Obudowy i szafy dla elektroniki i przemysłu

Obudowy dla urządzeń elektronicznych to produkty, których znaczenie na rynku stale wzrasta, a zdaniem niektórych specjalistów istnieje grupa aplikacji, gdzie ich znaczenie jest większe od tego, co jest w jej środku. Są to elementy składowe systemów elektroniki i automatyki, które mają kluczowe znaczenie dla jakości, atrakcyjności i powodzenia rynkowego wielu produktów technicznych.

Dobra obudowa to taka, która daje odporność mechaniczną i środowiskową, skuteczne odprowadzanie ciepła, ochronę elektromagnetyczną, zapewnia bezpieczeństwo użytkowania, łatwość montażu i serwisu, długi czas eksploatacji przy atrakcyjnym wyglądzie zapewniającym pozytywne postrzeganie produktu. W przypadku elektroniki konsumenckiej dodatkowo atrakcyjny wygląd, dobre materiały, ciekawa kolorystyka tak samo decydują o powodzeniu sprzedaży i o pozytywnym postrzeganiu wyrobów, jak funkcjonalność, wydajność i podobne czynniki techniczne.

SZEROKI ASORTYMENT

Obudowy to ogromna liczba produktów, niemniej najprostsza ich kategoryzacja dotyczy materiałów - mamy tu metal i tworzywa sztuczne. Może to być stal - zazwyczaj malowana proszkowo, ewentualnie nierdzewna lub w wersji specjalnej (np. kwasoodporna). Używane jest też aluminium, rzadziej cynk i mosiądz. Wykorzystywane tworzywa sztuczne to ABS, polistyren i poliwęglan.

Udział obudów w całości biznesu firmy

Ocenę, w jakim stopniu obudowy mogą stać się środkiem biznesu dla przedsiębiorców, można próbować wywnioskować z powyższego wykresu, gdzie pokazano, ile procent sprzedaży one tworzą. Dla ponad połowy (58%) firm sprzedaż obudów przynosi do 10% sprzedaży, drugi biegun oznaczający pełną specjalizację obejmuje 12% firm, czyli inaczej mówiąc, co siódma firma z tego zestawienia to dostawca specjalizowany, dla którego obudowy to centrum biznesu. Wydaje się, że to nie jest dużo, ale i tak znacznie więcej niż dla innych grup wyrobów przemysłowych.

Kolejny podział może być dokonywany pod względem wielkości. Oferta obejmuje zarówno te małogabarytowe (głównie dla elektroniki i automatyki), w dalszej kolejności wersje kompaktowe (szafki sterownicze i elektryczne, obudowy do urządzeń przemysłowych), jak też duże szafy (dla potrzeb IT i systemów sterowania w przemyśle) oraz stanowiska pracy i inne obudowy o charakterze specjalistycznym.

Dalszy podział może być wykonywany pod względem aplikacyjnym. W tym zakresie można mówić o obudowach dla małych urządzeń elektronicznych, przemysłowych (np. na szynę), modułowych do zestawiania w większe instalacje w szafkach instalacyjnych (do montażu systemów i instalacji, aparatury elektrycznej, i elektronicznej oraz komponentów automatyki) oraz dużych szafach dla urządzeń przemysłowych i IT. W miarę upływu lat liczba wersji specjalizowanych poszerza się o nowe rozwiązania, które nierzadko bazują na tak finezyjnych rozwiązaniach mechanicznych, że tworzą nowe możliwości technologiczne dla urządzeń.

Najważniejsze cechy oferty handlowej w przypadku obudów

Ranking najważniejszych cech oferty handlowej wskazuje, że klienci poszukują przede wszystkim dostawców zdolnych do zapewnienia szybkiej dostawy produktów o wysokiej jakości i w niskiej cenie. Jest to dowód na to, że klienci wolą obecnie kupować na bieżąco potrzebne ilości. Gotowe obudowy kupowane są do produkcji małych lub co najwyżej średnich serii, specjalistycznych urządzeń, które nierzadko wytwarza się na zamówienie. Producenci kupują obudowy dopiero po uzyskaniu pewności co do kontraktu, tym bardziej że w porównaniu do innych elementów nie są to produkty tanie. Ci, którzy działają w większej skali, wytwarzają je we własnym zakresie lub też blisko współpracują z producentami, udostępniając im swoje plany zapotrzebowania. Warto też przyjrzeć się kolejnym pozycjom w rankingu, które wypadły także jako znacząco ważne, np. wysoka jakość lub kompletna oferta u dostawcy.

KOMPLEKSOWOŚĆ OFERT

Producenci nieustannie rozszerzają swoje oferty, starając się wypracować sobie pełne pokrycie produktowe w strategicznych obszarach i coraz więcej z nich ma kompleksowe oferty produktów. Asortyment zwiększa się we wszystkich popularnych i uniwersalnych grupach, jak np. obudowy prostopadłościenne lub na szynę, które są uzupełniane o bardziej specjalistyczne rozwiązania, np. do automatyki budynkowej, wyświetlaczy lub też zoptymalizowane pod kątem określonych brannych lub też obudowę standardową z katalogu.

Ta druga jest znacznie tańsza, dostępna od ręki i dla wielu klientów ma wystarczającą funkcjonalność. Z tego powodu dystrybutorzy komponentów często mają je w ofercie po to, aby kompleksowo obsługiwać zamówienia.

Leszek Czabak

LC Elektronik

  • Skąd bierze się tak duża popularność indywidualizacji obudów? Czy wynika to z kosztów wykonania form wtryskowych?

Dostępność takich modyfikacji obejmujących materiał i kształt formy wtryskowej to także efekt zmian w myśleniu producentów obudów. Do niedawna byli oni przekonani, że każdy, kto potrzebuje więcej niż ok. 5000 sztuk, będzie samodzielnie wykonywał dla realizowanego projektu formę wtryskową i podchodzili lekceważąco do pytań o usługi indywidualizacji. Niemniej rynek się zmienia i wraz z nim ich myślenie.

Dzisiaj mało kto wie dokładnie, ile sprzeda sztuk danego urządzenia. Rynek jest nieprzewidywalny, produkty szybko ewoluują technicznie i stąd rzadko daje się precyzyjnie ocenić wielkość sprzedaży. Dlatego producenci elektroniki ostrożnie podejmują decyzje i wolą wykorzystać obudowy katalogowe modyfikowane, gdyż w takiej rzeczywistości zapewniają im mniejsze ryzyko i większą elastyczność.

Moim zdaniem doszliśmy do takiego stanu, że producenci inwestują we własne formy wtryskowe tylko wtedy, gdy chcą mieć unikalną, awangardową i niepowtarzalną obudowę dla swojego produktu, która ma mieć też funkcjonalność wykraczającą daleko poza aspekty techniczne. Taka forma jest często zastrzegana jako wzór użytkowy i jest zastrzegana prawnie. Formy wtryskowe zamawia się także przy produkcji wielkoseryjnej, niemniej nie jest to obszar rynku, w którym jesteśmy obecni.

  • Czy usługi indywidualizacji nie można zamówić od razu u producenta?

Usługi indywidualizacji obudów mają dzisiaj w ofertach praktycznie wszyscy liczący się producenci. W konsekwencji ich dystrybutorzy także deklarują, że można zamówić u nich obudowy modyfikowane, bo producent może takie zamówienie zrealizować na ich życzenie. Ale my w stosunku do nich jesteśmy tańsi i znajdujemy się bliżej klientów końcowych. Nierzadko dochodzi do takich zjawisk, że zamówienia na obudowy modyfikowane od klientów pochodzących z Polski są przekierowane od producentów do nas. Bo dla odbiorcy jest to korzystniejsze.

Oczywiście modyfikacje nie są zjawiskiem ograniczonym do Polski. Taki jest ogólny trend na świecie i co warto dodać, sprzedaż obudów modyfikowanych ma znacznie większą dynamikę wzrostu w porównaniu do modeli katalogowych. Innymi słowy, działania te po raz kolejny potwierdzają, że usługi w tym obszarze są coraz bardziej wartościowe.

INDYWIDUALIZACJA STAJE SIĘ STANDARDEM

Usługi indywidualizacji produktów seryjnych, takie jak frezowanie, otworowanie itp., stały się już normalną i obowiązkową częścią tytułowego biznesu. Producenci obudów biorą na swoje barki coraz więcej zadań związanych z konstrukcją mechaniczną urządzeń elektronicznych.

Największe problemy trapiące rynek obudów w Polsce

Silna konkurencja wynikająca z dużej liczby dostawców funkcjonujących obok siebie na rynku została uznana za główną bolączkę branży, a w drugiej kolejności brak wiedzy u klientów na temat rozwiązań technicznych wartych uwagi, dobrych jakościowo i perspektywicznych. Nieświadomi wagi zagadnień technicznych klienci dokonują nieoptymalnych wyborów, patrzą na obudowy przez pryzmat ceny i niestety na tym tracą. Warto zauważyć, że konkurencja ze strony producentów dalekowschodnich przez co piątego pytanego postrzegana jest jako problem. To dość duże wskazanie sugerujące, że koszty transportu nie są wcale tak wielkim problemem.

Poza obróbką mechaniczną, taką jak wiercenie otworów lub frezowanie, dotyczy to także integracji klawiatury, wyświetlacza z szybą ochronną, panelu frontowego, systemu uszczelnienia i innych opcji związanych z zabezpieczeniem konstrukcji przed wpływem środowiska. Oferta usług oferowanych przez dostawców obudów się poszerza, bo takie oczekiwania mają dzisiaj klienci, którzy często nie dysponują oprzyrządowaniem, aby takie operacje wykonywać samodzielnie oraz nie mają doświadczenia w tym kierunku.

DUŻA KONKURENCJA ŹRÓDŁEM PROBLEMÓW

Przegląd ofert dostawców obudów dla elektroniki i przemysłu

Skutkiem istnienia bardzo szerokiego rynku jest też duża konkurencja. Dostawców obudów jest wielu, zwłaszcza tych najpopularniejszych rodzin obudów na przykład przeznaczonych do montażu na szynie DIN. Niestety, pomijając wyjątki, technologia produkcji nie jest skomplikowana, co w skali świata przyciąga dużo chętnych do zajęcia się taką działalnością. Najlepsi wytwórcy stawiają na jakość, dobre materiały i ciekawe wzornictwo, inni walczą ceną o klienta, oszczędzając na materiałach i precyzji lub po prostu produkują mniej lub bardziej udane podróbki.

Niestety ciekawy, przemyślany projekt obudowy lub systemu modułowego to nie jest banalne zadanie, a dostępność skanerów trójwymiarowych i oprogramowania pozwalającego na tworzenie przestrzennych modeli detali niewątpliwie rodzi pokusę chodzenia na skróty w biznesie. Podobne zjawiska dotyczą obszaru obudów metalowych, gdzie tańsi dostawcy konkurują ceną, wykorzystując blachy cieńsze i gorszej jakości.

Takie uwarunkowania pośrednio zaostrzają konkurencję. Dla rynku obudów czynnikiem negatywnym są też dość wysokie ceny walut, zwiększające koszt wyrobów importowanych i surowców, a także okres przejściowy między okresami dopłat unijnych. Import z krajów azjatyckich jest szczególnie widoczny w zakresie standardowych obudów z tworzywa sztucznego i małych obudów metalowych.