraz rozwiązania specjalizowane, np. rejestratory.

Oddzielną kategorię stanowią analizatory jakości energii pozwalające badać długoterminową stabilność wartości napięcia, wahania, zniekształcenia, zmiany częstotliwości lub przerwy w dostawach.

Jak widać, pojęcie mierniki energetyczne kryje całkiem spory asortyment aparatury, który na dodatek poszerza się o nowe konstrukcje dopasowane do zmieniających się wymagań metrologicznych, norm lub wymagań użytkowników.

APARATURA TABLICOWA I MONTOWANA NA SZYNIE

Aparatura tablicowa to grupa mierników, której cechą charakterystyczną jest to, że jest montowana w płytach czołowych urządzeń przemysłowych, pulpitach sterowniczych, rozdzielniach i tablicach monitorujących stan procesów w przemyśle.

Podstawowym zadaniem takich urządzeń jest to, aby obsługa techniczna miała łatwy i ciągły wgląd w kluczowe dla procesu parametry. W takim obszarze nie wymaga się zwykle wielkiej dokładności ani rozdzielczości, ale za to istotna jest czytelność z większej odległości, trwałość itp.

Dawniej były to po prostu wskazówkowe mierniki, takie jak woltomierze i amperomierze, dzisiaj asortyment jest znacznie szerszy, m.in. mierniki temperatury, regulatory, rejestratory, liczniki i podobne. Analogowe wskazówki w wielu miejscach zastąpiły wyświetlacze LCD lub LED, ale te analogowe wersje dalej są w sprzedaży, bo wiele osób ceni je za prostotę i łatwość kontroli stanu.

Najważniejsze czynniki pozytywne dla rynku

 

Sprzedaż mierników energetycznych i aparatury tablicowej wspiera wiele procesów w gospodarce i powyższy wykres jest próbą oceny, które z nich mają słabsze, a które silniejsze oddziaływanie. Wyraźnie widać, że dwa pierwsze, a więc duża liczba inwestycji oraz presja na jakość i zapewnienie bezpieczeństwa wybijają się ponad całą resztę. Niemniej zaskakujące jest to, że na kolejnej pozycji mamy znaczenie zaawansowania technicznego oraz potencjału technicznego tych przyrządów. Na to trzeba zwrócić uwagę, gdyż wysoka pozycja świadczy tutaj o dojrzałości rynku a także o tym, że inercja zawodowa i przywiązanie specjalistów do rozwiązań znanych od lat nie jest taka silna, jak się wielu osobom wydaje.

Zaawansowane konstrukcje bazują na mikrokontrolerach, pozwalają na konfigurowanie prezentowanej informacji, ustawienie alarmów. Mają też kilka wyświetlaczy, dzięki czemu jeden miernik jest w stanie pokazać kilka mierzonych wielkości jednocześnie.

Są też jednostki pozwalające na bezpośrednie podłączenie do miernika czujnika, np. termopary. Jest to znak, że aparatura tablicowa ma szeroki zakres zastosowań, nierzadko wykraczający poza podstawowy zakres monitoringu parametrów procesów przemysłowych.

Aparatura montowana na szynie DIN ma podobną funkcjonalność i zastosowanie jak tablicowa, niemniej z uwagi na miejsce instalacji jej funkcje pomiarowe są znacznie węższe i ograniczają się w dużej mierze do kontroli parametrów sieci energetycznej.

ILE NOWOŚCI POJAWIA SIĘ NA RYNKU?

 

Przegląd ofert dostawców mierników energetycznych, tablicowych i aparatury na szynę

Najwięcej innowacji dotyczy złożonych przyrządów, a więc analizatorów, testerów i rejestratorów, gdyż te podstawowe mierniki energetyczne mają charakter użytkowy, nierzadko zamkniętą funkcjonalność i są wytwarzane przez wiele firm, także reprezentujące tzw. tanie marki dalekowschodnie.

Nowe konstrukcje zwykle mają poprawioną niezawodność, a więc skuteczność obwodów zabezpieczających. Te bardziej złożone można podłączyć do komputera, coraz częściej także bezprzewodowo.

Rosną możliwości wizualizacyjne, a zdolność do długotrwałej rejestracji danych pomiarowych w wewnętrznej pamięci staje się coraz częściej standardem. Warto dostrzec ponadto zdolność do programowania mierników, a więc możliwość tworzenia scenariuszy zadań pomiarowych lub specyficznej prezentacji danych.

Cały czas widoczny jest trend łączenia funkcji pomiarowych dostępnych w ramach przyrządu, bo kombajny pomiarowe (multimetry) są poszukiwane przez osoby wykonujące pomiary sieci jako rozwiązania wygodniejsze i tańsze.

Nowoczesne konstrukcje mierników umożliwiają w dużej mierze na modyfikację funkcjonalności za pomocą oprogramowania. Pozwala to na rozbudowę funkcji, dopasowanie możliwości miernika do zmieniających się wymagań, a także, co jest też ważne, na szybkie reagowanie na potrzeby rynku.

Główne czynniki o charakterze negatywnym

 

Jak każdy rynek tak i sektor aparatury dla energetyki ma swoje mniejsze lub większe problemy. W obszarze tych przyrządów za główne przeszkody uznano niewielkie fundusze klientów, które mogą przeznaczyć na kupno aparatury, a na drugim miejscu silną konkurencję. W tytułowym zakresie na rynku obecnych jest wielu dostawców sprzedających wszystkie znane na świecie marki. Mamy też krajowego producenta mierników energetycznych oraz dystrybutorów katalogowych sprzedających z reguły prostsze jednostki. Bez względu na segment rynkowy i klasę przyrządu konkurencja jest spora i jak widać z ocen w ankietach została ona zaliczona do istotnych problemów. Na trzecim miejscu wymieniono duży wpływ na biznes tego, że aparatura energetyczna kupowana jest z wykorzystaniem przetargów, co niestety przedłuża proces wyboru oferty i eksponuje znaczenie ceny.

W kolejnym kroku należy się spodziewać wzbogacania konstrukcji o komunikację (Wi-Fi/Bluetooth/GSM) i integrację mierników w ramach systemu pomiarowego z gromadzeniem danych w chmurze. Akurat w omawianym zakresie aplikacyjnym zapewnia to ogromny potencjał, bo pomiary sieci najczęściej wykonuje się w terenie, a więc w niesprzyjających komfortowej pracy warunkach.

Automatyczne gromadzenie wyników badań, ich archiwizacja w chmurze, dostęp do danych archiwalnych z poprzednich sesji pomiarowych pozwalających ocenić zmiany z ostatniego okresu i wiele podobnych do nich funkcji z pewnością wyznaczają dzisiaj kierunek zmian w aparaturze pomiarowej na przyszłe lata.

Nowością jest też coraz większe znaczenie sprzętu do rejestracji i monitoringu parametrów zasilania urządzeń, zwłaszcza wersji, gdzie głowica pomiarowa jest instalowana bezpośrednio przy urządzeniu, odseparowana galwanicznie od niebezpiecznych potencjałów (np. cęgami, cewką Rogowskiego), zasilana z baterii i komunikująca się bezprzewodowo z resztą systemu.

DOSTAWCY APARATURY

Aparaturę energetyczną sprzedaje wiele firm dystrybucyjnych i stopień ich zaangażowania się w tej tematyce waha w szerokim zakresie. Wśród dostawców najwięcej jest firm dystrybucyjnych, ale poza nimi jest też kilku producentów jak na przykład Sonel lub Lumel.

Przykładem dystrybutorów mogą być tutaj dostawcy katalogowi podzespołów o szerokich ofertach, którzy pośród tysięcy różnych wyrobów mają też wiele pozycji w zakresie sprzętu pomiarowego i aparatury tablicowo-szynowej. Są to Farnell element14, TME, Conrad Electronic, Digi-Key oraz RS Components. Jeszcze kilka lat temu sprzedawały one tylko najpopularniejsze typy takich przyrządów, ale wraz z dynamicznym rozwojem tego segmentu biznesu ich oferty szybko się poszerzają i coraz częściej obejmują też złożony sprzęt z wyższej półki.

Druga grupa oferentów obejmuje firmy, dla których omawiana branża jest osią działalności i sprzedają oni głównie mierniki energetyczne bądź specjalizowaną aparaturę tego typu przeznaczoną do konkretnych, często niszowych aplikacji. Wyróżnić można wśród nich dostawców aparatury pomiarowej o szerokim profilu rozciągającym się także na energetykę, jak na przykład Biall, NDN, Merserwis oraz Merazet.

Główne trendy w aparaturze dla energetyki

 

Zestawienie głównych trendów zmieniających rynek aparatury dla energetyki otwiera kategoria "prostota obsługi i ergonomia", ale kolejne dwie pozycje, a więc "przyrządy wszystko w jednym" oraz "komunikacja bezprzewodowa" mają minimalnie mniej wskazań. Wykres dobrze opisuje kierunek zmian, który innymi słowy sprowadza się do tego, aby mieć jeden miernik zapewniający proste korzystanie na miejscu i możliwość wygodnego przetwarzania danych po pracy na obiekcie. Odnotowania wymaga to, że także w miernikach energetycznych wiele konstrukcji umożliwia definiowanie funkcjonalności przez oprogramowanie, co pozwala utrzymać przydatność miernika w dłuższym czasie, dzięki aktualizacjom lub możliwości dokupienia licencji na jakiś dodatek funkcjonalny.

Ta grupa firm jest obecna na rynku od wielu lat, ma ugruntowaną i stabilną pozycję i wierne grono klientów, którym proponuje przyrządy różnych klas pochodzących od wielu producentów. Atutem tej grupy są sprawdzone źródła dostaw, lokalny serwis i wsparcie, co z pewnością ma spore znaczenie dla elektryków, używających mierników w pracy.

Aparatura dla energetyki sprzedawana jest ponadto przez grupę firm dystrybucyjnych zorientowanych na obsługę automatyki, energetyki oraz obsługujących specjalistyczne zastosowania i niszowe branże. Firmy te to między innymi Astat oraz Introl.

Prezentacje przykładowych firm powiązanych z tematyką tej analizy znajdują się na stronie:

Wyposażenie warsztatowe oraz narzędzia do produkcji i serwisu elektroniki

Zapewnienie właściwych warunków i jakości procesów w produkcji i serwisie elektroniki wymaga inwestycji w specjalistyczne meble, narzędzia, sprzęt lutowniczy, środki ochrony antystatycznej oraz wiele materiałów. Dodatkowo, wraz z rozwojem przemysłu elektronicznego takiego sprzętu potrzeba coraz więcej, bo postępująca miniaturyzacja, większa wrażliwość układów elektronicznych, a także dbanie o jakość wymuszają właściwe traktowanie urządzeń.

Coraz większe zapotrzebowanie na elektronikę we współczesnej technice i powiększająca się liczba specjalistycznych urządzeń, czyli drogich, unikalnych, tworzonych pod konkretną aplikację oraz takich, które są wykonywane w ramach projektów, cały czas utrzymują zapotrzebowanie na usługi serwisowe i utrzymanie w ruchu.

Rośnie też świadomość klientów co do znaczenia jakości, a wiele krajowych firm pracuje na rzecz partnerów i kontrahentów z krajów Europy Zachodniej, co często oznacza konieczność utrzymania wysokiego poziomu obsługi. Z takich przyczyn znaczenie serwisu i utrzymania w ruchu urządzeń w elektronice nie maleje, zmienia się tylko zakres aktywności.

Obecnie są to zwykle specjalistyczne punkty działające na rzecz dużych producentów i importerów elektroniki konsumenckiej i dokonujące autoryzowanych napraw. W przyszłości to znaczenie może być jeszcze większe, bo w ramach walki z elektrośmieciami Unia Europejska będzie wymuszać prawnie na producentach obowiązek zapewniania dłuższego cyklu życia produktów. Serwis jest też częścią działalności producentów i firm EMS.

Tytułowy sprzęt nie wydaje się na pierwszy rzut oka może bardzo wartościowy, niemniej w rzeczywistości stanowi cenne wsparcie kompleksowości ofert w wielu przedsiębiorstwach. Jest to też sektor rynku, w którym krajowe firmy próbują swoich sił jako producenci, wytwarzając wybrane niszowe wyroby, jak sprzęt do lutowania lub produkty antystatyczne.

W ostatnich latach widać, że oferta rynku kieruje się ku specjalizacji, a w miejsce przypadkowych wyrobów i adaptowanych urządzeń pojawiają się wersje skonstruowane specjalnie pod kątem potrzeb przemysłu elektronicznego.

MINIATURYZACJA I CORAZ WIĘKSZA ZŁOŻONOŚĆ

Z każdą kolejną generacją i nową technologią urządzenia elektroniczne stają się coraz bardziej zintegrowane i mniejsze. Miniaturyzacja razem z coraz większą złożonością urządzeń ogranicza możliwość wykonywania klasycznych operacji manualnych podczas produkcji i obsługi posprzedażnej, które z konieczności muszą się ograniczać do całych bloków funkcjonalnych.

Miniaturyzacja zmienia rynek jakościowo, gdyż zapotrzebowanie klientów w coraz większym stopniu dotyczy narzędzi specjalizowanych, pozwalających na operowanie w ciasnych miejscach i manipulację drobnymi elementami. To samo dotyczy sprzętu pozwalającego pokonać słabość wzroku ludzkiego, który zyskuje na popularności, a więc mikroskopów, lup, kamer na elastycznych wysięgnikach. Dążenie do zapewnienia operatywności w takich trudno dostępnych miejscach widać też w pęsetach, chwytakach i sondach pomiarowych a także w lutownicach.

Jakie znaczenie dla biznesu firmy ma sprzęt wyposażenia warsztatowego

 

Dla prawie co drugiej firmy narzędzia ręczne i sprzęt do wyposażenia stanowisk jest jedynie jedną z wielu pozycji w ofercie i najczęściej pełnią funkcję dodatku do większej całości. Taka konstrukcja biznesu jest naturalna dla dużych firm zaopatrujących w materiały i urządzenia producentów oraz dla dystrybutorów komponentów elektronicznych, w tym oczywiście firm katalogowych, które z reguły zawsze mają takie dodatki. Co piąta firma ma wyższy stopień specjalizacji i produkty takie są dla niej strategiczne. Zapewne jest to wynik tego, że tytułowy asortyment jest relatywnie spory i w oparciu o współpracę z renomowanym producentem daje się na nim zbudować rdzeń biznesu. Środkowa część wykresu, a więc sytuacja, gdy omawiane produkty tworzą jeden z istotnych pionów biznesu, to domena co trzeciej firmy na rynku.

TANIE PRODUKTY DALEKOWSCHODNIE

Narzędzia ręczne, sprzęt lutowniczy oraz inne urządzenia składające się na wyposażenie stanowisk roboczych są produkowane przez wiele firm z Dalekiego Wschodu i sprzedawane za pośrednictwem internetowych platform handlowych. W wielu przypadkach nawet nie trzeba płacić za wysyłkę, a osoby prywatne nie płacą też podatków, przez co w segmencie detalicznym i jednostkowym konkurencja ze strony tamtejszych firm jest silna.

Na dostępności towaru ze źródeł azjatyckich bazują też małe sklepy internetowe w kraju. Produkty takie jako marki własne sprzedają dystrybutorzy katalogowi, co wymusza na specjalizowanych dostawcach migrację ofert w stronę proponowania lepszych marek i zaawansowanych urządzeń, aby odciąć się od problemów charakterystycznych dla tego segmentu.

POSTĘPUJĄCA AUTOMATYZACJA PRODUKCJI

Produkcja urządzeń elektronicznych jest coraz bardziej zautomatyzowana. Proces ten dotyczy kilku aspektów i jako pierwsze można wymienić podzespoły elektroniczne. Dostępność komponentów przeznaczonych do montażu SMD stale wzrasta.

Dotyczy to także złączy, elementów indukcyjnych, transformatorów oraz potencjometrów, a więc tych o największych wymiarach, które do niedawna musiały być obsadzane na płytkach ręcznie. Im mniej elementów THT, tym oczywiście mniejsze koszty produkcji, bo wersje SMD są tańsze, zapewniają lepszą jakość wynikającą z braku pomyłek, a także większą powtarzalność. Im więcej podzespołów można zamontować na płytkach automatycznie, tym koszty produkcji są mniejsze, a sam proces jest realizowany szybciej.

Oczywiście nie da się wyeliminować wszystkich elementów przewlekanych z urządzeń, niemniej coraz częściej te "resztki" mogą być już montowane za pomocą specjalizowanych robotów typu SCARA, które operują lutownicą w taki sam sposób jak człowiek.

Takie procesy w konsekwencji powodują, że zapotrzebowanie na pracę ręczną w przeliczeniu na pojedynczy produkt stopniowo maleje, co prowadzi do ograniczenia liczby wymaganych stanowisk roboczych przy produkcji i w usługach EMS. Dla opisywanego sektora rynku jest to czynnik o znaczeniu regresywnym.

Najważniejsze dla klientów cechy ofert brane pod uwagę przy kupowaniu sprzętu warsztatowego

 

W rankingu najważniejszych cech ofert handlowych, które klienci kupujący narzędzia ręczne i urządzenia do wyposażenia stanowisk roboczych traktują jako najważniejsze, nie ma żadnego zaskoczenia, bo cena, parametry techniczne i jakość produktów to żelazny zestaw takich zestawień dla wielu produktów. Interesujące pozycje zaczynają się niżej, bo wykres wskazuje, że duże znaczenie ma marka producenta oraz ergonomiczność, a więc innymi słowy wygoda korzystania. Kolejną trójkę o mniej więcej takich samych wskaźnikach procentowych tworzą duży asortyment, krótki termin dostawy i kompetencje techniczne dostawcy. Ta ostatnia pozycja to pokłosie dużego asortymentu omawianych produktów oraz tego, że na rynku jest wielu producentów i znaczna część wyrobów różni się drobnymi szczegółami, a inni wymagają dobrego dopasowania do pełnionej funkcji aplikacyjnej. W takich warunkach kompetentny dostawca jest podstawą dobrego wyboru.

Podobne zjawiska widać w zakresie obsługi serwisowej, gdzie dąży się do minimalizacji kosztów takich usług poprzez zaawansowaną diagnostykę komputerową. Zamiast inwestować w sprzęt pomiarowy, drogie narzędzia do demontażu i montażu oraz całą otoczkę infrastrukturalną niezbędną do tego, aby zapewnić w pracy serwisowej odpowiedni poziom jakości, próbuje się tworzyć specjalizowany tester "wszystko w jednym".

Taki nowoczesny serwis nie wymaga od pracowników posiadania wysokich kwalifikacji, przekazywania szczegółowej dokumentacji, co pomaga chronić własność IP producenta. Z tych przyczyn korzystniej jest udostępniać materiały serwisowe do placówek jedynie w niezbędnym fragmencie, na przykład jako usługę dostępną online, tak samo jak oprogramowanie diagnostyczne, które może pracować na serwerze firmy. Opisane podejście do serwisu widoczne jest w branży coraz częściej i tutaj także jego wpływ omawianego procesu na rozwój rynku wyposażenia warsztatowego jest niestety negatywny.

MATERIAŁY I PREPARATY

 

Dostawcy sprzętu wyposażenia warsztatowego - przegląd firm i ich ofert

Na stanowisku warsztatowym coraz więcej miejsca zajmują materiały chemiczne. Są to na przykład aerozole czyszczące, smarujące, lakiery do zabezpieczania powierzchni, środki penetrujące, zmywacze etykiet, zamrażacze, sprężone powietrze, rozpuszczalniki (aceton), kleje i podobne.

Do tego trzeba doliczyć materiały lutownicze, topniki w kilku wersjach o różnej reaktywności i przeznaczeniu, preparaty zmywające resztki po lutowaniu. Do tego dochodzi plecionka do usuwania cyny, nieśmiertelna kalafonia oraz czyściki i gąbki oraz oczywiście kilka zapasowych grotów do lutownicy.

Dalej można wymienić taśmy serwisowe (np. kaptonowe) i izolacyjne, srebrzankę, kynar, koszulki termokurczliwe, opaski zaciskowe, drobne elementy mechaniczne (śrubki tulejki) i przewody. Przydają się też rękawiczki, ściereczki do czyszczenia ekranów i podobne drobiazgi. Nie wolno zapomnieć o materiałach termoprzewodzących: pasta jest absolutnym minimum, ale podkładki silikonowe też się coraz częściej przydają.

Za materiały niezbędne na stanowisku (w obszarze B+R) należy ponadto uznać zestawy podstawowych podzespołów: oporników, kondensatorów, popularne typy półprzewodników, bezpieczniki, baterie, żarówki i LED-y.

Razem tworzy to potężny niezbędnik, który na dodatek z czasem zawsze się będzie o coś powiększać. Dlatego stanowisko robocze musi mieć dzisiaj pojemne szuflady zdolne do zmieszczenia tego wszystkiego, a jeśli w stole ich nie ma, to obok potrzebna jest wysoka szafka.

Producenci materiałów chemicznych bardzo szybko poszerzają w ostatnich latach asortyment i podstawowe grupy materiałów zawierają już nawet kilkanaście różnych typów środków o wąskim przeznaczeniu. Poza tym niełatwo jest przewidzieć swoje potrzeby, gdy prowadzi się np. serwis, nie sposób też mieć wszystko pod ręką, co oferuje rynek, dlatego wybór wyposażenia warsztatowego wcale nie jest taki łatwy, jak mogłoby się wydawać.

Oznacza to także, że stanowisko serwisowe zdolne do napraw nowoczesnych i złożonych urządzeń elektronicznych nie jest wcale tanie w wyposażeniu. Aby wykonać wiele operacji, trzeba mieć odpowiedni sprzęt, inaczej rośnie możliwość uszkodzenia i złej jakości.

PRESJA NA JAKOŚĆ ORAZ LEPSZĄ ERGONOMIĘ

Jakość produktów i usług w krajowej branży elektroniki jest zagadnieniem, którym w ostatnich latach poświęca się wiele uwagi. Inwestycje w wyposażenie stanowisk roboczych są z pewnością fragmentem tego procesu, bo nie da się zapewnić odpowiedniego poziomu zaawansowania technologicznego bez inwestycji w nowoczesne produkty.

Zapewnienie usług wysokiej jakości staje się istotne z uwagi na coraz większe koszty związane z obsługą serwisową, logistyką towarów, zwykle dużą ceną podzespołów składających się na BOM, a także dla zachowania dobrych relacji z klientami i postrzegania marki. Wszystko to w dzisiejszych czasach staje się coraz bardziej istotne.

Drugim ważnym zagadnieniem w opisywanym obszarze jest ergonomia, a więc dążenie, aby produkty miały konstrukcję i kształt dopasowany do fizjonomii człowieka, zapewniając ludziom komfortową pracę przez długi czas bez zmęczenia. Ergonomia w największym stopniu dotyczy stanowisk roboczych i narzędzi ręcznych, prawdopodobnie z uwagi na długi czas korzystania z ich podczas pracy. Jest ona ważna, bo zagadnienie to jest kluczowym czynnikiem zapewniania wydajności i ograniczania absencji chorobowej.

STANOWISKA ROBOCZE

W ostatniej dekadzie branża wyzbyła się już praktycznie mebli biurowych i dzisiaj podstawą stanowiska są konstrukcje specjalizowane. Ich cechą jest możliwość kompozycji pasującego rozwiązania poprzez wybór elementów z systemu modułowego oraz ich montaż uwzględniający zdolność dopasowania wymiarów, wielkości, liczby półek, podnóżka i elementów dodatkowych, jak na przykład wyciągi oparów, a także wbudowanych instalacji związanych z oświetleniem, rozprowadzeniem zasilania itp. Czasy, kiedy człowiek dopasowywał się do biurka, już są przeszłością.

Specjalizowane konstrukcje mebli dla elektroniki uwzględniają wymagania ochrony antystatycznej, pozwalają na uziemienie konstrukcji oraz mają antystatyczny blat. Kolejna przewaga dotyczy odporności powierzchni na temperaturę np. przy lutowaniu. Liczą się ponadto drobiazgi, jak przepusty i prowadnice do kabli, uchwyty, to że konstrukcja jest wyprofilowana, pozwala na montaż wykorzystywanego sprzętu itp.

NARZĘDZIA RĘCZNE

Zjawiska w obszarze narzędzi ręcznych są podobne jak w omówionych wcześniej materiałach chemicznych. Liczba funkcjonujących wersji, typów szybko się zwiększa i dotyczy to wszystkich grup produktowych, od śrubokrętów, poprzez szczypce, po pęsety.

Zwiększa się grupa narzędzi specjalistycznych, np. zaciskarek do konektorów, przyrządów do usuwania izolacji z przewodów, a także narzędzi precyzyjnych do pracy z urządzeniami mobilnymi. Wiele sprzętu tego typu jest dostępne w wersjach antystatycznych i antymagnetycznych.

Szeroka oferta jest elementem promowania rozwiązań wysokiej jakości, poprzez porównanie i zestawianie obok siebie produktów różnej klasy i tym samym budowanie świadomości klientów co do jakości. Z punktu widzenia rozwoju biznesu promowanie dobrych rozwiązań jest jednym z najważniejszych procesów wspomagających wzrost rynku.

Główne problemy rynku wyposażenia warsztatowego

 

Zestawienie najważniejszych czynników negatywnie oddziałujących na rynek wyposażenia warsztatowego to zdaniem pytanych duża konkurencja na rynku wynikająca z obecności wielu dostawców. Nieco niżej umiejscowiono znaczenie kiepskich produktów dalekowschodnich, które konkurują ceną, ale w praktyce oba te czynniki są ze sobą powiązane. Można je odczytywać jako konkurencję cenową ze strony słabego sprzętu chińskiego, który trafia do klientów o niewielkich zasobach gotówki. Są to produkty nietrwałe, niedostatecznie precyzyjne, wykonane ze słabych materiałów, przez co szybko się zużywają, nie zapewniają pożądanej precyzji i po krótkim czasie muszą być wymienione na nowe. Czwarty czynnik, a więc postępująca automatyzacji i integracja elektroniki, przeszkadza w rozwoju rynku, bo im bardziej złożone, silniej upakowane i połączone w systemową całość urządzenia, tym niestety mniejsze możliwości ich serwisowania i ręcznej kontroli.

Coraz więcej narzędzi ręcznych ukierunkowanych jest na poprawę komfortu pracy na stanowisku. Są to na przykład chwytaki, zestawy "trzecia ręka", otwieracze do obudów i podobne akcesoria. Z uwagi na tę szybko rosnącą liczbę niezbędnego sprzętu i postępującą specjalizację, nie da się mieć na stole warsztatowym wszystkiego z górnej półki.

Nierzadko przeszkadza w tym mała skala działania, okresowość koniunktury w biznesie oraz krótki czas życia wielu produktów i technologii zwłaszcza z zakresu elektroniki konsumenckiej. Narzędzi jest dzisiaj tyle, że tworzy się zestawy ukierunkowane na potrzeby specyficznych branż, np. serwisu telefonów komórkowych. Jest to jakieś kompromisowe rozwiązanie.

STACJA LUTOWNICZA TO PODSTAWA

Stacja lutownicza jest dopełnieniem każdego stanowiska roboczego i w tym obszarze zawsze wiele się działo na rynku, mimo że pozornie trudno jest zaproponować jakieś rozwiązanie przełomowe. Rynek produktów do lutowania koncentruje się na drobnych usprawnieniach i ewolucyjnych zmianach, które poprawiają kluczowe parametry użytkowe lutownic lub zakres ich zastosowań.

Nowe modele mają poprawioną ergonomię, a także nie powodują zmęczenia operatora nawet przy całodziennym użytkowaniu. Mają ponadto wysoką izolację cieplną i nie podgrzewają ręki.

Najważniejsze trendy pozytywne dla rozwoju rynku

 

Zestawienie pozytywnych czynników dla rynku urządzeń stanowiących wyposażenie warsztatowe otwiera wzrost zainteresowania sprzętem markowym, które można odczytywać w taki sposób, że bez względu na problemy rynek powoli kieruje się ku dojrzałości. W drugiej kolejności wymieniono wzrost liczby niezbędnych urządzeń, co nietrudno dostrzec na stanowiskach pracy inżynierów, które z roku na rok są coraz większe i bardziej zapchane materiałami, aparaturą, narzędziami i podobnym sprzętem. Na kolejnych miejscach uplasowano postępującą złożoność elektroniki, presję na jakość w branży oraz to, że jest coraz więcej specjalistycznych rozwiązań, jak mikroskopy, które po prostu ułatwiają pracę.

Ważnym zagadnieniem dla lutownic jest układ stabilizacji temperatury grota, eliminujący możliwość przegrzewania komponentów i pól lutowniczych, a także duża moc grzewcza, która rozszerza zakres zastosowań lutownic na obsługę elementów o dużej pojemności cieplnej oraz ogranicza wahania temperatury podczas montażu. W zakresie stacji lutowniczych widać trend integracji tych urządzeń z resztą wyposażenia, np. odciągiem oparów. Do niedawna stacje lutownicze były jednostkami autonomicznymi, które działały niezależnie od całej reszty.

Poza lutownicami kolbowymi w tym obszarze produktowym funkcjonują jeszcze lutownice na gorące powietrze wykorzystywane do lutowania i demontażu elementów SMD oraz specjalizowane stacje do demontażu i montażu (reworku) układów w obudowach bezwyprowadzeniowych (BGA i pokrewne). Urządzenia do wymiany układów BGA występują w wielu odmianach różniących się stopniem automatyzacji procesu, dokładnością pozycjonowania i innymi udogodnieniami.

DOSTAWCY NARZĘDZI I WYPOSAŻENIA WARSZTATOWEGO

W przeważającej części dostawcami tytułowego sprzętu są firmy, które zajmują się sprzedażą urządzeń i materiałów do produkcji elektroniki i omawiane produkty stanowią po prostu ich część oferty. Firmy z tego obszaru stawiają na produkty wysokiej jakości, na współpracę z renomowanymi producentami i długofalowy rozwój biznesu.

Warto zauważyć, że kilka firm z tego obszaru zajmuje się też produkcją takich urządzeń. I tak firma Renex jest wytwórcą urządzeń takich jak: automaty do montażu elementów TFT, tygle lutownicze, urządzenia do montażu i demontażu BGA, odzież antystatyczna, meble przemysłowe antystatyczne - stoły, wózki, krzesła, regały, szafy, szafy Rack, systemy transportu bliskiego, urządzenia do produkcji i serwisu.

Wiele z tych produktów sygnowanych jest marką Reeco i widać, że skala produkcji realizowanej przez tę firmę z roku na rok się zwiększa. Duży potencjał ma też firma AG Termopasty wytwarzająca preparaty chemiczne takie jak środki czyszczące, lakiery, smary, topniki i materiały do lutowania.

Oferta tego producenta poszerza się w szybkim tempie, tak samo jak sieć dystrybucji. W zakresie sprzętu lutowniczego producentem stacji i lutownic jest Elwik, a Robtools SMT oraz PAKT Electronics produkują krzesła ESD w oparciu na kooperantach. Z kolei firma Loktech wytwarza stanowiska montażowe.

W skali całego rynku krajowego ta produkcja tworzy jednak niewielką część strumienia sprzedaży i ogranicza się raczej do wąskich nisz, a cały rynek ma zdecydowanie charakter importowy obsługiwany przez dystrybutorów. Takie firmy to m.in. Labem, PAKT Electronics, Renex, Lenz, Interflux, PB Technik, Scanditron oraz SMT-TECH.

Poza wymienioną grupą aktywni są też dystrybutorzy, jak Ambex, Elblinger Elektronik, Lafot Elektronik, Loktech, Treston Ergona, którzy oferują materiały antystatyczne, sprzęt lutowniczy, meble, w tym także specjalistyczne stoły warsztatowe. Z kolei w obszarze narzędzi działają AgenTools oraz Skład Techniczny.

Naturalnie omawiany sprzęt oferują też wszyscy dostawcy katalogowi i wybrane firmy hurtowe, a więc Conrad Electronics, Digi-Key, Farnell element14, Maus Electronics (Mouser), Micros, RS Components i TME.

Prezentacje przykładowych firm powiązanych z tematyką tej analizy znajdują się na stronie: