Urządzenia technologiczne do produkcji elektroniki tworzą infrastrukturę dla rozwoju innowacji

Duży wpływ na rynek mają powstające nowe firmy, wśród których są start-upy lub przedsiębiorstwa, które do elektronizacji są niejako zmuszane na skutek ewolucji techniki, np. producenci mebli czy oświetlenia. Jeden z najistotniejszych kierunków rozwoju wynika ze zmian technologicznych, a więc miniaturyzacji urządzeń, coraz mniejszych komponentów, większej złożoności układowej, a także wzrostu znaczenia technologii mobilnych i komunikacji bezprzewodowej. Kolejny, ale równie istotny wektor rozwoju elektroniki, który także przenosi się korzystnie na rynek urządzeń technologicznych, to nowe otwarcia, takie jak oświetlenie LED, IoT, aplikacje smart cities. One powodują wzrost sprzedaży i są impulsem popytowym na inne niż typowe rozwiązania technologiczne.

Cechą charakterystyczną krajowego rynku elektroniki jest duża odporność na zawirowania w gospodarce i wszystkie negatywne zjawiska, o jakich słyszy się w mediach, np. ostatnio mówi się wiele o wyhamowaniu w inwestycjach. Na relacje w omawianym sektorze większość takich wydarzeń oddziałuje słabo albo wręcz wcale, bo bez względu na to, co się dzieje, zapotrzebowanie na elektronikę szybko rośnie. Tempo wzrostu sprzedaży jest na tyle duże, że skutecznie maskuje ono wszelkie wahania koniunktury i sprawia, że miejsca na rynku starcza dla wszystkich dostawców.

Ostatni czynnik sprzyjający rozwojowi ma naturę ekonomiczną i jest związany z rozwojem eksportu firm krajowych i usług produkcji kontraktowej, z których coraz liczniej korzystają firmy z Europy Zachodniej i Skandynawii. Zlecenia płynące od takich klientów, a także po części to, co przynoszą nam inwestycje zagraniczne, tworzą spory strumień obrotów rynku i tym samym przyczyniają się też do wspomnianej na początku niewrażliwości rynku na negatywne zjawiska.

Duża konkurencja

"Negatywnym zjawiskiem jest cały czas nieuczciwa konkurencja" - takie stwierdzenie pojawiło się kilkakrotnie w komentarzach do przeprowadzonego badania ankietowego, podobne komentarze padały też przy poprzedniej edycji naszego opracowania trzy lata temu, co wymaga skomentowania. Opinie te wygłaszają specjaliści różnych firm, co przekonuje, że musi to być odbicie negatywnych zjawisk panujących na rynku dystrybucji omawianych urządzeń.

2016 rok dla rynku urządzeń technologicznych

Jak widać z przestawionego wykresu, duża konkurencja na rynku urządzeń technologicznych nie jest problemem, bo rynek szybko się rozwija a na dodatek nowe technologie, presja na jakość oraz także coraz lepsza współpraca z zagranicą tworzą spory popyt ze strony producentów elektroniki. Nietrudno zauważyć, że dzisiaj elektronizują się wszystkie branże i sektory techniki, a obsługujące rynek firmy EMS nie narzekają na brak zleceń. Dlatego 92% pytanych specjalistów uznało miniony 2016 rok za dobry lub bardzo dobry dla biznesu i porównując wynik z innymi analogicznymi zestawieniami wykonywanymi dla innych grup produktowych, można powiedzieć, że przebija on całą resztę. Ocena ta jest też lepsza w porównaniu do wyników uzyskanych przy naszym poprzednim opracowaniu wykonanym 3 lata temu.

Można się domyślać, że w największym stopniu chodzi o naginanie rzeczywistości w zakresie parametrów oraz możliwości oferowanego sprzętu oraz zapewne także o dyskredytację działań konkurentów. Patrząc z perspektywy klienta dysponującego jedynie ogólną wiedzą, urządzenia produkcyjne są skomplikowane, a poszczególne rozwiązania danych producentów niewiele się różnią. Dobór optymalnego rozwiązania to wielowymiarowe zagadnienie, w którym trzeba rozważać wiele czynników nie tylko związanych z danym urządzeniem, ale całym środowiskiem produkcyjnym oraz możliwościami finansowymi inwestora.

Główne problemy rynku urządzeń technologicznych

Rynek urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki grupuje wielu dostawców, którzy z reguły mają kompleksowe oferty produktów. Dodatkowo rozwiązania techniczne różnych producentów lub też możliwości poszczególnych urządzeń różnią się w niewielkim stopniu, stanowiąc w zasadniczej części równoważne funkcjonalnie rozwiązania. Prowadzi to do dużej konkurencji na rynku, która przez specjalistów pytanych przez nas w ankietach postrzegana jest za najsilniejszy czynnik o charakterze negatywnym. Nowoczesny sprzęt jest też kosztowny, przez co inwestycje wymagają zdobycia finansowania, wymagają przygotowania i zaplanowania, na skutek czego nierzadko rozciągają się mocno w czasie. Wielu producentów, rozwiązań technicznych, mnóstwo szczegółów, problemów, jakie kryją się pod hasłem inwestycja w park maszynowy, często są za trudne dla klientów do głębokiego poznania, zrozumienia i oceny. Ten brak wiedzy prowadzi do nieoptymalnych decyzji lub też do jeszcze większego rozciągnięcia inwestycji w czasie.

Do tego dochodzą zagadnienia przyszłego wykorzystania sprzętu, możliwości rozbudowy, dopasowania do innych zadań a także kwestie utrzymania w ruchu (koszty i dostępność części). Takich problemów jest bardzo dużo, stąd w praktyce dobór bazuje na wiedzy, kompetencjach i rzetelności dostawcy.

Zapewne zdarzają się sytuacje, że to zaufanie jest nadużywane lub osoby zajmujące się dystrybucją cierpią na brak kompetencji, nieumiejętność szerszego spojrzenia na problem, nieznajomość branży i ofert konkurencji, niechęć do współpracy i wreszcie krótkowzroczność w podejściu do biznesu. Takie zjawiska niestety są przeszkodą w rozwoju.

Specjalizacja i elastyczność

W zakresie sprzętu technologicznego na rynku pojawia się dużo nowości i patrząc na nie z perspektywy, widzimy, że wiele z nich da się przypisać do nurtu związanego z pogłębiającą się specjalizacją produkcji lub coraz większą elastycznością działania maszyn. Specjalizacja dotyczy zwykle sprzętu ukierunkowanego na nowe obszary rozwojowe elektroniki, czego przykładem może być oświetlenie LED, które wymusiło powstanie urządzeń operujących na bardzo długich płytkach.

Oczekiwania klientów w stosunku do dostawcy

Duża konkurencja na rynku urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki przekłada się na takie same oczekiwania w stosunku do dostawcy. Jak widać z wykresu, trzy pierwsze pozycje mają charakter mocno utylitarny i obejmują indywidualne podejście do klienta w zakresie rozpoznania potrzeb i przygotowania oferty a potem zapewnienie sprawnej obsługi posprzedażnej. O użytkowym podejściu do inwestycji świadczy też to, że marka producenta danego urządzenia ma niewielkie znaczenie w biznesie, przynajmniej w porównaniu do trzech pierwszych pozycji. Pośrodku, jeśli chodzi o wagę, znalazły się szkolenia i transfer wiedzy, które przy szybkim rozwoju technologii stają się towarem poszukiwanym tak samo jak kompetentni pracownicy.

Z kolei elastyczność to trend, który odpowiada na potrzeby małych firm lub producentów działających na niszowych rynkach. U nich produkcja jest mało- i średnioseryjna, taka, w której trzeba często zmieniać to, co jest wytwarzane, a wydajność ma małe znaczenie. Dla takich odbiorców proponuje się dzisiaj "kombajny" potrafiące nakładać pastę i układać elementy, montujące podzespoły SMD i THT itp.

EMS-y i OEM-y

W warunkach krajowych producenci kontraktowi elektroniki są ważnym i czołowym klientem dla dystrybutorów urządzeń technologicznych i materiałów. Może liczebnie branża nie jest imponująco duża, ale ma spory potencjał i co jest równie ważne, szybko się rozwija. Ten drugi czynnik wydaje się nawet w omawianym obszarze ważniejszy, bo rozwój oznacza stałe inwestycje w park maszynowy.

Firmy kontraktowe obsługują klientów z różnych branż, także te mało związane z elektroniką klasyczną. Współpracują z klientami z zagranicy i nowo powstającymi start-upami, dla których są działem produkcyjnym. Z uwagi na takie uwarunkowania firmy EMS mają relatywnie dużo sprzętu i urządzeń pomocniczych. Z reguły jest to kilka linii po to, aby zapewnić szybką realizację zleceń różnego typu. Dlatego producenci EMS na omawianym rynku stanowią bardzo istotną grupę klientów, być może nawet najważniejszą.

Rola urządzeń do produkcji elektroniki w biznesie

Powyższy wykres ilustruje stopień specjalizacji dostawców urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki, czyli innymi słowy to, jak istotny jest dla ich biznesu ten sprzęt. Zielone pole przekraczające połowę to wyraźny dowód, że przewagę ilościową mają dostawcy specjalizowani, a więc takie firmy, dla których tytułowy obszar tematyczny jest głównym i najważniejszym obszarem aktywności. Niebieskie pole oznaczające średnią specjalizację też jest dość duże, bo mieści się w nim co trzecie przedsiębiorstwo. W porównaniu do innych grup produktów omawianych w naszych analizach, sytuacja jest tutaj odwrotna, gdyż zwykle tych specjalizowanych dostawców jest mniejszość. Prezentowane dane można skomentować w taki sposób, że sprzedaż urządzeń technologicznych wymaga od dystrybutora poświęcenia całości uwagi i wysiłku oferowanym produktom. Reszta firm musi się zadowolić sprzedażą stacji lutowniczych.

Z kolei dla firm OEM własne zaplecze produkcyjne jest uznawane za ważny atut zapewnienia jakości i elastyczności oraz nierzadko jest ono wymieniane jako czynnik poprawiający tempo i możliwości rozwoju produktów własnych. Stąd trend jest taki, że się je rozbudowuje i dba o możliwości, a nie likwiduje.

Presja na jakość

Tabela 1. Przegląd ofert dostawców urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki

Słowo jakość pojawia się obecnie bardzo często w branży elektroniki przy różnych okazjach oraz jest odmieniane przez wszystkie przypadki. Zainteresowanie poprawą jakości produkcji jest powszechne i staje się nadrzędnym celem wielu działań inwestycyjnych. W zamyśle chodzi o to, aby wytwarzać szybko, tanio oraz dobrze (bezproblemowo), czyli właśnie innymi słowy - zapewniając jakość.

W praktyce chodzi o dopracowanie w szczegółach procesu produkcyjnego pod kątem powtarzalności, stabilności oraz możliwie stuprocentową eliminację braków. Im bardziej zaawansowana elektronika, mniejsze komponenty, bardziej upakowane ścieżki na płytce, tym zapewnienie jakości staje się trudniejsze, bo proces zaczyna się ocierać o możliwości technologiczne maszyn i parametry graniczne materiałów lub też przestaje zapewniać wystarczającą wydajność. W efekcie konieczne stają się inwestycje w nowszy i tym samym bardziej zaawansowany sprzęt lub staje się niezbędna rozbudowa o kolejną linię technologiczną lub jakiś element z nią związany.

Walka o zapewnienie wysokiej jakości często sprowadza się do rozbudowy możliwości kontrolnych procesu, a więc o skanery AOI dla połączeń i pasty, w wersji zaawansowanej także trójwymiarowe. To także X-Ray i odpowiednie testowanie oraz traceability. Do zadań kontrolnych potrzebne są też mikroskopy, które pozwalają na ocenę montażu uzupełniającego. W tytułowym słowie kryją się ponadto szafy do przechowywania elementów w atmosferze o kontrolowanej wilgotności oraz urządzenia do lakierowania, zalewania, po to, aby chronić delikatne obwody przed wpływem środowiska.

Ocena warunków biznesowych w 2017 roku

Problemy z inwestycjami firm, o których słychać było w czasie pierwszej połowy 2017 roku, nie dotyczyły przemysłu elektronicznego. Takie wnioski płyną z wykresu ilustrującego warunki biznesowe w pierwszych trzech kwartałach 2017 roku. Dla połowy dostawców okazały się one dobre, a co trzecia firma wystawiła nawet notę bardzo dobrą. Oznacza to, że rynek elektroniki rozwija się w dobrym tempie, a w sprzęt technologiczny do produkcji inwestują firmy EMS oraz producenci OEM. Przy szybkim rozwoju rynku i technologii zawsze coś nowego w parku maszynowym będzie potrzebne: do modernizacji, operacji dodatkowych (lakierowania), kontroli jakości lub montażu. Obok jednej linii pojawia się więc następna albo ta istniejąca jest wymieniana lub modernizowana. Te procesy trwają ciągle i są podstawą biznesu dla dostawców omawianych urządzeń.

Klienci zwracają ponadto uwagę na przestrzeganie zasad ochrony ESD. Reasumując, można powiedzieć, że walka o jakość w produkcji elektroniki to inaczej ciągły proces modernizacyjny dotyczący nie tylko parku maszynowego, ale też struktury organizacyjnej firmy, wykorzystywanych narzędzi, oprogramowania i innych nierzadko drobnych aspektów działalności. Takich zagadnień jest wiele, a słowo jakość po prostu stanowi do nich wspólny mianownik.

Robotyzacja

Zapewne w kolejnej dekadzie do wspólnego mianownika pod nazwą jakość dołączy robotyzacja, gdyż takie zjawiska widać w branży na świecie. Dotyczy to głównie procesów, które są żmudne i wymagają dużej precyzji. Montaż powierzchniowy mamy całkowicie zautomatyzowany, niemniej nie wyczerpuje on całości procesu.

W zasadzie zawsze jest on uzupełniany o operacje ręczne, gdzie montuje się duże elementy, złącza, radiatory, podzespoły mocy, wyświetlacze lub czujniki, a więc takie elementy, które nie są dostępne w wykonaniu SMD, zbyt duże dla automatu pick & place lub też takie, które nie mogą być lutowane w piecu.

Robot jest w stanie takie elementy montować i zapewnić brak błędów. Nawet jeśli robotyzacja nie przebije się na rynek ceną niższą niż praca ludzi, to dostanie się tam bocznymi drzwiami oznaczonymi szyldem "jakość". Roboty umożliwiają precyzyjne lutowanie wyprowadzeń podzespołów, ale również końcówek kabli i elementów elektrotechnicznych.

Klienci oczekują, że kupowany sprzęt technologiczny zapewni im

Wśród najważniejszych oczekiwań technicznych, jakie mają firmy elektroniczne planujące inwestycje w rozbudowę parku maszynowego, na czołowej pozycji wypadła wysoka jakość. Jest ona sposobem, aby firma mogła sprostać wymaganiom klientów, oczekiwaniom partnerów zagranicznych, zwiększającej się złożoności urządzeń i podobnym czynnikom. Specyfika rynku krajowego dyktowana jest przez potrzeby małych i średnich firm, specjalistyczne urządzenia dla przemysłu lub w przypadku firm EMS wiele realizowanych zleceń. W takich warunkach ważne staje się zapewnienie elastyczności parku maszynowego, zapewniającej możliwość szybkich zmian i przestawienia urządzeń. Oba wymienione czynniki dają też w efekcie niższe koszty produkcji, rozumiane przez mniejszą liczbę usterek, brak przestojów, prostą obsługę niewymagającą zaangażowania wysokiej klasy specjalistów.

Połączenia wykonywane są w sposób taki sam jak w procesie lutowania ręcznego - punkt po punkcie za pomocą numerycznie sterowanej lutownicy i podajnika spoiwa lutowniczego. Technologia ta ma znacznie większy obszar zastosowań w porównaniu np. z selektywną mikrofalą i jest znacząco tańsza. Patrząc na robotyzację ogólnie, można powiedzieć, że urządzenia do automatycznego lutowania podzespołów THT stają się dzisiaj niezbędnym uzupełnieniem linii montażu płytek PCB w technologii mieszanej SMD+THT.

Nowości też są zdeterminowane przez jakość

W zakresie nowości operacji technologicznych w produkcji coraz częściej wymienia się mycie płyt z weryfikacją czystości jonowej oraz kompleksową kontrolę procesu (SPI, AOI, X-Ray), lakierowanie płytek, w tym także ich selektywne pokrywanie i zabezpieczanie. Coraz większe zainteresowanie widoczne jest w zakresie montażu elementów na podłożach metalowych (laminaty z rdzeniem metalowym dla oświetlenia LED) i podłożach giętkich (flex).

Cechy urządzeń technologicznych brane pod uwagę przy kupnie

Ranking kryteriów handlowych, a więc składników ofert branych pod uwagę przy wyborze dostawcy, w znakomitej większości przypadków ma na szczycie zestawienia niską cenę. Rzadko zdarza się, aby spadła ona na drugą pozycję, ustępując miejsca parametrom technicznym lub jakości, bo krajowy rynek niestety na ten parametr wrażliwy, a duża konkurencja wymusza często konkurowanie ceną. Dlatego kryterium niskiej ceny na piątym miejscu od góry jest ewenementem. Warto dodać, że w naszym wcześniejszym badaniu ankietowym w 2015 roku cena była na drugim miejscu tuż za parametrami technicznymi. Wydaje się, że pokazany wykres, na którym czołowe miejsca okupują parametry urządzeń, ich jakość oraz wsparcie sprzedaży i obsługa posprzedażna, a dopiero potem cena, jest znakiem szybko postępującej dojrzałości rynku - krajowe firmy przez ostatnią dekadę na tyle się dorobiły i wyedukowały, że są w stanie inwestycję oceniać w długofalowej perspektywie i dokładniej liczą koszty TCO.

To samo dotyczy montażu 3D, a więc takiego, gdzie podłoże nie jest płaskie. W porównaniu do lakierowania, które jest już w branży znane i stosowane, kolejną nowością wchodzącą na rynek jest plazma, a więc technologia czyszczenia i pokrywania płytek.

Fundusze UE

Od ponad dekady fundusze strukturalne Unii Europejskiej odgrywają ogromną pozytywną rolę na rynku elektroniki, gdyż pozwalają przedsiębiorcom zrealizować wiele kosztownych inwestycji. Pomoc ze strony funduszy jest zmienna i zależy od rejonu kraju, w którym działa firma, celu, jaki ma przynieść inwestycja i podobnych aspektów.

Niemniej pomoc potrafi objąć połowę inwestycji, dzięki czemu do krajowych firm trafiają urządzenia bardziej nowoczesne. Fundusze zdejmują z wielu zakupów problem niskiej ceny, poprawiają zainteresowanie sprzętem markowym i zapewne bez nich rola, jaką na rynku odgrywa sprzęt używany, byłaby znacznie większa.

Sprzedaż urządzeń technologicznych

Obroty połowy dostawców urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki wahają się między 0,5 a 5 mln zł, co czwarta firma ma je na jeszcze mniejszym poziomie - do 0,5 mln, a tylko co 10. przekracza 25 mln zł rocznie. Duży procent dostawców o średnich obrotach (niebieskie pole) jest zrozumiały, bowiem tytułowe produkty sprzedają nie tylko specjalizowani dostawcy o kompleksowej ofercie, ale także mniejsze firmy, dla których sprzęt ten jest dodatkiem, a także firmy handlowe o ogólnym profilu. W praktyce pola zielone i żółte są nieco większe, niż pokazano na rysunku, gdyż nie wszyscy podali nam w ankietach informacje na temat swojej sprzedaży. Z uwagi na to dane te należy traktować jako przybliżone.

Przed nami jeszcze trzy lata dostępności takich środków (do 2020 roku) i zapewne także dobrej i stabilnej koniunktury na rynku urządzeń technologicznych do produkcji. Potem należy oczekiwać, że wsparcie to zostanie mocno ograniczone. Pytani specjaliści prognozują, że może to wywołać na rynku jakieś przetasowania, niemniej w praktyce na razie są to wyłącznie spekulacje.

Kłopoty z kadrą

Krajowy rynek elektroniki zaczyna borykać się z brakami kadrowymi, bo niestety szybki rozwój tworzy trudne do obsadzenia luki w zakresie personelu średniego szczebla, a więc głównie techników, którzy potrafią nie tylko obsługiwać maszyny, ale rozumieją dziejące się procesy i znaczenie ich dla jakości.

Tabela 2. Dane kontaktowe do dostawców urządzeń technologicznych do produkcji elektroniki

O problemach tego typu świadczy spora liczba ogłoszeń przedsiębiorstw poszukujących pracowników do obsługi urządzeń produkcyjnych, a niestety nie ma w Polsce kształcenia w szkołach zawodowych pod tym kątem. Oznacza to, że kwalifikacje zdobywa się w firmach, na płatnych kursach i seminariach technicznych, przez co cały proces staje się długotrwały, co trwa dłużej i jest niestety jedną z przyczyn pojawiających się braków.

Które grupy produktów mają największy potencjał rynkowy?

Termin urządzenia do produkcji elektroniki obejmuje minimum kilkadziesiąt typów urządzeń o różnym zastosowaniu, niemniej jak widać na powyższym wykresie, za te o największym potencjale uznano najważniejszą i niezbędną trójkę sprzętu do układania elementów, lutowania i kontroli jakości. W tych pozycjach nie ma żadnego zaskoczenia, ale warto odnotować, że niezłe miejsce przypadło urządzeniom do zabezpieczania i pokrywania zmontowanych pakietów powłokami ochronnymi. Jest ono naturalną konsekwencją zainteresowania poprawą jakości, rosnącą specjalizacją elektroniki i tego, że sprzęt elektroniczny jest wykorzystywany w coraz bardziej odpowiedzialnych zadaniach. W trend ten wpisuje się także kolejna pozycja związana z wyposażeniem produkcji, za którą kryją się m.in. popularne szafy i magazyny do przechowywania elementów w kontrolowanych warunkach.

Ubocznym zjawiskiem jest tutaj wzrost zainteresowania producentów elektroniki urządzeniami technologicznymi o uniwersalnej i prostej dla obsługi konstrukcji i oprogramowaniu. Wiele nowości wchodzących na rynek ma oprogramowanie ukierunkowane na szybkie i łatwe przygotowanie do pracy oraz zapewniające działanie przy minimalnym nadzorze. W ten sposób inwestycja w nową platformę technologiczną może stać się remedium na problemy kadrowe lub przynajmniej nie dochodzi do blokowania inwestycji przez braki kadrowe.

Dostawcy sprzętu technologicznego

Grono firm zajmujących się sprzedażą urządzeń produkcyjnych to grupa z dzisiejszej perspektywy w zasadzie niezmienna i jak widać z tabeli 2 - dość liczna. Większość przedsiębiorstw ma szeroką i kompletną ofertę urządzeń do produkcji, dla których zasadniczą część działalności stanowi sprzedaż urządzeń do montażu podzespołów.

Najważniejsze czynniki sprzyjające rozwojowi rynku

Inwestycja w park maszynowy dla producenta elektroniki to duży wysiłek finansowy, dlatego możliwość uzyskania dofinansowania z funduszy rozwojowych UE znalazła się na czołowym miejscu wśród czynników pozytywnie wspierających rozwój rynku. Za korzystne zjawiska uznano także coraz większą penetrację elektroniki we współczesnej technice również do sektorów, które do niedawna potrafiły się bez niej obyć. Czynnik ten, razem z ogólnymi trendami outsourcingu w biznesie, powstawaniem nowych małych firm, a także przy rosnącym zainteresowaniu współpracą z naszymi firmami EMS firm zagranicznych, prowadzi do wzrostu rynku. Trzeba także pamiętać, że wymagania jakościowe odbiorców szybko się zwiększają, wymuszając zmiany w wykorzystywanych urządzeniach. Mniejsze komponenty, miniaturyzacja stają się także dobrym powodem do modernizacji.

Każda z takich firm jest powiązana zwykle z jednym producentem maszyn pick & place, dostawcą pieców, sitodrukarek i innych grup. Takie firmy w tym zestawieniu to m.in. AdoptSMT, Amtest, CPS-IEP, DAS, Essemtec, Interfl ux, Labem, PAKT Electronics, PB Technik, Robtools SMT, Scanditron, SMT-TECH.

Poza wymienioną grupą funkcjonują firmy o węższym profilu, specjalizujące się w urządzeniach do nakładania powłok ochronnych oraz lutowania selektywnego, jak AMB Technic, APCom, Semicon (produkcja szablonów do SMT) lub WG Electronics, sprzedający specjalistyczne automaty do produkcyjnego programowania pamięci Flash, mikrokontrolerów, testery boundary-scan, liczarki i pakowarki podzespołów.

Tabela 3. Plan raportów "Elektronika" na najbliższe miesiące

W grupie tej sklasyfikować można także PCB Technology, oferującą maszyny do produkcji PCB. Krajowych producentów reprezentują Mechatronika - wytwórca automatów i półautomatów SMT, pieców, dozowników pasty i kleju, drukarek szablonowych.

To także Neotech, projektująca i wytwarzająca maszyny do produkcji cewek i dławików, a kolejną Alnea, która na bazie seryjnego robota przemysłowego wytwarza automat do montażu THT. Z tego podziału wyłamuje się firma Renex, która ma profil produkcyjno-dystrybucyjny. Pod marką Reeco produkowany jest sprzęt lutowniczy, wyposażenie produkcji (meble, stanowiska robocze), odzież antystatyczna, a także roboty lutujące.

Zgrubną orientację o ofertach poszczególnych firm daje zestawienie pokazane w tabeli 1. Tabela 2 z danymi kontaktowymi i listą reprezentowanych marek uzupełnia ten ogólny przegląd ofert.

Robert Magdziak

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród dystrybutorów urządzeń do produkcji elektroniki w Polsce.